Чарск

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Чарск
каз.: Шар
Краіна
Вобласць
Раён
Гарадская адміністрацыя
Каардынаты
Ранейшыя назвы
пасёлак Чарскі
Горад з
Тып клімату
рэзка-кантынентальны
Насельніцтва
7 430 чалавек (2016)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+7 72345
Паштовы індэкс
070619
Код КАТА
634421100
Чарск на карце Казахстана ±
Чарск (Казахстан)
Чарск
Чарск (Усходне-Казахстанская вобласць)
Чарск

Чарск (каз.: Шар) — горад у Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Шарскай гарадской адміністрацыі. Код КАТА — 634421100[1].

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Размешчаны на рацэ Чар (прыток Іртыша).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Горад пачынаўся са станцыі на Турксібе. Названы ў гонар ракі Шар. Ёсць легенда, што калісьці плынь ракі была настолькі моцнай, што манголы, перамогшы найманаў, праходзілі праз раку «Шар» і рака забрала з  сабой 1/3 войска. Першы варыянт паходжання слова «Шар» адбываецца ад казахскага жар, гэта значыць «абрыў». Другі варыянт паходжання, што ў старажытнасці, калі праз гэтую мясцовасць праходзіў Чынгісхан са сваёй арміяй, то назваў гэтую зямлю «Шар», што ў перакладзе азначае «жоўты». Цікавы факт, што да гэтага часу наваколлі горада «Шар» славяцца незвычайным жоўтым покрывам зімой і летам, таму што вакол горада расце стэпавая трава «шы».

Таксама назва Чар згадваецца ў «Абай жалы». Летам 1885 года Абай прымаў удзел у распрацоўцы стэпавага становішча, вядомага ў народзе як «96 артыкулаў Абая», або «Чарское становішча», паколькі надзвычайны з'езд «цюбе», беям якога быў абраны Абай, праходзіў на беразе ракі Чар (у 70 км ад Сяміпалацінску) у мястэчку Карамола. У з'ездзе прымала удзел больш за 100 беяў з Каркаралінскага, Паўладарскага, Сяміпалацінскага, Усць-Каменагорскага паветаў і Зайсанскага прыстаўства — прадстаўнікі ўсіх родаў Сярэдняга жуза, дзе Абай прапанаваў свой праект рэформы звычайнага права, які быў прыняты аднагалосна. Гэты факт пацвярджае Н. Я. Коншын у сваім артыкуле «Што могуць даць Сяміпалацінскія архівы для краязнаўства», надрукаванай у XVI выпуску «Запісак Сяміпалацінскага аддзела Геаграфічнага Таварыства за 1927 год».

Да 1963 г. — пасёлак Чарскі.

Да 1997 года цэнтр Чарскага раёна Сяміпалацінскай вобласці.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

У 1999 годзе насельніцтва горада складала 9 482 жыхары (4 636 мужчын і 4 846 жанчын)[2]. Па дадзеных перапісу 2009 года, у горадзе пражывала 8 156 жыхароў (4 016 мужчын і 4 140 жанчын).

Турызм і адпачынак[правіць | правіць зыходнік]

  • Чарскае вадасховішча, размешчана ў 60 км ад горада Шар, побач з вёскай Калбатау.
  • Горы Дэлбегетэй, размешчаныя ў 50 км ад горада Шар.

Транспарт[правіць | правіць зыходнік]

У горадзе размешчана буйная чыгуначная станцыя на вузле магістралі Турксіб і лініі Шар—Абарона (пабудавана ў 2009 годзе). 

На ўсход непадалёк ад горада праходзіць аўтатраса М38.

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Прадпрыемства чыгуначнага транспарту «Шарскае лакаматыварамонтнае дэпо» філіял ТАА «Камкор Лакаматыў»[3], галантарэйная фабрыка «Чэння», цэментны завод ТАА «Казахцэмент»[4].

Зноскі

  1. База КАТО. Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. Праверана 17 ліпеня 2016.
  2. Итоги Национальной переписи населения 2009 года. Население Республики Казахстан (том 1). Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. Праверана 17 ліпеня 2016.
  3. ТОО «Камкор Локомотив». old.tzz.kamkor.org. Праверана 13 ліпеня 2016.
  4. Контакты - сайт компании ТОО «Казахцемент». xn--80aapahqsj9bzal.xn--80ao21a. Праверана 13 ліпеня 2016.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]