Вырачка звычайная

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Вырачка звычайная
Clinopodium vulgare01.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Clinopodium vulgare L.

Сінонімы
  • Calamintha clinopodium Spenn.
  • Satureja vulgaris (L.) Fritsch
  • Acinos vulgaris (L.) Pers.
  • Melissa clinopodium Benth., nom. illeg.
  • Melissa vulgaris (L.) Trevis.
  • Satureja vulgaris (L.) Bég., nom. illeg.
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  501592
NCBI  204222
EOL  488269
GRIN  t:316629
IPNI  61206-2
TPL  kew-43704

Вы́рачка звычайная[3] (Clinopodium vulgare) — від кветкавых раслін з роду Вырачка (Clinopodium) сямейства Ясноткавыя (Lamiaceae).

Назва[правіць | правіць зыходнік]

Вырачка звычайная, богава крэселка[4], свентаяннік[5], тымянкі[6], вырачка, дзеравянка[5].

Батанічнае апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Шматгадовая травяністая апушаная расліна вышынёй 30—60 см з прамым або ўзыходным чатырохгранным сцяблом. Лісце супраціўнае, апушанае, суцэльнае, з зубчастым краем, на чаранках. Кветкі двухгубыя, пурпуровага або фіялетавага колеру з адценнямі, у густых кальчаках, акружаных лінейнымі валасістымі прыкветкамі. Плод — арэшак.

Распаўсюджанне і экалогія[правіць | правіць зыходнік]

Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўразіі, Паўночнай Амерыкі і Паўночнай Афрыкі[7]. Святлолюбівыя расліны. Растуць у хмызняках, гаях, светлых і пераважна лісцевых лясах, уздоўж дарог, на лугах, палях, у садах і парках. Цвітуць у чэрвені—верасні.

Лекавая (процізапаленчы сродак), вострапрыпраўная, фарбавальная і меданосная расліна[8].

Народныя назвы[правіць | правіць зыходнік]

На тэрыторыі Беларусі вырачка звычайная вядома пад назвамі: богава крэсалка, светаяннік, тымянкі[8].

Зноскі

  1. Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
  3. Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский ботанический словарь.. — Минск: «Наука и техника», 1967. — С. 39. — 160 с. — 2 350 экз.
  4. Federowski M. Lud Bialoruski na Rusi litewskiej. Krakow, I, 1897
  5. 5,0 5,1 Анненков Н.(руск.) бел. Ботанический словарь, Спб, 1878
  6. Ганчарык М. М. Беларускія назвы раслін. Праца навуковага таварыства па вывучэнню Беларусі, т. II і IV. Горы-Горки, 1927
  7. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy)(англ.) 
  8. 8,0 8,1 Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ ім. Петруся Броўкі, 1983. — 575 с., іл. — 10 000 экз.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]