A, літара

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

A — 1-я літара базавага лацінскага алфавіту, выкарыстоўваецца абсалютна ва ўсіх алфавітах на лацінскай аснове. Вядзе паходжанне ад грэчаскай літары альфа і фінікійскай алеф. Часцей заўсёды абазначае галосный гук [а] і яго варыянты, але падчас (напрыклад, у англійскай мове) и иншыя гукі. Часта ўваходзіць у склад дыграфаў ці снабжаецца дыякрытычнымі знакамі.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Абрыс літары А як мяркуецца, узыходзіць да абрысу сімвала, нагадваючага валоўскую галаву, у егіпецкай іерагліфіке і прасеміцкам пісьме. Да 1600 да н. э. у фінікійскам алфавіце з'явіўся лінейны абрыс літары А. Яе назва родственна яўрэйскаму "алеф".


Лацінскі алфавіт
Aa  Bb  Cc  Dd  Ee  Ff  Gg  Hh  Ii  Jj  Kk  Ll  Mm  Nn  Oo  Pp  Qq  Rr  Ss  Tt  Uu  Vv  Ww  Xx  Yy  Zz 

Дыякрытычныя літары

ÁáÀàĂăẮắẰằẴẵẲẳÂâẤấẦầẪẫẨẩǍǎÅåǺǻÄäǞǟÃãȦȧǠǡĄąĀāẢảȀȁȂȃẠạẶặẬậḀḁȺⱫḂḃḄḅḆḇɃƀƁɓƂƃĆćĈĉČčĊċÇçḈḉȻȼƇƈɕĎďḊḋḐḑḌḍḒḓḎḏĐđƉɖƊɗƋƌȡÉéÈèĔĕÊêẾếỀềỄễỂểĚěËëẼẽĖėȨȩḜḝĘę • ĒēḖḗḔḕẺẻȄȅȆȇẸẹỆệḘḙḚḛɆɇḞḟƑƒǴǵ

ĞğĜĝǦǧĠġĢģḠḡǤǥƓɠĤĥȞȟḦḧḢḣḨḩḤḥḪḫH̱ẖĦħⱧⱨÍíÌìĬĭÎîǏǐÏïḮḯĨĩİiĮįĪīỈỉȈȉȊȋỊịḬḭƗɨĴĵJ̌ǰȷɈɉʝɟʄḰḱǨǩĶķḲḳḴḵƘƙⱩⱪĹ弾ĻļḶḷḸḹḼḽḺḻŁłĿŀȽƚⱠⱡⱢɫɬɭȴḾḿṀṁṂṃɱŃńǸǹŇňÑñṄṅŅņṆṇṊṋṈṉƝɲȠƞɳȵÓó • ÒòŎŏÔôỐốỒồỖỗỔổǑǒÖöȪȫŐőÕõṌṍṎṏȬȭȮȯȰȱØøǾǿǪǫǬǭŌōṒṓṐṑỎỏȌȍȎȏƠơỚớỜờỠỡỞởỢợỌọỘộƟɵṔṕṖṗⱣᵽƤƥʠɊɋŔŕŘřṘṙŖŗȐȑȒȓṚṛṜṝṞṟɌɍɼⱤɽɾŚśṤṥŜŝŠšṦṧṠṡẛŞşṢṣṨṩȘșʂȿS̩s̩ŤťTẗṪṫŢţṬṭȚțṰṱṮṯŦŧȾⱬƫƬƭƮʈȶÚúÙùŬŭÛûǓǔŮůÜüǗǘǛǜǙǚǕǖŰűŨũṸṹŲųŪūṺṻỦủȔȕȖȗƯưỨứỪừỮữỬửỰựỤụṲṳṶṷṴṵɄʉṼṽṾṿƲʋẂẃẀẁŴŵWẘẄẅẆẇẈẉẌẍẊẋÝýỲỳŶŷYẙŸÿỸỹẎẏȲȳỶỷỴỵʏɎɏƳƴŹźẐẑŽžŻż • ẒẓẔẕƵƶȤȥʐʑɀⱫⱬ

Іншыя літары

ɐⱭɑɒÆæǼǽǢǣʙↃↄÐðȸʣʥʤƎǝƏəƐɛɘɚɜɝɞʚɤʩℲⅎɡɢʛƔɣƢƣʜǶƕɦⱵⱶɧɪƖɩʞʪʫʟɮƛʎɴŊŋŒœɶƆɔɷȢȣɸȹKʻĸƦʀɹɺɻɿʁßƩʃƪʅʆʨƾʦʧʇɄʉɥʮʯƜɯɰƱʊᵿɅʌʍƍƷʒǮǯƸƹƺʓȜȝÞþǷƿƻƧƨƼƽƄƅɁɂʔʕʡʢʖǀǁǂǃʗʘʬʭЗзЧч

Дыграфы

Aa aaAe aeAi aiAo aoAu auAw awAy ayBh bhCh chC̱h c̱hCk ckCÖ cöCs csCu cuCx cxCz czDd ddDh dhDj djDx dxDz dzDž džDź dźDż dżEa eaEe eeEi eiEu euEw ewEy eyFf ffFh fhGb gbGh ghGħ għGi giGj gjGl glGn gnGx gxGy gyHs hsHu huHx hxIe ieIJ ijJö jöJx jxKh khKn knKp kpKu kuLh lhLj ljLl llLy lyMb mbMh mhMp mpNd ndNg ngNh nhNj njNk nkNs nsNt ntNy nyNz nzOa oaOe oeOi oiOo ooOu ouOw owOy oyPh phQu quRd rdRh rhRl rlRn rnRr rrRt rtRz rzSh shSv svSx sxSy sySz szTh thTj tjTr trTs tsTx txTy tyTz tzUe ueUi uiUx uxWh whXh xhXö xöYh yhYk ykZh zhZs zsZv zv

Трыграфы

Dzs dzsNgb ngbNgh nghNgk ngkNkp nkpNth nthNyk nykRnd rndSch schTsj tsj

Тэтраграфы

Dsch dschTsch tschZsch

Пентаграфы

Tzsch tzsch

Гексаграфы

Eabhai eabhaiEadhai eadhaiEamhai eamhaiEidhea eidheaEighea eigheaOidhea oidheaOighea oighea