Тэры Пратчэт

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Тэры Пратчэт
Terry Pratchett
Terry Pratchett 2005.JPG
Асабістыя звесткі
Імя пры нараджэнні:

Terence David John Pratchett (Тэрэнс Дэвід Джон Пратчэт)

Дата нараджэння:

28 красавіка 1948

Месца нараджэння:

Бекансфілд (Бакінгемшыр, Англія, Вялікабрытанія)

Дата смерці:

12 сакавіка 2015

Месца смерці:

Broad Chalke[d], Уілтшыр[d], графства Уілтшыр[d], Англія, Вялікабрытанія

Грамадзянства:

Сцяг Вялікабрытаніі Вялікабрытанія

Дзеці:

Rhianna Pratchett[d]

Альма-матар:

John Hampden Grammar School[d]

Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:

Пісьменнік-фантаст

Гады творчасці:

1971—цяперашні час

Кірунак:

Фантастыка, фэнтэзі

Жанр:

сатырычнае фэнтэзі

Мова твораў:

англійская мова[1]

Дэбют:

The Hades Business

Узнагароды:
Кавалер ордэна Брытанскай імперыі
Рыцар-бакалаўр
Афіцыйны сайт
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Сэр Тэрэнс Дэвід Джон Пратчэт OBE (англ.: Sir Terence David John Pratchett), больш вядомы як Тэры Пратчэт (англ.: Terry Pratchett; 28 красавіка 194812 сакавіка 2015) — папулярны англійскі пісьменнік. Найбольшай папулярнасцю карыстаецца яго цыкл сатырычнага фэнтэзі пра Плоскі свет (англ.: Discworld). Сумарны тыраж яго кніг складае каля 50 мільёнаў асобнікаў. У лютым 2009 года Пратчэт быў узведзены англійскай каралевай Лізаветай II у рыцары-бакалаўры[2], застаючыся пры гэтым афіцэрам ордэна Брытанскай імперыі.

Пратчэт быў самым прадаваным аўтарам у Вялікабрытаніі 1990-х гадоў,[3][4]. Было прададзена больш за 70 мільёнаў яго кніг па ўсім свеце на 37 мовах.[5][6] У цяперашні час з'яўляецца другім самым чытаным пісьменнікам у Вялікабрытаніі, і займае сёмае месца па чытанні сярод неамерыканскіх аўтараў у ЗША.[7]

У 2001 годзе Пратчэт выйграў штогадовую медаль Карнегі за "Дзіўны Морыс і яго адукаваныя грызуны", першую кнігу пра Плоскі свет для дзяцей.[8]

У снежні 2007 года Пратчэт заявіў, што ён пакутуе ад ранняй формы хваробы Альцгеймера. Пасля ён зрабіў значнае грамадскае ахвяраванне для the Alzheimer's Research Trust,[9] і зняў фільм пра свой вопыт змагання з хваробай для BBC.[10]

Творчая біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Пробы пяра

У 11 гадоў ён паступіў у High Wycombe Technical High School, школу з тэхнічным ухілам. У 13 гадоў яго апавяданне «The Hades Business» было надрукавана ў школьным часопісе, а двума гадамі пазней, у 1963 годзе, апублікавана ў часопісе «Science Fantasy» - за гэтую публікацыю Тэры Пратчэт атрымаў £ 14. Яго другая апублікаваная праца "Night Dweller» была надрукаваная ў лістападзе 1965 года ў 156-м нумары часопіса «New Worlds».

У 1965 годзе Тэры Пратчэт вырашыў скончыць адукацыю і, параіўшыся з бацькамі, пакінуў школу, уладкаваўшыся журналістам у мясцовую газету «Bucks Free Press». Гэтая праца прывяла яго на інтэрв'ю з Пітэрам Бандэры ван Дюреном, адным з дырэктараў невялікага выдавецтва «Colin Smythe Limited», дзе Пратчэт згадаў пра тое, што напісаў раман «Людзі дывана» (англ.: The Carpet People), і спытаў Піцера пра магчымасць публікацыі кнігі. «Тады Піцер перадаў яе мне, - успамінаў Колін Смайт ў кароткай біяграфіі Тэры Пратчэта[11]. - Так. Гэта было захапленне, і было відавочна, што перад намі аўтар, якога мы абавязаны апублікаваць ». І ў 1971 годзе кніга выйшла ў свет.

Затым прыйшла чарга двух іншых раманаў у жанры гумарыстычнай навуковай фантастыкі, якія Пратчэт пісаў, па ўласным прызнанні, «змрочнымі зімовымі вечарамі», калі ніякіх спраў лепей ў яго не знайшлося: «Цёмны бок сонца» (англ.: The Dark Side of the Sun) выйшаў у 1976 годзе, а «Страта» - У 1981.

За гэты час Пратчэт некалькі разоў мяняў месца працы, уладкаваўшыся ў 1970 годзе ў «Western Daily Press», вярнуўся ў 1972 годзе назад у «Bucks Free Press», на гэты раз на пасадзе малодшага рэдактара, у 1973 годзе перайшоў у «Bath Chronicle» і, нарэшце, у 1980 годзе уладкаваўся на працу ў «Central Electricity Generating Board», дзе ў якасці прэс-аташэ яму давялося адказваць за сувязі з грамадскасцю на трох атамных электрастанцыях адначасова.

Нараджэнне Плоскага света

У 1982 годзе выдавецтва «New English Library», якое выдавала да гэтага раманы Пратчэта ў мяккай вокладцы, адмовілася ад супрацоўніцтва з аўтарам з-за дрэнных продажаў. Колін Смайт здолеў зацікавіць ў выданні Дыяну Пірсан з выдавецтва «Corgi» і ў 1983 годзе выйшаў «Колер чараўніцтва» (англ.: The Colour of Magic), першы раман самага папулярнага цыклу Пратчэта - Плоскі свет. Пірсан арганізавала шасцісерыйны серыял на радыё BBC ў перадачы «Woman's Hour», які меў ашаламляльны поспех.

У 1986 годзе выйшаў новы раман Пратчэт «Вар'яцкая зорка» (англ.: The Light Fantastic), і быў заключаны дагавор на выданне наступных кніг Тэры таксама і ў цвёрдай вокладцы. З гэтага часу Смайт вырашыў стаць афіцыйным літаратурным агентам Пратчэта. Правы на выданне менш дарагога варыянту кніг у мяккай вокладцы ён пакінуў «Corgi», а для выдання кніг у цвёрдай вокладцы абраў больш буйное выдавецтва - «Victor Gollancz Ltd».

У 1987 годзе, пасля таго як з'яўляецца трэці раман «Плоскага свету» - «Творцы загавораў» (англ.: Equal Rites), які намінаваўся на Locus Award'88, Коліну Смайту патэлефанавалі з «New English Library» з пытаннем, ці засталіся права на выданне кніг Пратчэта свабоднымі. «Вядома, яны спазніліся», - усміхаўся Смайт.

Прафесійны пісьменнік

У тым жа 1987 годзе, скончыўшы раман «Мор - вучань Смерці» (англ.: Mort), Тэры Пратчэт вырашыў пакінуць працу ў CEGB і прысвяціць увесь свой час пісьменніцкай дзейнасці. Кнігі Пратчэта імкліва станавіліся бестселерамі, заваёўваючы ўсё большую папулярнасць. У 1996 годзе раманы «Маскарад» (англ.: Maskerade) і «Цікавыя часы» (англ.: Interesting Times) патрапілі ў брытанскую дзясятку бестселераў. Апублікаваная ў 1995 годзе кніга «Фатальная музыка» (англ.: Soul Music) чатыры тыдні знаходзілася на першым радку ў спісе самых прадаваных «пэйпербэкаў». «Змрочны жнец» (англ.: Reaper Man) стаў восьмым у шэрагу найбольш хутка пакупаных выданняў у Вялікабрытаніі за апошнія пяць гадоў. Кнігі «Санта-Хрякус» (англ.: Hogfather) і «Маскарад» (англ.: Maskerade) два тыдні займалі вышэйшыя месцы ў спісах бестселераў як у «мяккай», так і ў «цвёрдай» вокладках адначасова. Кніга «Апошні кантынент» (англ.: The Last Continent) пратрымалася на першай пазіцыі восем тыдняў.

Асабістае жыццё[правіць | правіць зыходнік]

Тэры Пратчэт ажаніўся на сваёй жонцы Лін у 1968 годзе,[11] і яны пераехалі ў Роўбэроў (англ.: Rowberrow), графства Сомерсет ў 1970 годзе. Іх дачка Рыяна Пратчэт, якая таксама з'яўляецца пісьменніцай, нарадзілася там у 1976 годзе. У 1993 годзе сям'я пераехала ў вёску на паўночным захадзе ад Салзберы, графства Уілтшыры, дзе яны зараз жывуць. Пратчэт пералічвае свае забавы, як "пісаць, хадзіць, камп'ютары, жыццё».[12] Ён апісвае сябе як гуманіста і з'яўляецца ганаровым прыхільнікам Брытанскай гуманістычнай асацыяцыі[13] і ганаровым супрацоўнікам Нацыянальнага свецкага грамадства.[14]

Пратчэт вядомы сваёй схільнасцю да вялікіх чорных капелюшоў Fedora,[15] як відаць на ўнутраным боку задняй вокладкі большасці яго кніг. Яго стыль быў апісаны як "больш гарадскі каўбой, чым джэнтльмен горада».[16]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12302379j
  2. New Year Honours list 2009. (англ.) 
  3. Weale, Sally. Life on planet Pratchett , Guardian Unlimited (8 November 2002). Праверана 6 чэрвеня 2007.
  4. Terry Pratchett in conversation. BBC Wiltshire (no date). Праверана 6 чэрвеня 2007.
  5. Sir Terry Pratchett. Amazon. Праверана 20 мая 2012.
  6. Terry Pratchett (biography) , Colin Smythe, Ltd. . Праверана 11 жніўня 2010.
  7. Terry Pratchett: Biography. Sky One (2006). Праверана 8 чэрвеня 2007.
  8. http://www.carnegiegreenaway.org.uk/livingarchive/title.php?id=57
  9. Pratchett funds Alzheimer's study , BBC News (13 March 2008). Праверана 13 сакавіка 2008.
  10. Terry Pratchett: Living with Alzheimer's. BBC (4 February 2009). Праверана 27 кастрычніка 2009.
  11. 11,0 11,1 Колин Смайт. Краткая биография Терии Пратчетта (англ.) 
  12. Terry Pratchett Biography. The Terry Pratchett Unseen Library (26 March 2007). Праверана 17 снежня 2008.
  13. Terry Pratchett OBE: Fantasy fiction author, satirist and distinguished supporter of Humanism. British Humanist Association website. Архівавана з першакрыніцы 21 красавіка 2007. Праверана 17 снежня 2008.
  14. Honorary Associates: Sir Terry Pratchett. National Secular Society website. Праверана 26 мая 2010.
  15. http://www.newscientist.com/article/mg20427326.000-terry-pratchett-fighting-to-keep-the-fantasy-alive.html?page=2(недаступная спасылка)
  16. Terry Pratchett: 'I had a stroke - and I did not even notice' , 'Daily Mail' (29 October 2007). Праверана 2 лістапада 2007.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Творы Тэры Пратчэта