Міхаіл Барысавіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Партрэт невядомага магната ВКЛ (з нясвіжскага збору князёў Радзівілаў), які раней памылкова атрыбутавалі як выяву вялікага князя Міхаіла Барысавіча. Невядомы мастак, кан. XVI — пач. XVII стст.

Міхаі́л Бары́савіч (1453 або 1457, Цвер — не пазней за 1505) — апошні вялікі князь суверэннага Цвярскога вялікага княства (14611485), пазней эмігрант у Вялікім Княстве Літоўскім.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Заняў княжацкі пасад малалетнім па смерці бацькі, Барыса Аляксандравіча і па дасягненні паўналецця спрабаваў працягнуць яго палітыку на захаванне незалежнасці Цвяры з апорай на Вялікае Княства Літоўскае. Аднак кароль польскі і вялікі князь літоўскі Казімір, нягледзячы на саюзныя абавязкі паводле дамоў 1449 і 1484 гадоў, дзейснай падтрымкі Міхаілу Барысавічу не надаў, што наканавала Цвяры страту незалежнасці.

У жніўні 1485 года, будучы перакананым у невыкананасці шматлікіх просьбаў аб ваеннай дапамозе з боку Вялікага Княства Літоўскага, маскоўскі гаспадар Іван III распачаў ваенныя дзеянні і неўзабаве ўзяў Цвер у аблогу. Цвярское баярства фактычна здрадзіла вялікаму князю, у большасці перайшоўшы на бок Масквы. У ноч на 12 верасня 1485 года Міхаіл Барысавіч здолеў уцячы з абложанага горада ў Вялікае Княства Літоўскае. Такім чынам апошняя традыцыйна саюзная ВКЛ дзяржава ва Усходняй Еўропе спыніла існаванне, што неўзабаве дало магчымасць Маскве перайсці да наступальных дзеянняў супраць самога ВКЛ (вайна Маскоўскай дзяржавы з ВКЛ 1492—1494 гадоў). У 1486 годзе, атрымаўшы невялікі дапаможны атрад ад Казіміра, Міхаіл Барысавіч беспаспяхова спрабаваў вярнуць сабе трон.

Апошнія 20 гадоў жыцця Міхаіл Барысавіч правёў у Вялікім Княстве Літоўскім, дзе як кампенсацыю за страчаныя на ўсходзе ўладанні атрымаў ад караля і вялікага князя значныя грашовыя сумы, а таксама маёнтак Пячыхвосты на Валыні і вялікую латыфундыю на поўдні Слонімскага павета (Ласасіная, Бялавічы, Гошчава і іншыя). Не адыгрываў прыкметнай палітычнай ролі.

Першым шлюбам (14701483) ажаніўся з Соф'яй, дачкой кіеўскага князя Сямёна Алелькавіча, другім, паводле няпэўных звестак, з дачкой кагосьці з Радзівілаў, аднак застаўся бяздзетным. Пасля смерці Міхаіла Барысавіча яго ўладанні на Беларусі перайшлі да князя Васіля Глінскага[1].

У Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі захоўваецца партрэт Міхаіла Барысавіча, які паходзіць з Нясвіжскай галерэі Радзівілаў. Існуе меркаванне, што падобная атрыбуцыя з'яўляецца хутчэй легендарнай, бо партрэтаваны нагадвае магнатаў пачатку XVII ст.[2]

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]