Энтані Эшлі Купер Шэфтсберы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Энтані Эшлі Купер Шэфтсберы
Anthony Ashley Cooper, 3. Earl of Shaftesbury.jpg
Энтані Эшлі Купер Шэфтсберы
Дата нараджэння 26 лютага 1671(1671-02-26)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 4 лютага 1713(1713-02-04)[1][5] (41 год)
Месца смерці
Краіна:
Бацька: Anthony Ashley-Cooper, 2nd Earl of Shaftesbury[d]
Дзеці: Anthony Ashley Cooper, 4th Earl of Shaftesbury[d]
Альма-матар:
Кірунак: Еўрапейская філасофія
Перыяд: Філасофія XVIII стагоддзя
Асноўныя інтарэсы: Этыка, эстэтыка, рэлігія
Аказалі ўплыў: Неаплатанізм, стаіцызм, Кембрыджскія неаплатонікі, Джон Лок
Зведалі ўплыў: Хатчэсан Фрэнсіс, Дэвід Юм, Адам Сміт, Жан-Жак Русо, Дэні Дзідро
Commons-logo.svg Энтані Эшлі Купер Шэфтсберы на Вікісховішчы

Энтані (Антані) Эшлі Купер Шэ́фтсберы (англ.: Anthony Ashley Cooper, 3rd Earl of Shaftesbury; 26 лютага 1671, Лондан4 лютага 1713, Неапаль) — англійскі філосаф, пісьменнік і палітык, дзеяч асветы. Трэці граф Шэфтсберы. Аўтар прац, сабраных у трох тамах «Характарыстыка людзей, нораваў, думак, часоў», прысвечаных этычным, эстэтычным, рэлігійным і палітычным праблемам.

Светапогляд[правіць | правіць зыходнік]

Вучань Дж. Лока. Выказаў асноўныя ідэі, уласцівыя ранняму Асветніцтву, напісаў шэраг прац па этыцы, сабраных пад агульнай назвай «Характарыстыка людзей, нораваў, думак, часоў», т. 1—3, 1711). Зыходны пункт яго светапогляду — ідэі кембрыджскай школы платонікаў. Аднак Э. Шэфтсберы звяртаўся непасрэдна да прац Платона, Плаціна і іншых старажытнагрэчаскіх філосафаў, дзякуючы чаму яго платанізм пазбавіўся сярэдневяковай трансцэндэнтнай тэалагічнай формы і набыў больш натуральны выгляд. Імкнуўся распрацаваць эстэтычную канцэпцыю навакольнага свету і лічыў, што толькі яна дазваляе зразумець рэчаіснасць у якасці жывога, арган. і гарманічнага цэлага, а не атаясамлівае прыроду з мёртвым ме-ханізмам. Эстэтызацыя космасу ў філасофіі Э. Шэфтсберы служыць перадумовай эстэтычнага падыходу да чалавека, сцвярджэшыў аб непарыўным адзінстве прыгажосці і маральнасці, эстэтычным характары дасканаласці.

Філасофскія разважанні Э. Шэфтсберы канцэнтруюцца ў яго вучэнні аб аўтаномнай этыцы, цэнтральны момант якога — палажэнне ара самастойнасць маралі і яе незалежнасць ад рэлігіі і сацыяльных умоў. Крытэрый маральнага характару чалавечых учынкаў Э. Шэфтсберы бачыў у іх матывах, а не ў наступствах; адсюль маральнасць выстунае побач з прыгажосцю і гармоніяй, якія ўключаюцца ў сістэму маральных каштоўнасцей. Ідэалам сваёй маральнай філасофіі і яе задачай лічыў выхаванне дасканалай, гарманічна развітой асобы, якая разумее сэнс прыгажосці і дабрачыннасці; каб падтрымліваць сувязі з космасам, такая асоба павінна кіравацца не толькі розумам, але і яго процілегласцю — энтузіязмам.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118613693 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 27 красавіка 2014.
  2. data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  3. Anthony Ashley-Cooper, 3rd Earl of Shaftesbury // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118613693 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 12 жніўня 2015.
  5. Shaftesbury // Indiana Philosophy Ontology Project Праверана 9 кастрычніка 2017.
  6. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118613693 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 31 снежня 2014.
  7. http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1690-1715/member/ashley-anthony-1671-1713

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Боўш В. Шэфтсберы // БЭ ў 18 тамах. Т.18., кн.1. Мн., 2004, С.35.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]