Явар

Явар
Агульны выгляд дарослага дрэва. Гомельскі палацава-паркавы ансамбль
Навуковая класіфікацыя
прамежныя рангі Дамен:  Эўкарыёты Царства:  Расліны Аддзел:  Кветкавыя Клас:  Двухдольныя Надпарадак:  Rosanae Парадак:  Сапіндакветныя Сямейства:  Сапіндавыя Падсямейства:  Конскакаштанавыя Трыба:  Кляновыя Род:  Клён Від:  Явар
Міжнародная навуковая назва
Acer pseudoplatanus L.
Сістэматыка на Віківідах Выявы на Вікісховішчы ITIS   28756 NCBI   4026 EOL   583073 IPNI   781462-1 TPL   kew-2616276

Я́вар, Клён ілжэплатанавы (Acer pseudoplatanus) — лістападнае дрэва роду клён сямейства кляновых.

Назва

У розных дыялектах беларускай мовы яварам называюць цэлы шэраг іншых дрэваў, у тым ліку асіну, таполю, лістоўніцу.

Батанічнае апісанне

Батанічная ілюстрацыя Якаба Штурма з кнігі «Deutschlands Flora in Abbildungen», 1796

Лісце

Кветка

Дрэвы вышынёй да 40 м. Крона густая, пірамідальна-шарападобная. Ствол прамы, з цёмна-шэрай карой. Маладыя парасткі жаўтавата-зялёрыя або буравата-шэрыя. Лісце буйное, пальчаталопасцевае, востраканцовае, чараньковае, даўжынёй да 17 см, знізу шыпаватае. Кветкі жоўта-зялёныя, духмяныя, у доўгіх паніклых гронках; плод — двухкрылка. Жыве да 100 і больш гадоў.

Пашырэнне

Радзіма явара — Паўднёвая Еўропа і Малая Азія. Святлолюбівы і засухаўстойлівы, патрабавальны да ўрадлівасці глебы.

Каштоўнае паркавае дрэва, дэкаратыўнае кветкамі і буйным лісцем, выкарыстоўваецца ў адзіночных і групавых пасадках. Мае формы з пурпуровым і бела-стракатым лісцем. Добры меданос. На Беларусі расце ў садах і парках паўднёвых абласцей, цвіце ў маі — пачатку чэрвеня.

Размнажаецца насеннем, парасткамі ад пня, акуліроўкай.

Таксанамія

Від Явар ўваходзіць у род Клён (Acer) сямейства Сапіндавыя (Sapindaceae).

яшчэ 8 сямействаў (па Сістэме APG II)

яшчэ больш 100 відаў

парадак Сапіндакветныя

род Клён

аддзел Кветкавыя, ці Пакрытанасенныя

сямейства Сапіндавыя

від Явар

яшчэ 44 парадкі кветкавых раслін (па Сістэме APG II)

яшчэ 140—150 родаў

Галерэя пылку

• 
  Пылок Явара з павелічэннем 10х
• 
  З павелічэннем 40х
• 
  З павелічэннем 60х

Літаратура

• Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 5. Стаўраструм — Яшчур / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1986. — 583 с., іл. — 10 000 экз.
• Раслінны свет: Тэматычны слоўнік. — Мінск: Беларуская навука, 2001.

Спасылкі

• Клён ложноплатановый: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)
• Acer pseudoplatanus L. // ИАС «ООПТ России» (руск.)