Стэфані Кволек

Стэфані Кволек
Стэфані Кволек
Дата нараджэння	31 ліпеня 1923
Месца нараджэння	Нью-Кенсінгтан[d], акруга Уэстмарленд[d], Пенсільванія, ЗША;
Дата смерці	18 чэрвеня 2014 (90 гадоў)
Месца смерці	Уілмінгтан, акруга Нью-Касл[d], Дэлавэр, ЗША;
Месца пахавання	Saint Mary Cemetery[d];
Грамадзянства	ЗША; Польшча;
Род дзейнасці	хімік, вынаходніца
Навуковая сфера	арганічная хімія
Месца працы	DuPont[d];
Альма-матар	Margaret Morrison Carnegie College[d] (); Універсітэт імя У. Ф. Мэсі ();
Член у	Нацыянальная інжынерная акадэмія ЗША ();
Узнагароды	Howard N. Potts Medal[d] (1976) Нацыянальны медаль ЗША ў вобласці тэхналогій і інавацый (1986) прэмія Лемельсана[d] (1999) Нацыянальная зала славы жанчын[d] (2003) Hall of Fame of Delaware Women[d] (2014) Нацыянальная Зала славы вынаходнікаў[d] (1995) Lavoisier Medal for Lifetime Technical Achievement[d] (1995) Chemical Pioneer Award[d] (1980) IRI Achievement Award[d] (1997) Зала славы жанчын у тэхналогіі[d] (1996) ACS Award for Creative Invention[d] (1980)
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Стэфані Луіза Кво́лек (31 ліпеня 1923, Нью-Кенсінгтан (англ.) (бел., Пенсільванія) — амерыканскі хімік польскага паходжання, якая вынайшла поліпарафенілен-тэрэфталамід, больш вядомы як кеўлар (руск.) (бел.^[4]. Кволек заваявала мноства ўзнагарод за свае працы ў хіміі палімераў.

Раннія гады і адукацыя

Кволек нарадзілася у сям’і польскіх эмігрантаў у Нью-Кенсінгтане, Пенсільванія, у 1923 годзе^[5]. Яе бацька, Джон Кволек^[5] (польск.: Jan Chwałek), памёр, калі ёй было дзесяць гадоў^[6]. Кволек пераняла ад яго цікавасць да навукі, а ад маці, Нэлі Зайдэл Кволек, цікавасць да моды^[5]^[6]. У 1946 годзе Кволек атрымала ступень у галіне хіміі коледжы Маргарэт Морысан Карнегі (англ.) (бел. Універсітэта Карнегі — Мелан^[6]. Кволек планавала стаць лекарам і спадзявалася, што зможа назапасіць грошай на медыцынскую адукацыю за кошт падзаробкаў ў хімічнай галіне^[6].

Кар’ера ў DuPont

У 1946 годзе Уільям Хейл Чарч, будучы настаўнік Кволек, прапанаваў ёй пасаду ў філіяле DuPont, які знаходзіўся ў Буфала, штат Нью-Ёрк^[7]. Хоць Кволек думала толькі пра падпрацоўкі, з часам яна знайшла працу ў DuPont досыць цікавай, і адмовілася ад медыцынскай кар’еры. Кволек пераехала ва Уілмінгтане, штат Дэлавэр у 1950 годзе і працягнула працу ў DuPont^[7]. У 1959 годзе яна атрымала ўзнагароду ад Амерыканскага хімічнага таварыства (ACS)^[8].

Кеўлар

Падчас працы ў кампаніі DuPont Кволек вынайшла кеўлар^[6]. У 1964 годзе, у чаканні нафтавага дэфіцыту, яе група пачала шукаць лёгкае, але трывалае валакно, якое б выкарыстоўвалася ў шынах^[6]^[9]. Валакно, якое атрымалася, у адрозненне ад нейлону, не было крохкім. Кіраўнік і дырэктар лабараторыі разумелі значэнне гэтага адкрыцця і ўнеслі свой уклад у развіццё новай вобласці хіміі палімераў, якая стала затым хутка развівацца. Да 1971 быў атрыманы сучасны кеўлар^[6]. Кволек, аднак, не прымала актыўнага ўдзелу ў распрацоўцы спосабаў прымянення кеўлару і вырабаў з яго^[10].

Пенсія

У 1986 годзе Кволек сышла з пасады навуковага супрацоўніка кампаніі DuPont. Тым не менш, яна доўгі час кансультавала кампанію DuPont, а таксама ўваходзіла ў Нацыянальны даследчы савет і Нацыянальную акадэмію навук^[7]. За 40 гадоў працы навукоўцам-даследчыкам яна атрымала па розных дадзеных ад 17^[10] да 28 патэнтаў^[11]. У 1995 годзе^[7]^[11] яна стала чацвёртай жанчынай, якія была прынятая ў Нацыянальную залу славы вынаходнікаў (англ.) (бел.^[12]. У 1996 годзе яна атрымала Нацыянальны медаль тэхналогіі, а ў 2003 годзе яна была прынята ў Нацыянальную залу славы жанчын (руск.) (бел.^[5]. У 1997 годзе яна атрымала медаль Перкіна ад Амерыканскага хімічнага таварыства^[13], а ў 1980 годзе ўзнагароду ад яго ж за «Творчае вынаходства»^[9].

Памёрла 18 чэрвеня 2014 года ва Уілмінгтане, Дэлавэр.

Зноскі

1 2 Stephanie Louise Kwolek // FemBio database Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q61356138'></a>
↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #1052969046 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
↑ Find a Grave — 1996.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056'></a>
↑ Wholly Aromatic Carbocyclic Polycarbonamide Fiber (англ.)
1 2 3 4 Stephanie Kwolek (нявызн.). Soylent Communications. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
1 2 3 4 5 6 7 Inventing Modern America: Insight — Stephanie Kwolek: (нявызн.)(недаступная спасылка). Lemelson-MIT program. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
1 2 3 4 «Invent Now». National Inventors Hall of Fame
↑ Rossiter, Margaret W. (1998). Women Scientists in America. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press. p. 267. ISBN 0801857112. Праверана May 24, 2009.
1 2 Stephanie Louise Kwolek Biography (нявызн.). Bookrags. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
1 2 Quinn, Jim. "I was able to be Creative and work as hard as I wanted." (нявызн.)(недаступная спасылка). American Heritage Publishing. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
1 2 The History of Kevlar — Stephanie Kwolek: (нявызн.). The New York Times Company. About.com. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
↑ Citation conferring an Honorary Doctor of Science degree on Stephanie Louise Kwolek: (нявызн.). University of Delaware. UDaily (31 мая 2008). Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.
↑ JCE Online: Biographical Snapshots: Snapshot (нявызн.). American Chemical Society. Journal of Chemical Education. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.

Спасылкі

Stephanie Kwolek at Famous Women Inventors (англ.)

[_48dfa889fe88bee1-1] 1 2 Stephanie Louise Kwolek // FemBio database Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q61356138'></a>

[_23fc40fc7f9a97ec-2] Deutsche Nationalbibliothek Record #1052969046 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

[_fbb1bd624c371866-3] Find a Grave — 1996.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056'></a>

[4] Wholly Aromatic Carbocyclic Polycarbonamide Fiber (англ.)

[nnbd-5] 1 2 3 4 Stephanie Kwolek (нявызн.). Soylent Communications. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.

[MIT-6] 1 2 3 4 5 6 7 Inventing Modern America: Insight — Stephanie Kwolek: (нявызн.)(недаступная спасылка). Lemelson-MIT program. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.

[Invent.com-7] 1 2 3 4 «Invent Now». National Inventors Hall of Fame

[Women_Scientists_in_America-8] Rossiter, Margaret W. (1998). Women Scientists in America. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press. p. 267. ISBN 0801857112. Праверана May 24, 2009.

[Bookrags-9] 1 2 Stephanie Louise Kwolek Biography (нявызн.). Bookrags. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.

[American_Heritage-10] 1 2 Quinn, Jim. "I was able to be Creative and work as hard as I wanted." (нявызн.)(недаступная спасылка). American Heritage Publishing. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.

[About.com-11] 1 2 The History of Kevlar — Stephanie Kwolek: (нявызн.). The New York Times Company. About.com. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.

[UDelaware-12] Citation conferring an Honorary Doctor of Science degree on Stephanie Louise Kwolek: (нявызн.). University of Delaware. UDaily (31 мая 2008). Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.

[JCE-13] JCE Online: Biographical Snapshots: Snapshot (нявызн.). American Chemical Society. Journal of Chemical Education. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана May 24, 2009.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

Слоўнікі і энцыклапедыі	Вялікая нарвежская · Britannica (онлайн) · Notable Names Database · Treccani
Генеалогія і некрапалістыка	Find a Grave · WikiTree
Нарматыўны кантроль	GND: 1052969046 · ISNI: 0000000050474811 · LCCN: n2006080198 · NLP: a0000001706088 · VIAF: 6826452