Стэфані Кволек

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Стэфані Кволек
англ.: Stephanie Louise Kwolek
Stephanie Kwolek 1986.TIF
Дата нараджэння 31 ліпеня 1923(1923-07-31)[1][2][3]
Месца нараджэння
Дата смерці 18 чэрвеня 2014(2014-06-18)[4][2][3] (90 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці хімік, вынаходніца
Навуковая сфера арганічная хімія
Месца працы
Альма-матар
Вядомая як вынаходнік кеўлару
Член у
Узнагароды і прэміі Нацыянальны медаль за тэхналогію (1996), Медаль Перкіна (1997), Прэмія інстытута Франкліна
Commons-logo.svg Стэфані Кволек на Вікісховішчы

Стэфані Луіза Кво́лек (31 ліпеня 1923, Нью-Кенсінгтан(англ.) бел., Пенсільванія) — амерыканскі хімік польскага паходжання, якая вынайшла поліпарафенілен-тэрэфталамід, больш вядомы як кеўлар(руск.) бел.[6]. Кволек заваявала мноства ўзнагарод за свае працы ў хіміі палімераў.

Раннія гады і адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

Кволек нарадзілася у сям’і польскіх эмігрантаў у Нью-Кенсінгтане, Пенсільванія, у 1923 годзе[7]. Яе бацька, Джон Кволек[7] (польск.: Jan Chwałek), памёр, калі ёй было дзесяць гадоў[8]. Кволек пераняла ад яго цікавасць да навукі, а ад маці, Нэлі Зайдэл Кволек, цікавасць да моды[7][8]. У 1946 годзе Кволек атрымала ступень у галіне хіміі коледжы Маргарэт Морысан Карнегі(англ.) бел. Універсітэта Карнегі — Мелан[8]. Кволек планавала стаць лекарам і спадзявалася, што зможа назапасіць грошай на медыцынскую адукацыю за кошт падзаробкаў ў хімічнай галіне[8].

Кар’ера ў DuPont[правіць | правіць зыходнік]

У 1946 годзе Уільям Хейл Чарч, будучы настаўнік Кволек, прапанаваў ёй пасаду ў філіяле DuPont, які знаходзіўся ў Буфала, штат Нью-Ёрк[9]. Хоць Кволек думала толькі пра падпрацоўкі, з часам яна знайшла працу ў DuPont досыць цікавай, і адмовілася ад медыцынскай кар’еры. Кволек пераехала ва Уілмінгтане, штат Дэлавэр у 1950 годзе і працягнула працу ў DuPont[9]. У 1959 годзе яна атрымала ўзнагароду ад Амерыканскага хімічнага таварыства (ACS)[10].

Кеўлар[правіць | правіць зыходнік]

Падчас працы ў кампаніі DuPont Кволек вынайшла кеўлар[8]. У 1964 годзе, у чаканні нафтавага дэфіцыту, яе група пачала шукаць лёгкае, але трывалае валакно, якое б выкарыстоўвалася ў шынах[8][11]. Валакно, якое атрымалася, у адрозненне ад нейлону, не было крохкім. Кіраўнік і дырэктар лабараторыі разумелі значэнне гэтага адкрыцця і ўнеслі свой ​​уклад у развіццё новай вобласці хіміі палімераў, якая стала затым хутка развівацца. Да 1971 быў атрыманы сучасны кеўлар[8]. Кволек, аднак, не прымала актыўнага ўдзелу ў распрацоўцы спосабаў прымянення кеўлару і вырабаў з яго[12].

Пенсія[правіць | правіць зыходнік]

У 1986 годзе Кволек сышла з пасады навуковага супрацоўніка кампаніі DuPont. Тым не менш, яна доўгі час кансультавала кампанію DuPont, а таксама ўваходзіла ў Нацыянальны даследчы савет і Нацыянальную акадэмію навук[9]. За 40 гадоў працы навукоўцам-даследчыкам яна атрымала па розных дадзеных ад 17[12] да 28 патэнтаў[13]. У 1995 годзе[9][13] яна стала чацвёртай жанчынай, якія была прынятая ў Нацыянальную залу славы вынаходнікаў(англ.) бел.[14]. У 1996 годзе яна атрымала Нацыянальны медаль тэхналогіі, а ў 2003 годзе яна была прынята ў Нацыянальную залу славы жанчын(руск.) бел.[7]. У 1997 годзе яна атрымала медаль Перкіна ад Амерыканскага хімічнага таварыства[15], а ў 1980 годзе ўзнагароду ад яго ж за «Творчае вынаходства»[11].

Памёрла 18 чэрвеня 2014 года ва Уілмінгтане, Дэлавэр.

Зноскі

  1. Stephanie Kwolek // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. 2,0 2,1 Stephanie Louise Kwolek // Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000 Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Stephanie Louise Kwolek // FemBio Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #1052969046 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 14 жніўня 2015.
  5. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #1052969046 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
  6. Wholly Aromatic Carbocyclic Polycarbonamide Fiber (англ.) 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Stephanie Kwolek. Soylent Communications. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана 24 мая 2009.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 Inventing Modern America: Insight — Stephanie Kwolek:. Lemelson-MIT program. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана 24 мая 2009.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 «Invent Now». National Inventors Hall of Fame
  10. Rossiter, Margaret W. (1998). Women Scientists in America. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press. p. 267. ISBN 0801857112. http://books.google.com/?id=i7xDqk0_HTQC&pg=PA570&dq=Stephanie+Louise+Kwolek. Retrieved on May 24, 2009. 
  11. 11,0 11,1 Stephanie Louise Kwolek Biography. Bookrags. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана 24 мая 2009.
  12. 12,0 12,1 Quinn, Jim "I was able to be Creative and work as hard as I wanted.". American Heritage Publishing. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана 24 мая 2009.
  13. 13,0 13,1 The History of Kevlar — Stephanie Kwolek:. The New York Times Company. About.com. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана 24 мая 2009.
  14. Citation conferring an Honorary Doctor of Science degree on Stephanie Louise Kwolek:. University of Delaware. UDaily (31 мая 2008). Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана 24 мая 2009.
  15. JCE Online: Biographical Snapshots: Snapshot. American Chemical Society. Journal of Chemical Education. Архівавана з першакрыніцы 24 мая 2009. Праверана 24 мая 2009.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]