Ян Сібеліус

Ян Сібеліус Jean Sibelius
Ян Сібеліус у 1940-х
Асноўная інфармацыя
Імя пры нараджэнні	Юхан Крысціян Юліус Сібеліус (фін.: Johan Christian Julius Sibelius)
Дата нараджэння	8 снежня 1865(1865-12-08)
Месца нараджэння	Хямеэнліна, Вялікае княства Фінляндскае, Расійская Імперыя
Дата смерці	20 верасня 1957(1957-09-20) (91 год)
Месца смерці	Ярвенпяа, Фінляндыя
Краіна	Расійская імперыя, Фінляндыя
Прафесіі	кампазітар, скрыпач, дырыжор
Інструменты	скрыпка, фартэпіяна
Узнагароды
http://www.sibelius.fi/
Ян Сібеліус на Вікісховішчы

Ян Сібеліус, таксама Юхан Сібеліус (фін.: Jean Sibelius, фін.: Johan Christian Julius Sibelius; 8 снежня 1865, Хямеэнліна, Вялікае княства Фінляндскае — 20 верасня 1957, Ярвенпяя, Фінляндыя) — фінскі кампазітар, педагог; заснавальнік нацыянальнай кампазітарскай школы; адзін з буйнейшых прадстаўнікоў сусветнага сімфанізму.

Біяграфічныя звесткі

Вучань М. Вегеліуса. 3 1891 выкладаў у Хельсінкскай кансерваторыі.

Творчасць

Для яго творчасці характэрны віртуознае валоданне тэхнікай кампазіцыі і інструментоўкі, сінтэз класічных і рамантычных традыцый, імкненне да праграмнасці. Арганічна перапрацоўваў музычны фальклор, выкарыстоўваючы яго ладава-гарманічныя і гарманічныя асаблівасці. Творы вылучаюцца своеасаблівай строгасцю і адначасова непасрэднасцю выказвання, для іх характэрны патрыятычныя матывы, заснаваныя на фінскай народнай паэзіі, гісторыі, міфалогіі і эпасе. Сярод твораў: сімфонія «Кулерва» для салістаў, хору і аркестра (1892), 7 сімфоній для аркестра (1899—1924), праграмныя аркестровыя творы, у т.л. сюіта «Лемінкяйнен» (1893—96), 4 легенды (у т.л. «Туанельскі лебедзь» на сюжэт «Калевалы»), сімфанічныя паэмы, у т.л. «Сага» (апошняя рэд. 1901), «Вясновая песня» (1894), «Фінляндыя» (1899), «Дачка Поўначы» (1906), «Начная скачка і усход сонца» (1907), «Тапіёла» (1926), канцэрт для скрыпкі з аркестрам (1903), «Сумны вальс»; інструментальныя ансамблі і п'есы; кантаты і хары, каля 100 рамансаў і песень, музыка да драматычных спектакляў і інш.

Асноўныя творы

Сімфоніі

• «Кулерво», сімфонія для салістаў, хору і аркестра, op.7 (1899)
• Сімфонія № 1 e-moll, op.39 (1899)
• Сімфонія № 2 D-dur, op.43 (1902)
• Сімфонія № 3 C-dur, op.52 (1907)
• Сімфонія № 4 a-moll, op.63 (1911)
• Сімфонія № 5 Es-dur, op.82 (1915)
• Сімфонія № 6 d-moll, op.104 (1923)
• Сімфонія № 7 C-dur, op.105 (1924)

Ушанаванне памяці

3 1951 штогод праводзіцца Міжнародны музычны фестываль «Тыдзень Сібеліуса» (Хельсінкі).

Гл. таксама Сібеліус, цягнік

Літаратура

• В'югінава І. Сібеліус // БЭ ў 18 т. Т. 14. Мн., 2002.

Спасылкі

• На ВікіСховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ян Сібеліус
• Ян Сібеліус: Ноты твораў на IMSLP
• Сайт прысвечаны Яну Сібеліусу (фін.)  (швед.)  (англ.) 
• Акадэмія Яна Сібеліуса