Майсенская марка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Майсенская марка
Markgrafschaft Meißen

дзяржава Свяшчэннай Рымскай імперыі
Flag of None.svg
965 — 1423


Flag of Electoral Saxony.svg
Wappen Landkreis Meissen.svg


Герб
Holy Roman Empire 1000 map-ru.svg
Свяшчэнная Рымская імперыя ў X стагоддзі
Сталіца Майсен
Форма кіравання манархія

Майсенская марка (ням.: Markgrafschaft Meißen) — сярэдневяковае маркграфства на тэрыторыі сучаснай зямлі Саксонія. Далучана да Курфюрства Саксонія ў 1423 годзе.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У час паходу супраць славяндалямінцаў кароль Генрых I Птушкалоў у 928/929 годзе на ўзгорку каля ракі Эльба загадаў узвесці крэпасць. Яна была названа па імі ручая Мейза. Каля падножжа крэпасці ўжо ў гэтым стагоддзі развіўся аднайменны горад (Майсен). У 968 годзе тут упершыню згадваўся маркграф майсенскі Вігберт. Краспасная гара ў тым жа годзе стала рэзідэнцыяй біскупа новастворанага Майсенскага біскупства . З 1068 года таксама згадваецца бургграф. З часам развілося бургграфства Майсен.

На працягу XI стагоддзя сфера панавання майсенскіх маркграфаў пашырылася да ракі Найсэ, а пазней і ў паўднёвым кірунку да Рудных гор. У 983 годзе маркграфам быў нейкі Рыкдаг, з 985 года маркграфамі былі Экегардынеры. У выніку Будышынскага міру з 1018 па 1031 год «Зямля мілцэнаў» (пазней Верхняя Лужыца) была аддзелена ад маркграфства.

Маркграфства Майсен каля 1600.

У 1046 годзе маркграфства атрымалі графы з дынастыі Веймар-Орламюндэ, у 1067 годзе — Брунаны, прадстаўнік якіх, Эгберт II, у час барацьбы за інвестытуру ў 1089 годзе быў скінуты. Яго змяніў у тым жа годзе Генрых I Айленбургскі (10891103) з дынастыі Ветынаў. Яго пераемнікам удалося захаваць маркграфства пад сваёй уладай. У час кіравання маркграфаў Конрада Вялікага (11231156), Атона Багатага (11561191) і Дытрыха I (1190/1197-1221) маркграфства было пашырана.

У 1264 годзе Генрых III Найяснейшы (12211288) перамог у спрэчцы наконт спадчыны Ландграфства Цюрынгія (у так званай вайне за Цюрынгскую спадчыну), дзе яго дзядзька, Генрых IV Распэ, у 1247 годзе памёр бяздзетным. У 1243/1255 Генрых III Найяснейшы набыў Плайсенланд каля горада Альтэнбург і пфальцграфства Саксонія. Спроба караля Альбрэхта I Габсбурга вярнуць сабе феод маркграфства Майсен, пацярпела крах у 1307 годзе пасля яго паражэння ў бітве пад Лукау.

У 1423 годзе майсенскаму маркграфу Фрыдрыху I было перададзена герцагства Саксен-Вітэнберг. Тым самым маркграфства Майсен стала часткай курфюрства Саксонія і страціла характар самастойнага княства. Лейпцыгскі падзел 1485 года паміж братамі Эрнстам і Альбрэхтам прывёў да аддзялення Майсена ад Саксоніі (Цюрынгія была падзелена паміж братамі).

У 1547 годзе герцаг Морыц атрымаў тытул курфюрста Саксоніі, пасля чаго яго ўладання, у тым ліку Майсен, сталі часткай курфюрства (а пазней і каралеўства) Саксонія.

Граніцы маркграфства Майсен амаль супадаюць з граніцамі сучаснай зямлі Вольная дзяржава Саксонія.

Таксама існавала бургграфства Майсен, першапачатковыя граніцы якога амаль супадаюць з граніцамі сучаснага раёна Майсен.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Видукинд Корвейский. Деяния саксов = Res Gestae Saxonicarum — м: Наука, 1975. — (Памятники средневековой истории народов центральной и восточной Европы).
  • Титмар Мерзебургский. Хроника / Пер. с лат. И. В. Дьяконова — 2-е издание, исправленное. — м: SPSL — «Русская панорама», 2009. — 254 с. — (MEDIÆVALIA: средневековые литературные памятники и источники). — 1 500 экз. — ISBN 978-5-93165-222-1.
  • Балакин В. Д Творцы Священной Римской империи — м: Молодая гвардия, 2004. — 356 с. — (Жизнь замечательных людей: Серия биографий; Вып. 1095 (895)). — 5000 экз. — ISBN 5-235-02660-8.
  • Бульст-Тиле Мария Луиза, Йордан Карл, Флекенштейн Йозеф. Священная Римская империя: эпоха становления / Пер. с нем. Дробинской К.Л., Неборской Л.Н. под редакцией Ермаченко И.О — СПб.: Евразия, 2008. — 480 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-8071-310-9.
  • Gabriele Rupp. Die Ekkehardiner, Markgrafen von Meißen, und ihre Beziehungen zum Reich und zu den Oiasten — Frankfurt am Main, 1996.
  • Otto Eduard Schmidt. Aus der alten Mark Meißen. Reihe Kursächsische Streifzüge — Dresden, 1924 Т. III.
  • Heinz Weise. Mark Meissen: von Meissens Macht zu Sachsens Pracht — Leipzig: Brockhaus, 1989. — ISBN 3-325-00188-2.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]