Głos z Litwy (1864)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

«Głos z Litwy» (бел.: Голас з Літвы) — падпольная газета перыяду паўстання 1863—1864 гг. Выходзіла 20 студзеня (1 лютага — 20 сакавіка (1 красавіка)) 1864 г. ва Усходняй Прусіі (Кёнігсберг, на нумарах у якасці месца выдання пазначалася Вільня) на польскай мове пад рэдакцыяй П. Джавецкага. Выйшла 5 нумароў. З’яўлялася неафіцыйным органам віленскага паўстанцкага цэнтра, які выдзеліш сродкі на яе выданне. У газеце друкаваліся (без подпісу) карэспандэнцыя з Вільні, Мінска, Дзісеншчыны і інш. мясцін, публіцыстычныя артыкулы з ацэнкай бягучага моманту і міжнароднага становішча, звесткі пра баявыя дзеянні паўстанцаў, дакументы, якія выкрывалі палітыку царскіх улад. Ініцыятарам газеты быў Кастусь Каліноўскі, у зборы матэрыялаў і кіраўніцтве газетай прымаў удзел прадстаўнік Каліноўскага за мяжой У. Малахоўскі. Выхад 1-га нумара Каліноўскі вітаў у «Пісьмах з-пад шыбеніцы», 1-я частка якіх з’яўляецца непасрэдным зваротам у рэдакцыю «І да нашага кутка даляцела ваша Газэтка, і мы яе з увагай прачыталі, вельмі яна ўсім спадабалася, бо праўда напісана. Прыймеце для таго нашу падзяку, а пісьмо аддрукуйце…». Па невядомых прычынах пісьмо не было змешчана (апублікавана ў 1867 г.), але, магчыма, у газеце змешчаны іншыя матэрыялы Каліноўскага, несумненны яго ўплыў на ідэйны змест газеты. У карэспандэнцыі з Вільні ад 7(19) сакавіка 1864 г. выказана любімая ідэя Каліноўскага аб праве на самастойнае развіццё ўсіх народаў былой Рэчы Паспалітай і адпаведным раўнапраўным статусе нацыянальных моў гэтага рэгіёна «… мы хочаам каб кожная мова развівалася паводле ўласнай жыццяздольнасці і літоўская, і беларуская, і маларуская, і польская».

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Маляўка, М. А. Каму адрасавана «Пісьмо з-пад шыбеніцы» К.Каліноўскага? // Исследования по общественным и гуманитарным наукам: Тез. докладов на конференции по итогам научной работы на 1968—1969 учебные года. — Гомель, 1969.