Фіджыйская мова

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Фіджыйская
Саманазва Na Vosa Vakaviti
Краіны Фіджы
Афіцыйны статус Фіджы
Арганізацыя, якая рэгулюе
Агульная колькасць носьбітаў 437000 (2014)
Класіфікацыя
Катэгорыя ???

Аўстранезійская
 Малайска-палінезійская

   акіянійская
Моўныя коды
ISO 639-1 fj
ISO 639-2 fij
ISO 639-3 fij

Фіджы́йская мова (саманазва: Na Vosa Vakaviti) — аўстранезійская мова, родная мова фіджыйцаў. Распаўсюджана і мае афіцыйны статус у Фіджы. Агульная колькасць носьбітаў (2014 г.) - каля 437 тысяч чал.[1]

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

На астравах Фіджы здаўна існавалі 2 асноўныя моўныя кластары — заходні і ўсходні, якія ў сваю чаргу падзяляліся на рэгіянальныя і племянныя дыялекты. У XIX ст. шатландскі місіянер Дэвід Каргіл (1809 - 1843 гг.) распрацаваў граматыку на аснове ўсходнефіджыйскага дыялекта вострава Бау. Яна легла ў аснову сучаснай фіджыйскай літаратурнай мовы.

У 1997 г. фіджыйская мова разам з англійскай і фіджыйскім дыялектам хіндзі была абвешчана афіцыйнай мовай Фіджы. Яна выкарыстоўваецца ў школьным навучанні, а таксама ў сродках масавай інфармацыі.

Алфавіт[правіць | правіць зыходнік]

Фіджыйскі алфавіт створаны ў XIX ст. на аснове лацінкі. Мае 23 літары:

A B C D E F G I J K L M N O P Q R S T U V W Y.

Літары B, D, J, N, T фактычна адлюстроўваюць у пісьме па 2 розныя гукі. Літара Y можа чытацца як [j], або не чытацца ці значыць пропуск у вымаўленні.

Кароткі размоўнік[правіць | правіць зыходнік]

Фіджыйская мова Беларуская мова
Bula Прывітанне
Ni sa yadra Добрай раніцы
Ni sa Bula Добры дзень (вечар)
O cei na yacamu? Як тваё імя?
Na yacaqu o Mikalay Мяне завуць Мікалай
O yau mai Belarus Я з Беларусі
Vinaka vaka levu Вялікі дзякуй
Yalo vinaka Калі ласка
Au sega ni taura rawa Не разумею
Au lomani iko Я цябе кахаю
Biuti au tu madaga Пакінь мяне!
Ko via meke kei au? Патанцуем?
E vica na kena i-sau? Колькі гэта каштуе?
Kere veivuke! Дапамажыце!
Kele! Спыніся!
Vanuinui vinaka Усяго найлепшага
E vei na vale-lailai? Дзе знаходзіцца туалет?

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]