Жыта 'Беняконскае'

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Жыта 'Беняконскае'
Класіфікацыя
Род: Жыта (Secale)
Сінонімы

Жыта 'Беняконская'

Паходжанне
Краіна паходжання: Расійская імперыя, СССР
Селекцыянер: Вацлаў Ластоўскі, А. М. Багамолаў

Commons-logo.svg Пошук выяў на Вікісховішчы

Жыта 'Беняконскае' — селекцыйны сорт роду Жыта (Secale).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Пачатак селекцыі[правіць | правіць зыходнік]

У 1911 годзе пад кіраўніцтвам Вацлава Ластоўскага на Беняконскай доследнай станцыі шляхам індывідуальнага адбору была выдзелена форма жыта, устойлівая да фузарыёзу(руск.) бел. — хваробы, якая напалову якая зніжае ўраджай жыта. Новая форма была адаптавана да прыродных умоў Віленшчыны. Асноўны матэрыял, з якога вырошчвалася Беняконскае жыта, паходзіў ад гаспадара з вёскі Пабержа(літ.) бел. на поўдні Віленскага павету з глебы тыпу паазёрская беліца(польск.) бел., моцна насычанай, злітой, халоднай і вельмі беднай пажыўнымі рэчывамі[1]. В. Ластоўскі адбіраў як мага болей раслін з самым лепшым калоссем. Падчас Першай Сусветнай вайны, з 1915 па 1918, строгая селекцыя не была праведзена, толькі захаваны матэрыял, а ў 1918 кніга па радаводах была адноўлена восенню[1].

З пачатку 1920-х гадоў Беняконскае жыта сталі вырошчваць у гаспадарках Віленшчыны[1].

Пасляваенны час[правіць | правіць зыходнік]

Узоры насення ўдалося захаваць падчас Вялікай Айчыннай вайны, а пасля яе заканчэння вучоны-селекцыянер А. М. Багамолаў і Г. С. Кананкоў[2] працягнулі селекцыйную працу. Досведы па стварэнні новага сорта жыта шляхам адбору лепшых раслін з іншых сартоў скончыліся прызнаннем сорту жыта 'Беняконскае'.

У 1950 годзе сорт быў раянаваны ў Гродзенскай, Баранавіцкай і Мінскай абласцях Беларусі, затым у Вільнюскай вобласці Літве. Да 1964 года занятая пад ім пасяўная плошча перавышала мільён гектараў. Гэты сорт адыграў значную ролю ў павышэнні ўраджайнасці жыта ў рэспубліцы[2]. Калі раней збіралі 5-6 цэнтнераў з гектара, то са з’яўленнем новага сорта — да 30 цэнтнераў[3]. Лічыцца, што ў сярэдзіне 1960-х гадоў прыкладна кожная другая буханка жытняга хлебу ў Беларусі і Літве выпякалася з беняконскага жыта[4].

Адзнакі[правіць | правіць зыходнік]

У 1916-17 прафесар Курт фон Ромкер(ням.) бел. праводзіў у вобласці «Обер-Ост» параўнальнае даследванне, у якім вывучаў розніцу паміж 13 сартоў жыта, у якім Беняконскае жыта заняло чацвёртае месца, а па трываласці — другое. У 1921 годзе ў Бенякове праводзіўся ўласны падобны эксперымент з 6 сартамі, у якім Беняконскае жыта перамагло[1].

У Вялікай Савецкай энцыклапедыі Беняконскае жыта называецца ў шэрагу тагачасных лепшых сартоў[5]. Звычайна сорт больш за пяць гадоў не існуе. А сорт 'Беняконскае' выкарыстоўваўся каля 25 гадоў[6]

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]