Малы арлец

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Малы арлец
Clanga pomarina, Belarus 1.jpg
Малы арлец, Беларусь
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Aquila pomarina Brehm, 1831

Арэал
выява
     гняздоўі     зімоўкі
Ахоўны статус
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  175414
NCBI  52411
EOL  914147

Малы падворлік, малы арлец[1] (Aquila pomarina) — птушка з атраду сокалападобных (Falconiformes) сямейства ястрабіных (Accipitridae). Занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь[1].

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Буйная птушка. Даўжыня цела 60-65 см, маса да 1,8 кг, размах крылаў 134-159 см. Афарбоўка цёмна-бурая, з больш светлымі мантыяй і ніжнімі покрыўнымі пёрамі. Маладыя птушкі цямнейшыя, з рэдкімі вохрыстымі плямамі на верхнім баку цела і рыжай плямай на патыліцы. Самкі некалькі больш буйныя за самцоў.

У палявых умовах з вялікай цяжкасцю адрозніваюць ад падворліка вялікага.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Паштовая марка Беларусі

Арэал разарваны, Цэнтральная і Усходняя Еўропа, Балканы, Малая Азiя i Каўказ, Iндыя. На Беларусі распаўсюджаны на гнездаванні, пералётны і транзітна мігрыруючы від.

Жыве ў старых лiсцевых альбо мяшаных дрэвастоях паблiзу адкрытых тэрыторый, абалон, пашаў, рачных далін, на ўсходзе — у лесастэпах. У Карпатах, на Балканах і Каўказе — таксама ў сухіх горных лясах да вышыні 1800 м, у выключных выпадках — да 2200 м.

Пералёты (iндыйскiя папуляцыi аселыя). Месца зiмовак заходніх папуляцый — у паўднёва-ўсходняй Афрыцы.

Асаблівасці біялогіі[правіць | правіць зыходнік]

Аснову корму складаюць земнаводныя і дробныя грызуны, радзей корміцца птушкамі і паўзунамі. Паляўнічы ўчастак складае ў сярэднім 360 га.

Гняздуецца парамі. Тэрыторыi пар звычайна на адлегласцi 3-5 км. Можа займаць гнёзды iншых вялiкiх птушак, якiя перабудоўвае. Свае размяшчае блiжэй да ствала, у кроне (часцей за ўсё на лiсцеым дрэве) на вышыні 6-26 м ад зямлі. Аснова — з сухiх галiн, высцiлка — з галiнак (часта з прымессю травяністых раслін альбо дзярніны і лісця), па краях гнязда — свежыя галiнкi хвойных дрэў. Новае гняздо дыяметрам 55-90 см, старое 70-170 см.

Яйкi 2 (часам 1-3), уздутыя або амаль элiптычныя. Афарбоўка зменлiвая; галоўныя тыпы: белыя з iржавымi альбо бурымi мазкамi; белаватыя з глыбокiмi светлымi фiялетавымi плямамi i чырвона-ржавымi на паверхнi; бела-рыжаватыя з рэдкiмi, глыбокiмi светла-фiялетавымi мазкамi i густымi, вялiкiмi, цёмна-бурымi на паверхнi. Памеры: 65 х 52 мм.

У месцы гнездавання прылятае ў другой палове сакавіка — першай палове красавіка. Наседжванне доўжыцца каля 43 сутак. Птушаняты вылупліваюцца ў апошнія дні траўня-чэрвені. Пры наяўнасці ў гняздзе 2 птушанят адно з іх гіне на 3-4 дзень жыцця. Злёткі пакідаюць гняздо ў першай палове жніўня. Адлёт да канца верасня.

Падвіды[правіць | правіць зыходнік]

  • А. р. роmarina — цэнтральная, усходняя i паўднёва-ўсходняя Еўропа, праз Малую Азiю i Каўказ да паўднёвага Каспiя;
  • A. p. hastata — Iндыя, поўнач Бангладэш i, верагодна, паўночныя Бiрма i Пакiстан.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X
  • Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. Мн.: БелЭн, 1993. ISBN 5-85700-095-5

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зубр еўрапейскі Гэты від занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі і ахоўваецца законам.
III катэгорыя (VU)