Гарох

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Гарох
Doperwt rijserwt peulen Pisum sativum.jpg
Гарох пасяўны
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Pisum L.

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS   26866
NCBI   3887
IPNI   ???
Pisum sativum

Гарох (Pisum) — род адна- і шматгадовых травяністых раслін сямейства бабовых.

Гарох, у спрыяльных умовах, вырастае вышынёй да 2 метраў. Плёнам з'яўляецца стручок, які змяшчае насенне (некалькі дробных шарыкаў). Няспелае насенне гароху мае зялёны колер, выкарыстоўваецца ў якасці асновы для розных прадуктаў сілкавання ці ў дадатак да іншых страў. Традыцыйная беларуская страва з гарохам — гэта гарохавы суп.

Паходзіць з Заходняй Азіі і Каўказа, Усходняй і Паўднёвай Еўропы і Паўночнай Афрыкі[3]. Расце ў шматлікіх частках свету. Вядома 6 відаў, пашыраных ў Еўропе і Афрыцы.

З'яўляецца адной з першых раслін, якая гадуюцца чалавекам, насенне гароху было знойдзена ў археалагічных помніках на Блізкім Усходзе, узрост якіх 10 000 г. Верагодна, ён вырас прыкладна 7800 г. да нашай эры. Каля 2000 г. да н.э. яго пачалі апрацоўваць ў Еўропе, на Усходзе, Індыі і Кітаі.

Выкарыстоўваецца ў харчовай прамысловасці і сельскай гаспадарцы. Культывуюць пераважна гарох пасяўны, як харчовы прадукт, корм для жывёлы і зялёнае ўгнаенне. Вырошчваюць як кармавую расліну таксама гарох палявы, або пялюшку.

Зноскі

  1. Выкарыстоўваецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Двухдольныя».
  3. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxgenform.pl?language=en Germplasm Resources Information Network (GRIN)

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Купцоў М. Гарох // БЭ ў 18 т. Т. 5. — Мн.: БелЭн, 1997.