Чынгіл

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Чынгіл
Halimodendron-halodendron-flowers.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Halimodendron Fisch. ex DC.

Сінонімы
  • Caragana argentea
  • Halimodendron argenteum
  • Robinia halodendron
Адзіны від
Halimodendron halodendron (Pall.) C.K.Schneid., 1907 — Чынгіл серабрысты
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  500851
NCBI  47656
EOL  28474
GRIN  g:18221
IPNI  ???

Чынгіл[3] (Halimodendron) — манатыпны род раслін сямейства Бабовыя (Fabaceae). Адзіны прадстаўнік — Halimodendron halodendron Pall., лістападны солеўстойлівы і засухаўстойлівы калючы куст, які выкарыстоўваецца як дэкаратыўная расліна.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Лісце чынгіла

Куст вышынёй ад 0,5 да 2-3 метраў, моцна калючы, з калючкамі 2-6 см даўжынёй. Кара шэрая, растрэсквальная. Лісце чарговае, парнапёрыстае, складаюцца з 1-5 пар лісточкаў. Лісточкі зваротнаяйкападобныя, з шыпікам на канцы, маладыя апушаны шаўкавістымі валасінкамі з абодвух бакоў, пазней — з ніжняга. Вясной лісце серабрыста-зялёнае, летам — шаравата-зялёнае, да восені — жаўтлява-зялёнае.

Цвіце ў чэрвені-ліпені. Кветкі светла-фіялетавыя, ружовыя, або бледна-ружовыя, сабраны ў пазухавыя парасонікі. У гэты час чынгіл з’яўляецца добрым меданосам.

Плады — няправільнай формы, скурыстыя, уздутыя шматнасенныя бабы даўжынёй да 3 см, жоўта-бурага колеру, спеюць у жніўні-верасні. Насенне карычневага або цёмна-аліўкавага колеру, пупышкападобнае.

Экалогія[правіць | правіць зыходнік]

Чынгіл добра выносіць засаленне глебы, светолюбив, засухоустойчив, валодае магутнай і разгалінаванай каранёвай сістэмай, дае багатую каранёвую параснік. Звычайны ў солонцеватых стэпах і пустынях, на саланчакі, у тугайных(англ.) бел. супольнасцях.

Распаўсюджанне[правіць | правіць зыходнік]

Еўразійскі від: распаўсюджаны ў краінах Сярэдняй Азіі, у Казахстане, Манголіі, Пакістане, Афганістане, Іране, Турцыі, у краінах Закаўказзя, на поўдні еўрапейскай часткі Расіі (звычайны ў нізоўях Дона) і на поўдні Украіны.

Інтрадуцыраваны на іншыя кантыненты. У Каліфорніі, дзе ён вядомы як Russian salttree, лічыцца небяспечным інвазіўным пустазеллем[4].

Выкарыстанне[правіць | правіць зыходнік]

Чынгіл выкарыстоўваецца ў культуры як непатрабавальная дэкаратыўная расліна для азелянення, калючых жывых агароджаў, у ахоўным лесаразвядзенні. Рэкамендуецца прышчэпка на штамб жоўтай акацыі.

З каранёў атрымліваюць жоўты фарбавальнік для воўны.

Зноскі

  1. Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
  3. Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский ботанический словарь.. — Минск: «Наука и техника», 1967. — С. 62. — 160 с. — 2 350 экз.
  4. Halimodendron genus

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Деревья и кустарники СССР / П.И. Лапин. — М.: "Мысль", 1966. — С. 430. — 637 с.
  • Лесная энциклопедия: В 2-х т., т.2 / Г.И. Воробьёв. — М.: Сов. энциклопедия, 1986. — С. [1]. — 631 с.
  • Флора Казахстана. Том V. Бобовые / Н.В. Павлов. — Алма-Ата: Издательство Академии наук Казахской ССР, 1961. — С. 70-72. — 515 с.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Wiki letter w.svg На гэты артыкул не спасылаюцца іншыя артыкулы Вікіпедыі,
калі ласка, карыстайцеся падказкай і пастаўце спасылкі ў адпаведнасці з прынятымі рэкамендацыямі.