Квантунская армія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Квантунская армія (яп.: 関東軍)
Kwantung Army Headquarters.JPG
Штаб-кватэра Квантунскай арміі
Гады існавання 19311945
Краіна Flag of Japan (1870–1999).svg Японская імперыя
Падпарадкаванне Імператарская стаўка
Тып сухапутныя войскі
Колькасць 100 тыс. (1933)[1]
300 тыс. (1940)
каля 1 млн. (1941)[1]
1.400.000 (1945)
Дыслакацыя Сіньцзін
(Flag of Manchukuo.svg Маньчжоу-го)

Кванту́нская армія (яп.: 関東軍, かんとうぐん Канто:гун?) — галоўная, самая шматлікая і магутная групоўка сухапутных войскаў Імператарскіх узброеных сіл Японіі ў гады Другой сусветнай вайны[1]. Была цалкам разгромлена савецкай Чырвонай арміяй у час савецка-японскай вайны

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Музей Квантунскай арміі ў будынку яе штаба ў Порт-Артуры

Сфарміравана ў 1931 годзе на базе гарнізона Квантунскай вобласці (на паўднёва-заходнім ускрайку Ляадунскага паўвострава — Квантунскім паўвостраве, права на выкарыстанне якога Японія атрымала па ўмовах Портсмуцкага мірнага дагавора 1905 года пасля паражэння Расіі ў Руска-японскай вайне) з мэтай падрыхтоўкі агрэсіі супраць Кітая, СССР і Манголіі.

18 верасня 1931 года Квантунская армія атакавала Кітай і да пачатку 1932 года акупавала яго паўночна-ўсходнюю частку — Маньчжурыю, пасля чаго ажыццяўляла ваенную падтрымку створанай 9 сакавіка 1932 года марыянетачнай дзяржавы Маньчжоу-го: уварвалася ў кітайскую правінцыю Жэхэ і дайшла да Вялікай сцяны.

У 1936 годзе пры штабе Квантунскай арміі быў створаны атрад «Асана» (узброенае падраздзяленне з белаэмігрантаў, якія прайшлі ваенную падрыхтоўку, пад камандаваннем японскага палкоўніка Асано, прызначаны для ўдзелу ў распараджэнні разведвальна-дыверсійнай дзейнасці і ваенных дзеянняў супраць СССР). У наступны час, колькасць атрада «Асана» была павялічана да пяці рот[2]. Акрамя таго, у 1936 годзе начальнік штаба Квантунскай арміі генерал Акамура выклікаў да сябе атамана Р. М. Сямёнава, якому даручыў весці разведку ў Забайкаллі і МНР, а таксама пачаць ваенную падрыхтоўку манголаў, якія былі ў распараджэнні[3].

Манеўры Квантунскай арміі

Пад камандаваннем Хідэкі Тадзё колькасць Квантунскай арміі да 1938 годзе была даведзена да 200 тысяч, а да 1940 годзе — да 300 тысяч чалавек.

Квантунская армія стала ўзорным злучэннем і выконвала ролю базы падрыхтоўкі сухапутных сіл, якія час ад часу перакідаліся на іншыя ўчасткі. Служба ў Квантунскай арміі не толькі лічылася ганаровай, але фактычна з’яўлялася гарантыяй паспяховай кар’еры афіцэраў, якія імкнуліся атрымаць камандныя пасады.

Улетку 1938 войскі Квантунскай арміі ўварваліся ў межы СССР каля возера Хасан, у 1939 была арганізавана найбуйнейшая ваенная правакацыя супраць Савецкага Саюза і МНР на рацэ Халхін-Гол.

У 1941 годзе, пасля пачатку Вялікай Айчыннай вайны, Квантунская армія згодна з зацверджаным японскім камандаваннем планам «Кантакуэн» разгарнулася на маньчжурскай граніцы і ў Карэі, чакаючы зручнага моманту для пачатку баявых дзеянняў супраць СССР у залежнасці ад сітуацыі на савецка-германскім фронце. У 1941—1943 гадах у Маньчжурыі і Карэі размяшчаліся 15-16 японскіх дывізій агульнай колькасцю каля 700 тысяч чалавек. Групоўка Савецкіх войскаў, якая супрацьстаяла ім, складала ад 32 (703.714 чал., 22.06.1941) да 49,5 (1.446.012 чал, 01.07.1942) разліковых дывізій.

Да 9 жніўня 1945 года Квантунская армія мела ў сваім складзе: 1-ы фронт (3-я і 5-я арміі), 3-і фронт (30-я і 44-я арміі), 17-ы фронт (34-я і 59-я арміі), асобную 4-ю армію, 2-ю і 5-ю паветраныя арміі і Сунгарыйскую ваенную флатылію. Акрамя таго, ёй былі аператыўна падпарадкаваны армія Маньчжоу-го, армія Мэнцзяна (пад камандаваннем князя Дэ Вана) і Суюаньская армейская група.

У складзе Квантунскай арміі і падпарадкаваных ёй войскаў налічвалася 37 пяхотных і 7 кавалерыйскіх дывізій, 22 пяхотных, 2 танкавых і 2 кавалерыйскіх брыгады (усяго 1 млн 320 тыс. чалавек), 1155 танкаў, 6260 прылад, 1900 самалётаў і 25 баявых караблёў. Квантунская армія валодала таксама бактэрыялагічнай зброяй, падрыхтаванай для прымянення супраць савецкіх войскаў (гл. «Атрад 731»).

Аднак, асноўная частка ваеннай тэхнікі (артылерыі, танкаў, самалётаў) была распрацаваная ў 1930-я гады і да канца Другой сусветнай вайны істотна састарэла, а ў сувязі з абмежаванасцю людскіх рэсурсаў Японіі да 50 % асабовага склада сухапутных часцей было набрана з прызыўнікоў малодшых узростаў, якія не мелі дастатковай ваеннай падрыхтоўкі, і абмежавана прыдатных рэзервістаў старэйшага ўзросту.

У час Маньчжурскай аперацыі савецкіх войскаў Квантунская армія пад камандаваннем генерала Атодза Ямады страціла забітымі каля 84 тысяч салдатаў і афіцэраў, звыш 15 тысяч памерлі ад ран і хвароб на тэрыторыі Маньчжурыі, каля 600 тысяч чалавек трапілі ў палон, пры гэтым беззваротныя страты Савецкай Арміі склалі каля 12 тысяч чалавек.

У выніку разгрому Квантунскай арміі Японія пазбавілася рэальных сіл і магчымасцей для працягу вайны на кантыненце. А з прычыны таго, што астраўная частка Японіі да таго часу ўжо падвяргалася амерыканскай ядзернай бамбардзіроўцы з пагрозай поўнага знішчэння сталіцы і гібелі імператарскай сям’і, 2 верасня 1945 была вымушана падпісаць акт аб капітуляцыі.

Пасля капітуляцыі Японіі СССР перадаў НВАК трафейнае ўзбраенне Квантунскай арміі: караблі Сунгарыйскай рачной флатыліі, 861 самалёт, 600 танкаў, артылерыю, мінамёты, 1200 кулямётаў, стралковае ўзбраенне, а таксама боепрыпасы і іншую ваенную маёмасць[4].

Спіс каманднага саставу[правіць | правіць зыходнік]

Камандуючыя[правіць | правіць зыходнік]

Званне Імя З Па
1 Генерал Татыбана Каітыра 12.04.1919 06.01.1921
2 Генерал Каваі Місаа 06.01.1921 10.05.1922
3 Генерал Она Мінобу 10.05.1922 10.10.1923
4 Генерал Сіракава Ёсіноры 10.10.1923 28.07.1926
5 Фельдмаршал, барон Мута Набуёсі 28.07.1926 26.08.1927
6 Генерал Мураока Тэтара 26.08.1927 01.07.1929
7 Генерал Хата Эйтара 01.07.1929 31.05.1930
8 Генерал Хісікары Такасі 03.06.1930 01.08.1931
9 Генерал Хондзё Сігэру 01.08.1931 08.08.1932
10 Фельдмаршал, барон Мута Набуёсі 08.08.1932 27.07.1933
11 Генерал Хісікары Такасі 29.07.1933 10.12.1934
12 Генерал Мінамі Дзіра 10.12.1934 06.03.1936
13 Генерал Кэнкіты Уэда 06.03.1936 07.09.1939
14 Генерал Умэдзу Ёсідзіра 07.09.1939 18.07.1944
14 Генерал Ямада Атодза 18.07.1944 11.08.1945

Начальнікі штаба[правіць | правіць зыходнік]


п/п
Званне Імя З Па
1 Генерал-маёр Хамаамотэ Матасукэ 12.04.1919 11.03.1921
2 Генерал-маёр Фукухара Ёсія 11.03.1921 06.08.1923
3 Генерал-маёр Кавада Акіхару 06.08.1923 02.12.1925
4 Генерал-маёр Сайта Хісасі 02.12.1925 10.08.1928
5 Генерал-лейтэнант Міякэ Міцухару 10.08.1928 11.04.1932
6 Генерал Хасімота Таранасукэ 11.04.1932 08.08.1932
7 Генерал Каіса Куніякі 08.08.1932 05.03.1934
8 Генерал Нісіа Тасідза 05.03.1934 23.03.1936
9 Генерал Ітагакі Сэйсіра 23.03.1936 01.03.1937
10 Генерал Тадзё Хідэкі 01.03.1937 30.05.1938
11 Генерал-лейтэнант Ісагаі Рэнсукэ 18.06.1938 07.09.1939
12 Генерал-лейтэнант Іімура Дзё 07.09.1939 22.10.1940
13 Генерал Кімура Хэйтара 22.10.1940 10.04.1941
14 Генерал Ёсімота Тэіты 10.04.1941 01.08.1942
15 Генерал-лейтэнант Касахара Юкіа 01.08.1942 07.04.1945
16 Генерал-лейтэнант Хата Хікасабура 07.04.1945 11.08.1945

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 Квантунская армия (японская) // Большая Советская Энциклопедия. / редколл., гл. ред. Б. А. Введенский. 2-е изд. том 20. М., Государственное научное издательство «Большая Советская энциклопедия», 1953. стр.462
  2. Г. Н. Севостьянов. Политика великих держав на Дальнем Востоке накануне второй мировой войны. М., Соцэкгиз, 1961. стр.304
  3. Е. И. Тимонин. Исторические судьбы русской эмиграции (1920 — 1945-е гг.). Омск, изд-во СибАДИ, 2000. стр.206
  4. Военно-политическое сотрудничество социалистических стран. М., «Наука», 1988. стр.123

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]