Чашнік

Чашнік (ад слова "чаша", польск.: cześnik, лац.: pocillator) - прыдворная пасада і чын у гаспадарцы XIII ст. - XVIII ст., прадстаўнік вышэйшай княжацкай адміністрацыі ў Кіеўскай Русі. Прыслужваў князям, царам на святочных абедах. Адказны за бяспеку і здароўе (сачыў, каб не атруцілі князя ворагі). Чашнік кіраваў ведамствам у гаспадарцы князя, якая займалася пчалярствам і варэннем мёду. І яны мелі розныя рангі:

• Чашнік каролья Кароны (польск.: cześnik koronny);
• чашнік вялікага князя Літвы (польск.: cześnik litewski);
• чашнік земскі (польск.: cześnik ziemski).
• Прыдворны чыноўнік на Русі, ў Вялікім Княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай (канца XV ст. - пачатку XVIII ст.), у вядзенні якога знаходзіліся піцейныя склепа;
• манах, кіраваўшы ў кляштарах напоямі і віннымі скляпамі.

У адпаведнасці з іерархіі ў 1768 г. яго становішча ў Кароне над лоўчым і под падстоліям. У ВКЛ паміж гараднічым і падчашыям.

У чашніка засяроджваліся таксама адміністрацыйнае і судовае кіраванне палацавымі вёскамі, якія былі населены бортнікамі (бортніцкія пчалаводы). Чашнікі належалі да вышэйшага пласту феадалаў і былі бліжэйшымі сваякамі князя.

Пасада памочніка і намесніка чашніка - падчашы.

Крыніцы

• "Тлумачний словник української мови", укл. Василь Яременко і Оксана Сліпушко, вид. "Аконіт", м. Київ, 2000 р. ISBN 966-7173-02-X, том 4 (Р-Я), с. 807;
• «Акты издаваемые Виленскою Археографическою Комиссиею для разбора Древних Актов», г. Вильна, 1865—1915 гг., том I—XXXIX;
• "Большая энциклопедия Кирилла и Мефодия", 2005 г;
• Яфрэмав Т. Ф., "Новы тлумачальны словаўтваральны слоўнік рускай мовы".