Антрапацэнтрызм

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Антрапацэнтры́зм (ад грэч.: άνθροπος — чалавек і лац.: centrum — цэнтр) — погляд, паводле якога чалавек ёсць цэнтр і вышэйшая мэта светабудовы.

Цесна звязаны з тэлеалогіяй. У антычнай філасофіі прынцып антрапацэнтрызму сфармуляваны Пратагорам («Мера ўсіх рэчаў — чалавек»), развіты ў этычным рацыяналізме Сакрата. Рысы антрапацэнтрызму назіраюцца ў прадстаўнікоў сярэдневяковай філасофіі(руск.) бел. — у патрыстыцы, Аўгусціна, Бернара Клервоскага і інш.).

Прынцыпова новы характар антрапацэнтрызм набыў у культуры Адраджэння, калі ўвага мысліцеля акцэнтавалася на прыгажосці і велічы чалавека, яго высокім прызначэнні.

Элементы антрапацэнтрызму захоўваліся ў класічнай заходняй філасофіі (К. Гельвецый, Л. Феербах), былі ўласцівы філосафам рэлігійнай і ірацыяналісцка-экзістэнцыяналісцкай арыентацыі (Г. Марсель, А. Камю і інш.).

Беларусь[правіць | правіць зыходнік]

На Беларусі ідэі антрапацэнтрызму вядомы з 11 ст. — з пашырэннем твораў патрыстычнай літаратуры. У грамадскай думцы і культуры Беларусі XVXVII стст. зацвярджаецца гуманістычны антрапацэнтрызм Адраджэння. Беларускія мысліцелі-гуманісты — М. Гусоўскі, Ф. Скарына, Сімяон Полацкі — адстойвалі высокую годнасць чалавека, грамадскае прызначэнне яго дзейнасці, самакаштоўнасць зямнога жыцця.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]