Сямён Гаўрылавіч Зорыч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Сямён Гаўрылавіч Зорыч
Zorich Semyon Gavrilovich.jpg
Партрэт Сямёна Гаўрылавіча Зорыча. Расія. Канец 18 ст. Дзяржаўны Эрмітаж (Санкт-Пецярбург)''
 
Дзейнасць: ваенны
Нараджэнне: 1745
Смерць: 1799
 
Узнагароды:
ордэн Белага арла ордэн Святога Станіслава Order of St. George, 4th class

Сямён Гаўрылавіч Зорыч (1743 або 1745 — 1799) — рускі вайсковы дзеяч, адзін з фаварытаў імператрыцы Кацярыны II.

Паходзіў з сербскага роду Нараджычаў. Быў прывезены ў Расію афіцэрам Максімам Зорычам, які ўсынавіў яго, і ўжо ў дзевяцігадовым узросце залічаны ў гусарскі полк. Да 15 гадоў меў чын вахмістара, быў паранены, пабываў у прускім палоне. У 1769—1770 гг. камандаваў перадавымі часцямі расійскай арміі ў руска-турэцкай вайне, праявіў гераізм пры абароне р. Дубец у маі 1770 г., а ў ліпені 1770 г. трапіў у турэцкі палон, дзе знаходзіўся 5 гадоў.

У 1775 г., па вяртанні ў Расію, стаў ад’ютантам Пацёмкіна і з яго пратэкцыі быў прадстаўлены Кацярыне II. У жніўні 1777 г. узяты ў флігель-ад’ютанты да імператрыцы, месяцам пазней стаў генерал-маёрам і прызначаны шэфам Ахтырскага гусарскага палка. Знаходзіўся пры Кацярыне да мая 1778 г., калі выклікаў незадавальненне імператрыцы празмерным захапленнем картачнай гульнёй, а незадаволенасць Пацёмкіна — нежаданнем лічыцца з яго інтарэсамі. Быў звольнены ў адстаўку з вялікай узнагародай — 7 тысячамі сялян, пасяліўся ў падораным яму Кацярынай II мястэчку Шклове, дзе на свае сродкі заснаваў Шклоўская высакароднае вучылішча. Вялікую вядомасць меў заснаваны Зорычам прыгонны тэатр. Кацярына II некалькі разоў гасцявала ў Зорыча ў Шклове.

Пасля смерці Кацярыны Павел I вярнуў Зорыча на службу, узвёў у генерал-лейтэнанты і даў у камандаванне Ізюмскі полк. Але Зорыч хутка заблытаўся ў фінансавых справах палка і ў 1797 г. быў адпраўлены ў адстаўку. Грашовыя цяжкасці і пажар у Шклове, які амаль цалкам знішчыў вучылішча, паскорылі яго смерць. Выхаванцы вучылішча былі ў 1801 г. пераведзены ў Маскву і склалі Першы маскоўскі Кадэцкі корпус.

У 2007 годзе ў Шклове пастаўлены помнік Сямёну Зорычу.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Бантыш-Каменский. «Словарь достопамятных людей» (т. II, изд. 1836);
  • Карнович. «Замечательные богатства русских людей»;
  • Душан Мартиновић. Генерали из Црне Горе у рускоj воjсци. — Подгорица, 2002.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]