Пулітцэраўская прэмія за мастацкую кнігу

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Пулітцэраўская прэмія за мастацкую кнігу (англ.: Pulitzer Prize for Fiction) — адна з шасці намінацый ў галіне літаратуры Пулітцэраўскай прэміі. Намінацыю прэміі прысуджаюць за «лепшы твор мастацкай прозы, які належыць пісьменніку-амерыканцу, выдадзены кнігай і пераважна прысвечаны праблемам амерыканскага жыцця». Памер прэміі складае 10 тысяч долараў ЗША.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У кастрычніку 1911 года памёр газетны магнат венгерска-яўрэйскага паходжання Джозэф Пулітцэр (1847-1911). Паводле завяшчання быў заснаваны фонд яго імя на пакінутыя з гэтай мэтай два мільёны долараў ЗША. Завяшчанне было складзена 17 жніўня 1903 года. Гэты дзень лічыцца датай заснавання Пулітцэраўскай прэміі.

З 1917 года прэмію ўручаюць штогод у першы панядзелак мая папячыцелі Калумбійскага ўніверсітэта ў Нью-Ёрку.

Спачатку намінацыя называлася «Пулітцэраўская прэмія за аповесць» (англ. Pulitzer Prize for the Novel), пад такім імем яе ўручалі з 1918 па 1947 года.

Адбор намінантаў і выбар лаўрэата[правіць | правіць зыходнік]

Рашэнне па намінацыі на прэмію прымае адмысловае журы, якое прызначае універсітэт для катэгорыі «Літаратура». Вынік працы гэтага журы -- алфавітны пералік з трох кандыдатаў, які перадаецца Радзе па Пулітцараўскіх прэміях. Рада вывучае прадастаўленыя журы матэрыялы і творы трох намінантаў, пасля чаго накіроўвае свае рэкамендацыі папячыцелям, якія ўхваляюць зроблены Саветам выбар і неадкладна абвяшчаюць імёны лаўрэатаў. Ніякай афіцыйнай цырымоніі ўручэння прэміі не праводзяць. Савет можа прысудзіць прэмію кожнаму з трох прэтэндэнтаў, нават калі гэта рашэнне не супадае з рэкамендацыяй журы. Члены журы, члены Савета або папячыцелі не маюць права браць удзелу ў абмеркаванні і галасаванні, калі іх вынік можа прынесці ім ці прадстаўляным імі арганізацыям якую-небудзь выгаду. Тэрмін знаходжання ў Савеце для кожнага асобы абмежаваны трыма трохгадовымі тэрмінамі. Вакансію замяшчаюць галасаваннем дзеючых членаў Савета.

Крытыка[правіць | правіць зыходнік]

За час існавання Пулітцэраўскую камісію неаднаразова крытыкавалі за няслушныя ўзнагароды або неўзнагароды. Супярэчанні часта ўзнікалі таксама паміж падліковай камісіяй і судзейскай калегіяй. Суб'ектыўнасць самога працэсу ўзнагароджання з непазбежнасцю прыводзіла да такога роду супярэчнасцяў. Аднак камісія ніколі не рабіла папулісцкіх рашэнняў. Многія, а магчыма і большасць, з узнагароджаных прэміяй кніг, ніколі не ўваходзілі ў асноўныя спісы бестселераў.

Лаўрэаты і намінанты[правіць | правіць зыходнік]

2010-е[правіць | правіць зыходнік]

  • 2016 — «Спачувае» Тан Нгуен В’ет
    • «Вляпалась!» Кэлі Лінк
    • «Лінія Мод» Маргарэт Вербл
  • 2015 — «Ўвесь нябачны нам святло» Энтані Дорр
    • «Дазвольце быць з вамі цалкам шчыры» Рычард Форд
    • «Кошт Мура» Лайла Лалами
    • «Выдатны, цёмны, глыбокі» Джойс Кэрал Оўтс
  • 2014 — «Шчыгол» — Донна Тартт
    • «Сын» / The Son — Філіп Мэер[en].
    • «Жанчына, якая страціла сваю душу» / The Woman Who Lost Her Soul — Боб Шакочис[en].
  • 2013 — «Сын ўладара сірот» Адам Джонсан
    • «Аб чым мы гаворым, калі мы гаворым пра Ганну Франк» Натан Энгландер
    • «Снежнае дзіця» Эовин Айві
  • 2012 — Прэмія не прысуджалася
    • Train Dreams Дэніс Джонсан
    • «Свампландыя!» Карэн Расэл
    • «Бледны кароль» Дэвід Фостэр Уолес
  • 2011 — «Час смяецца апошнім»[2] Джэніфер Іганаў
    • The Privileges Джонатан Ды
    • The Surrendered Чанг-рэ Лі
  • 2010 — «Россып» Пол Хардзінг
    • In Other Rooms, Other Wonders Данія Муэнуддин
    • Love in Infant Monkeys Лідзія Миллет

2000-е[правіць | правіць зыходнік]

  • 2009 — «Алівія Кітэрыдж» Элізабэт Страўт
    • «All Souls» Christine Schutt
    • «The Plague of Doves» Louise Erdrich
  • 2008 — «Кароткая і дзіўная жыццё Оскара Уао» Хунот Дыяс
    • «Shakespeare’s Kitchen» Lore Segal
    • «Tree of Smoke» Дэніс Джонсан
  • 2007 — «Дарога» Кормак Макарці
    • «After This» Эліс Макдэрмата
    • «The Echo Maker» Richard Powers
  • 2006 — «Марч» Джэральдзіна Брукс
  • 2005 — «Гілеад» Мэрылін Робінсан
    • «An Unfinished Season» Ward Just
    • «War Trash» Ха Цзінь
  • 2004 — «The Known World» Edward P. Jones
    • «American Woman» Susan Choi
    • «Evidence of Things Unseen» Marianne Wiggins
  • 2003 — «Сярэдні пол» Джэфры Евгенідыс
    • «Servants of the Map: Stories» Andrea Barrett
    • «You Are Not a Stranger Here» Adam Haslett
  • 2002 — «Падзенне імперыі» Рычард Русо
    • «Папраўкі» Джонатан Франзен
    • «John Henry Days» Colson Whitehead
  • 2001 — «Неверагодныя прыгоды Кавалера і Клею» Майкл Шейбон
  • 2000 — «Тлумач хвароб» Джумпа Лахіры
    • «З блізкай адлегласці: апавяданні пра Ваёмінг» Эні Пру
    • «Чаканне» Ха Цзінь

1990-е[правіць | правіць зыходнік]

  • 1999 — «Гадзіннік» Майкл Канінгам
    • «Разганяе аблокі» Расэл Бэнкс
    • «The Poisonwood Bible» Барбара Кінгзалвер
  • 1998 — «Амерыканская пастараль» Філіп Рот
    • «Bear and His Daughter: Stories» Боб Стоўн
    • «Underworld» Дон Дэліла
  • 1997 — «Марцін Дрэслер. Аповесць пра амерыканскага летуценніка» Стывен Мілхаузер
    • «The Manikin» Joanna Scott
    • «Адкрываючы паветра і іншыя гісторыі» Урсула К. Ле Гуін
  • 1996 — «Дзень незалежнасці» Рычард Форд
    • «Mr. Ives' Christmas» Оскар Іхуэлас
    • «Sabbath’s Theater» Філіп Рот
  • 1995 — «Дзённікі Стоўна» Кэрал Шылдс
  • 1994 — «Карабельныя навіны» Эні Пру
    • «The Collected Stories» Reynolds Price
    • «Аперацыя „Шейлак“» Філіп Рот
  • 1993 — «A Good Scent from a Strange Mountain» Robert Olen Butler
    • «At Weddings and Wakes» Alice McDermott
    • «Чорная вада» Джойс Кэрал Оутс
  • 1992 — «Тысяча акраў» Джэйн Смайлі
    • «Jernigan» David Gates
    • «Ліла: Даследаванне маральнасці» Роберт Пирсиг
    • «Mao II» Дон Дэліла
  • 1991 — «Трус супакоіўся» Джон Апдайк
    • «Mean Spirit» Linda Hogan
    • «The Things They Carried» Tim O’brien
  • 1990 — «The Mambo Kings Play Songs of Love» Оскар Ихуэлос
    • «Білі Батгейт» Эдгар Лорэнс Доктараў

1980-я[правіць | правіць зыходнік]

  • 1989 — «Breathing Lessons» Эн Тайлер
    • «Where I’m Calling From» Raymond Carver
  • 1988 «Каханая» Тоні Морысан
    • «Persian Nights» Diane Johnson
    • «That Night» Alice McDermott
  • 1987 — «A Summons to Memphis» Peter Taylor
    • «Paradise» Дональд Бартэльм
    • «Whites» Norman Rush
  • 1986 — «Lonesome Dove» Лары Макмертри
    • «Турыст міжволі» Эн Тайлер
    • «Continental Drift» Russell Banks
  • 1985 — «Foreign Affairs» Alison Lurie
    • «I Wish This War Were Over» Diana O’bil Hehir
    • «Leaving the Land» Douglas Unger
  • 1984 — «Ironweed» Уільям Кэнэдзі
    • «Cathedral» Raymond Carver
    • «The Feud» Томас Бергер
  • 1983 — «Колер пурпурны» Эліс Уокер
    • «Dinner at the Homesick Restaurant» Эн Тайлер
    • «Rabbis Wives and» Chaim Grade
  • 1982 — «Трус разбагацеў» Джон Апдайк
    • «A Flag for Sunrise» Боб Стоўн
    • «Housekeeping» Marilynne Robinson
  • 1981 — «Змова ёлапняў» Джон Кенэдзі Тул (прысуджана пасмяротна)
    • «Godric» Frederick Buechner
    • «So Long, See You Tomorrow» William Maxwell
  • 1980 — «Песня ката» Норман Мэйлер
    • «Пташка» Уільям Уартон
    • «Літаратурны негр» Філіп Рот

1970-я[правіць | правіць зыходнік]

  • 1979 — «Апавяданні Джона Чывера» Джон Чывер
  • 1978 — «Elbow Room» James Alan McPherson
  • 1977 — Прэмію не прысуджалі
  • 1976 — «Дар Гумбальта» Сол Белаў
  • 1975 — «The Killer Angels» Michael Shaara
  • 1974 — Прэмію не прысуджалі
  • 1973 — «Дачка аптыміста» Юдора Уэлці
  • 1972 — «Angle of Repose» Wallace Stegner
  • 1971 — Прэмію не прысуджалі
  • 1970 — «Stories of Jean Stafford» Jean Stafford

1960-я[правіць | правіць зыходнік]

  • 1969 — «House Made of Dawn» N. Scott Momaday
  • 1968 — «Прызнанні Ната Тэрнера» Уільям Стайран
  • 1967 — «Майстроўня» Бернард Маламуд
  • 1966 — «Зборнік апавяданняў Кэтрын Эн Портэр» Кэтрын Эн Портэр
  • 1965 — «The Keepers of the House» Shirley Ann Grau
  • 1964 — Прэмію не прысуджалі
  • 1963 — «Выкрадальнікі» Уільям Фолкнер (прысуджана пасмяротна)
  • 1962 — «The Edge of Sadness» Edwin o’connor
  • 1961 — «Забіць перасмешніка» Харпер Лі
  • 1960 — «and Advise Consent» Allen Drury

1950-я[правіць | правіць зыходнік]

  • 1959 — «The Travels of Jaimie McPheeters» Robert Lewis Taylor
  • 1958 — «Смерць ў сям’і» Джэймс Эйджы (прысуджана пасмяротна)
  • 1957 — Прэмію не прысуджалі
  • 1956 — «Andersonville» MacKinlay Kantor
  • 1955 — «Прыпавесць» Уільям Фолкнер
  • 1954 — Прэмію не прысуджалі
  • 1953 — «Стары і мора» Эрнэст Хэмінгуэй
  • 1952 — «Паўстанне на „Кейне“» Герман Воўк
  • 1951 — «The Town» Conrad Richter
  • 1950 — «The Way West» A. B. Guthrie, Jr.

1940-я[правіць | правіць зыходнік]

  • 1949 — «Guard of Honor» James Gould Cozzens
  • 1948 — «Паданні поўдня Ціхага акіяна» Джэймс Элберт Мічэнер
  • 1947 — «Уся каралеўская раць» Роберт Пэн Уорэн
  • 1946 — Прэмію не прысуджалі
  • 1945 — «A Bell for Adano» John Hersey
  • 1944 — «Journey in the Dark» Martin Flavin
  • 1943 — «зубы Цмока» Эптан Біл Сінклер
  • 1942 — «У гэтым наша жыццё» Элен Глазгаў
  • 1941 — Прэмію не прысуджалі
  • 1940 — «Гронкі гневу» Джон Стэйнбек

1930-я[правіць | правіць зыходнік]

  • 1939 — «Аленя» Марджары Роўлінгс
  • 1938 — «Нябожчык Джордж Эплі» Джон Філіпс Маркэкд
  • 1937 — «Унесеныя ветрам» Маргарэт Мітчэл
  • 1936 — «Мёд у рожке» Харольд Дэвіс
  • 1935 — «Сёння ў лістападзе» Джазэфіна Вінслаў Джонсан
  • 1934 — «З ягнём на руках» Кэралайн Мілер
  • 1933 — «Крама» Томас Сігізмунд Стрыблінг
  • 1932 — «Зямля» Пэрл Бак
  • 1931 — «Гады міласэрнасці» Маргарэт Айер Барнс
  • 1930 — «Хлопчык, які смяецца» Олівер Лафарж

1920-я[правіць | правіць зыходнік]

  • 1929 — «Сястра Мэры» Джулія Петэркін
  • 1928 — «Мост караля Людовіка Святога» Торнтан Уайлдар
  • 1927 — «Ранняя восень» Луіс Бромфілд
  • 1926 — «Эроусміт» Сінклера Люіс (адмовіўся ад прэміі)
  • 1925 — «Такі вялікі» Эдна Фарбэр
  • 1924 — «Хваткія Маклафліны» Маргарэт Уілсан
  • 1923 — «Адзін з нас» Уіла Катэр
  • 1922 — «Эліс Адамс» Бут Таркінгтан
  • 1921 — «Стагоддзе нявіннасці» Эдыт Уортан
  • 1920 — Прэмію не прысуджалі

1910-я[правіць | правіць зыходнік]

  • 1919 — «Цудоўныя Эмберсаны» Бут Таркінгтан
  • 1918 — «Яго сям’я», Эрнэст Пул
  • 1917 — Прэмію не прысуджалі