Уладзімір Міхайлавіч Юрэвіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Уладзімір Юрэвіч
Уладзімір Міхайлавіч Юрэвіч
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння 22 ліпеня (4 жніўня) 1916
Месца нараджэння в. Дуброва, Смалявіцкі раён, Мінская губерня, Расійская імперыя
Дата смерці 2005
Альма-матар
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці літаратуразнавец, пісьменнік, крытык, перакладчык
Жанр літаратура для дзяцей
Узнагароды

Уладзімір Міхайлавіч Юрэвіч (9 (22) ліпеня 1916, в. Дуброва, Смалявіцкі раён, Мінская губерня, Расійская імперыя) — 2005) — беларускі празаік, літаратурны крытык і літаратуразнавец[1][2]. Заслужаны работнік культуры БССР (1975)[1].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў сям'і настаўнікаў. Скончыў Мінскі індустрыяльна-педагагічны тэхнікум (1934) і будаўнічы факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута (1941)[1]. Адначасова вучыўся завочна на філалагічным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (19391941). На працягу больш чым двух дзесяцігоддзяў (19321954[1]) працаваў на Беларускім радыё дыктарам, загадчыкам аддзела літаратурна-драматычнага вяшчання (19481951) і галоўным рэдактарам мастацкага радыёвяшчання (19521954)[3]. У гады вайны працаваў у Маскве на радыёстанцыі «Савецкая Беларусь»[1]. З 1954 па 1959 год — уласны карэспандэнт «Литературной газеты» па БССР[1]. З 1959 па 1970 год працаваў у часопісе «Маладосць»[1]. У 19701972 гадах — дырэктар Літаратурнага музея Янкі Купалы[1]. З 1972 па 1974 год працаваў палітычным аглядальнікам на Беларускім тэлебачанні. З 1974 па 1979 год — у часопісе «Коммунист Белоруссии». З 1979 па 1985 год працаваў літаратурным кансультантам Саюзу пісьменнікаў БССР[1][2]. У 1985 — ? гадах — адказны сакратар Камітэта па Дзяржаўных прэміях БССР. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1953 года[3].

Літаратурная творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Літаратурную дзейнасць пачаў у 1942 годзе з публіцыстычных і літаратуразнаўчых выступленняў на радыё[3]. Друкаваўся з 1949 года[1]. Аўтар зборнікаў апавяданняў для дзяцей, даследванняў сучаснай беларускай прозы, мастацкай публіцыстыкі, пытанняў мовы літаратурных твораў[2]. На Беларускім радыё распачаў у 1963 годзе штомесячную перадачу для школьнікаў — радыёклуб «Жывое слова», нязменным старшынёй якога з'яўляецца[3].

Уладзімір Юрэвіч і Янка Купала[правіць | правіць зыходнік]

Па мацярынскай лініі — унук Мікалая Турчановіча, настаўніка, які вучыў Янку Купалу зімой 18971898 гадоў у Бяларуцкім народным вучылішчы. Пра Я. Купалу ведаў ад родных, найперш ад маці, з маленства. Асабіста знаёмы з Я. Купалам з 1934 года. Сустракаліся найчасцей на Беларускім радыё. Бываў у Я. Купалы дома. Апошняя сустрэча адбылася падчас падрыхтоўкі перадачы да 60-годдзя Я. Купалы на радыёстанцыі «Савецкая Беларусь» за два дні да трагічнай смерці паэта. Сустрэча адбылася ў тым жа гатэлі «Масква», дзе Я. Купала загінуў. Аўтар успамінаў пра Я. Купалу «Жывое Купалава слова» (у зборніку «Такі ён быў», 1975). Аўтар артыкулаў пра жыццё і творчасць Я. Купалы. Пра паасобныя эпізоды з жыцця Я. Купалы напісаў апавяданні «Ясеў куфэрак» і «Нараджэнне верша». Складальнік зборніку выбранай лірыкі Я. Купалы «Гусляр» (на рускай мове, 1972), кніжак-малютак твораў Я. Купалы (1972, 1982)[4].

Прафесійныя адзнакі і ўзнагароды[правіць | правіць зыходнік]

  • Ордэн Айчыннай вайны II ступені
  • Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1976)
  • Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (1994) за кнігу «Слова жывое, роднае, гаваркое...»

Творы[правіць | правіць зыходнік]

Дзіцячыя зборнікі[правіць | правіць зыходнік]

  • Тараскавы турботы (1966)
  • Дзе начуе сонца (1970)
  • Дожджык на колах (1977)
  • Нястрашны страх (1986)
  • Дзе начуе сонца (1998)

Публіцыстыка[правіць | правіць зыходнік]

  • Першая неабходнасць (1963)
  • Мінск учора, сёння, заўтра (1982)
  • Синьоока сестра Украины (Кіеў, 1985)

Літаратуразнаўчыя творы[правіць | правіць зыходнік]

  • Слова і вобраз (1961)
  • Шматгалоссе жыцця (1965)
  • Погляд (1974)
  • Абрысы (1976)
  • Янка Купала: Нарыс жыцця і творчасці (1983)
  • Слова жывое, роднае, гаваркое… (дапаможнік для настаўнікаў) (1998)

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Юревич Владимир Михайлович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 712. — 737 с.
  2. 2,0 2,1 2,2 Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. Т. 5. — Мн., БелСЭ, 1987. — Артыкул «Юрэвіч Уладзімір». — C. 673—674.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Уладзімір Юрэвіч. Электронная энцыклапедыя Slounik.org. Праверана 26 мая 2012 года.
  4. Янка Купала: Энцыкл. даведнік. — Мн., БелСЭ, 1986. — Артыкул «Юрэвічы». — C. 689.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5 т.. Т. 1./ Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал.рэд.) і інш. — Мн., БелСЭ, 1987. — 703 с., 32 л. іл.: Артыкул «Юрэвіч Уладзімір». — C.673—674.
  • Янка Купала: Энцыкл. даведнік / БелСЭ; Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн., БелСЭ, 1986. — 727 с, 26 л. іл.; Артыкул «Юрэвічы» / Аўтары — У. М. Юрэвіч, І.У.Саламевіч. — C.689.
  • Беларускія пісьменнікі: 1917—1990. Мн., 1994. ISBN 5-340-00709-X
  • Андраюк С. Свой погляд на рэчы. — У яго кн.: Жыць чалавекам. — Мн., 1983.
  • Каваленка В. Абрысы сталасці. — У кн.: Жывое аблічча дзён. — Мн., 1979.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Дырэктары Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы