Эрдзівіл
| Эрдзівіл | |
|---|---|
| Нараджэнне | XII стагоддзе |
| Смерць | не раней за 1219 |
| Жонка | Эрдзівілава[d] |
| Дзеці | мерк. Транята |
Эрдзівіл (Ерьдивилъ, польск.: Erdywił, літ.: *Erdvilas, *Girdvilas; XII ст. — пасля 1219) — князь жамойцкі.
Адзін з 21 князёў літоўскіх, якія ў 1219 годзе заключылі дагавор з князямі Данілам і Васількам Раманавічамі і іх маці. Эрдзівіл і Вікінт названы ў дагаворы жамойцкімі князямі. Усходняя частка Жамойці, дзе ўладарыў Эрдзівіл, падтрымлівала літоўскага князя Міндоўга, тым часам заходняя частка, дзе ўладарыў Вікінт, была варожай Міндоўгу. Дагавор 1219 года — адзіная згадка пра Эрдзівіла ў крыніцах. Некаторыя гісторыкі лічаць, што пляменнік Міндоўга Транята, быў сынам Эрдзівіла, аднак, большасць лічыць Траняту сынам Вікінта.
У XVI ст. імя гістарычнага Эрдзівіла ўзята аўтарамі легендарнай часткі беларуска-літоўскага летапісання для свайго персанажа — наваградскага князя Эрдзівіла Мантвілавіча.
Імя
[правіць | правіць зыходнік]У Галіцка-Валынскім летапісе названы як Ерьдивилъ. У «Хроніцы Быхаўца» ёсць некалькі варыянтаў напісання імя Jerdywił, Еrdywił, Еrdіwił[1], першы варыянт сведчыць, што пачатковым гукам (перад тым як стаць фрыкатыўным H-) быў G-.
Імя Гердзівіл ад балцка-літоўскага двухасноўнага Gird-vil’as[2]. Першая аснова Gird- а літоўскага girdėti «чуць» і звязаная з паняццем далекачутнай ваярскай славы. Другая аснова Vil- мае семантыку прагнасці, жадання. Імя Гірдвіл (Гердзівіл) значыць «Прагны да славы». Такое значэнне зусім зразумелае для таго ваярскага раннелітоўскага асяроддзя, у якім бытавалі такія імёны.