Cossidae

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Cossidae
Zeuzera.pyrina.7336.jpg
Заедлівая драўніца (Zeuzera pyrina)
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Cossidae Leach, 1815

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  117906
NCBI  186108
EOL  798
FW  134444
Вусень шашаля смярдзючага (Cossus cossus)

Cossidae — сямейства начных матылёў.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Матылі ад сярэдніх да вельмі буйных памераў (у Расіі ад 13 да 100 мм у размаху крылаў, у Аўстраліі да 220 мм — у Endoxyla cinereus[1]). Жылкаванне крылаў прымітыўнае. Афарбоўка разнастайная, пераважна бураватая або шэрая з сеткаватым малюнкам з дробных плям і рысачак. Хабаток кароткі — ротавы апарат недаразвіты. Імага не сілкуецца і жыве за кошт запасу пажыўных рэчываў, назапашаных у стадыі вусеня. Актыўныя ў змярканні і ноччу.

Вусені даволі буйныя з некалькі пляскатай галавой і добра развітым ротавым апаратам, голыя, мясістыя, белай, жоўтай ці чырвонай афарбоўкі. Маецца моцна склератызаваны шчыток на пярэдняспінцы. Вусені— ксілафагі, вядуць схаваны спосаб жыцця, прагрызаюць хады ў ствалах драўняных раслін або ў парастках і каранях травяністых раслін. Развіццё доўжыцца 2-3 гады. Зімуе вусень ў друзлым кокане. Пасля зімоўкі акукліваецца. Стадыя кукалкі працягваецца 3-6 тыдняў.

Арэал[правіць | правіць зыходнік]

Шырока распаўсюджаная група лускакрылых насякомых. Распаўсюджаныя паўсюдна, але пераважаюць у тропіках Азіі і Афрыкі. Сусветная фаўна налічвала на 2011 год — 971 від, якія адносяцца да 151 роду. У Палеарктыцы дадзенае сямейства на 2011 год было прадстаўлена 267 відамі[2].

Эканамічнае значэнне[правіць | правіць зыходнік]

У Расіі гаспадарчае значэнне маюць некалькі відаў: заедлівая драўніца (Zeuzera pyrina), які пашкоджвае драўніну пладовых дрэў; Phragmataecia castaneae, вусені якога развіваюцца ў каранях і сцеблах трыснёга; Dyspessa ulula, вусені якога паражаюць карані і цыбуліны часнаку; смярдзючы шашаль (Cossus cossus) і Lamellocossus terebrus[3].

Класіфікацыя[правіць | правіць зыходнік]

Сямейства дзеліцца на 6-7 падсямействаў. Часам у яго ўключаліся сямействы Dudgeoneidae, Metarbelidae і Ratardidae.

Зноскі

  1. Бабочки-рекордсмены. Архівавана з першакрыніцы 20 студзеня 2013. Праверана 19 студзеня 2013.
  2. Yakovlev RV (2011) Catalogue of the Family Cossidae of the Old World (Lepidoptera). Neue Entomolo- gische Nachrichten 66: 1−130
  3. Загуляев, 1978: 182—186.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Загуляев А. К. 19. Сем. Cossidae — Древоточцы. // Определитель насекомых Европейской части СССР. Т. IV. Чешуекрылые. Первая часть. Л.: «Наука», 1978. С. 177—186.
  • Чистяков Ю. А., 1999. Семейство Cossidae — Древоточцы // Определитель насекомых Дальнего Востока России. Т. 5 (2). С. 309—319.
  • Древоточцы — статья из Большой советской энциклопедии.