Міхаіл Барысавіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Міхаіл Барысавіч
Партрэт
Дата нараджэння 1453
Месца нараджэння
Дата смерці 1505
Бацька Барыс Аляксандравіч[d]
Маці Анастасія[d]
Жонка Соф'я Сямёнаўна[d]

Міхаі́л Бары́савіч (1453 або 1457, Цвер — не пазней за 1505) — апошні суверэнны вялікі князь цвярскі (1461—1485), пазней эмігрант у Вялікім Княстве Літоўскім.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Партрэт невядомага вялікалітоўскага магната (з нясвіжскага збору князёў Радзівілаў), які раней памылкова атрыбутавалі як выяву вялікага князя Міхаіла Барысавіча. Невядомы мастак, кан. XVI — пач. XVII ст.

Заняў вялікакняжацкі сталец малалетнім па смерці бацькі, вялікага князя Барыса Аляксандравіча. Спрабаваў працягваць бацькаву палітыку захавання незалежнасці Цвяры з падтрымкай ВКЛ. Аднак кароль Казімір, нягледзячы на дамовы 1449 і 1484 гадоў, не аказаў дзейнай падтрымкі, што прычынілася страце Цверру незалежнасці.

У жніўні 1485 года, вял. кн. маскоўскі Іван III, перакананы ў бяздзейнасці з боку ВКЛ, распачаў ваенныя дзеянні і аблажыў Цвер. Цвярское баярства здрадзіла вял.кн. Міхаілу Барысавічу і ў большасці перайшло на бок Масквы. У ноч на 12 верасня 1485 года вялікі князь цвярскі ўцёк з абложанага горада ў ВКЛ. Такім чынам, апошняя традыцыйна саюзная ВКЛ дзяржава ва Усходняй Еўропе знікла, што неўзабаве дало магчымасць Маскве перайсці да наступальных дзеянняў непасрэдна супраць ВКЛ (вайна Маскоўскай дзяржавы з ВКЛ 1492—1494 гадоў). У 1486 годзе вял.кн. Міхаіл Барысавіч з невялікім дапаможны вялікалітоўскім атрадам беспаспяхова спрабаваў вярнуць сабе сталец.

Апошнія 20 гадоў жыцця вял. кн. Міхаіл Барысавіч быў у ВКЛ, кампенсацыяй за страчаныя ўладанні атрымаў ад караля Казіміра значныя грашовыя сумы, а таксама маёнтак Пячыхвосты на Валыні і вялікую латыфундыю на поўдні Слонімскага павета (Ласасіная, Бялавічы, Гошчава і іншыя). Не адыгрываў заўважнай палітычнай ролі.

Першы шлюб (1470—1483) узяў з Соф’яй, дачкой кіеўскага князя Сямёна Алелькавіча. Другі шлюб, паводле няпэўных звестак, з дачкой кагосьці з Радзівілаў. Застаўся аднак бяздзетным. Пасля смерці вял.кн. Міхаіла Барысавіча яго ўладанні ў ВКЛ перайшлі князю Васілю Глінскаму[1].

У Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі захоўваецца партрэт Міхаіла Барысавіча, які паходзіць з Нясвіжскай галерэі Радзівілаў. Ёсць думка, што такая атрыбуцыя хутчэй легендарная, бо партрэтаваны нагадвае магнатаў пачатку XVII ст.[2]

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]