Русудан (царыца Грузіі)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Русудан
Русудан
Манета царыцы Русудан (1230)
Царыца Грузіі
1223 — 1245
Папярэднік: Георгій IV Лаша
Пераемнік: Давід VII Улу
 
Веравызнанне: Праваслаўе, грузінская царква
Нараджэнне: 1194(1194)
Смерць: 1245(1245)
Тбілісі
Род: Баграціды
Бацька: Давід-Саслан
Маці: Тамара
Муж: Мухаммад Мугіс уд-дзін Туркан шах
Дзеці: сын: Давід VI Нарын
дачка: Тамара

Русуда́н (каля 1194-1245) - царыца Грузіі (1223-1245). Дачка царыцы Тамары і Давід-Саслана. Праўленне Русудан азначае заканчэнне залатога веку гісторыі Грузіі. Русудан была занадта слабай, каб захаваць незалежнасць і цэласнасць дзяржавы перад тварам мангольскай пагрозы.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Узышла на прастол 18 студзеня 1223 года, пасля смерці сваго брата Георгія IV, які атрымаў цяжкую рану ў бітве з манголамі.

На трэцім годзе праўленя Русудан, восенню 1223 года, у Грузію уварваліся войскі харэзмшаха Джэлал ад-Дзін Манкбурны, які бяжаў з Харэзма ад манголаў. Грузінскія войскі пад кіраўніцтвам Іаана Мхаргрдзелі пацярпелі цяжкае паражэнне ў бітве пры Гарнісі, пасля чаго шлях на Тбілісі, Карс і Гянджу аказаўся для харэзмскіх войск адкрытым. Яны аблажылі Тбілісі, а царскі двор пераехаў у Кутаісі. 9 сакавіка 1226 года Джалал ад-Дзін захапіў Тбілісі і поўнасцю разрабаваў горад. У 1227 годзе Джалал ад-Дзін зноў узяў Тбілісі; хаця ён быў вымушаны пакінуць горад пасля таго, як Русудан заключыла саюз з ..канійскім султанатам, уся ўсходняя Грузія знаходзілася пад яго кантролем да 1230 года.

У 1236 годзе ў трэці і апошні раз манголы ўварваліся ў Закаўказзе, і аслабленая вайной з харэзмшахам Грузія не здолела аказаць ім супраціўлення. Да 1240 года ўсю краіну занялі манголы, а Русудан знаходзілася ў Кутаісі. У 1242 годзе яна падпісала з манголамі мір, згодна з якім прызнала Грузію васалам хана і абавязалася плаціць яму дань.

У 1240 годзе, Русудан уступіла ў шлюб з сельджукскім прынцам Мухамадам Мугісам уд-дзінам Туркан Шахам (унукам султана Кылыч-Арсланам II), які прыняў хрысціянства з імянем Дмітрый. Яе дачка Тамара была аддадзена ў жонкі сяльджукскаму султану Кей-Хасрову II, а пасля смерці апошняга - Первану, візіру і фактычнаму правицелю султаната.

Пасля смерці Русудан аб'яднаня грузінская дзяржава спыніла існаванне. Яе сын Давід VI Нарын быў адасланы да двара хана і вярнуўся ў Грузію толькі пасля мерці Русудан. Францысканскі манах Плана Карпіні бачыў яго там у канцы 1246 года. Манголы падтрымлівалі як яго, так і іншага прэтэндэнта на трон, пазашлюбнага сына Георгія IV, пазней вядомага як Давід VII Улу. У выніку, дзяржава, пасля некаторага перыяда міжцарства (якое працягвалася да 1247 года) распалася на две - Заходнюю і Ўсходнюю Грузію.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі