Свабода волі

Свабода

Базавыя паняцці

Свабода волі Пазітыўная свабода Негатыўная свабода Правы чалавека Гвалт · Цэнзура

Свабода паводле тэм

Палітычная Асабістая Акадэмічная Эканамічная Сходаў · Асацыяцый Перамяшчэння Масавай інфармацыі Рэлігіі і веравання Слова і выказвання Інфармацыі Сумлення · Творчасці Свядомасці · Цела

Рэйтынгі

Эканамічнай свабоды Cвободы словы

Таксанамія найбольш важных філасофскіх пазіцый у адносінах да свабоды волі

Свабода волі (грэч. τὸ αὐτεξούσιον або τὸ ἐφ᾽ ἡμῖν, лац.: liberum arbitrium) — ад часоў Сакрата і дагэтуль спрэчнае ў філасофіі і багаслоўі пытанне пра тое, ці надзеленыя людзі сапраўдным кантролем над сваімі рашэннямі і ўчынкамі.

Абедзве гэтыя пазіцыі, калі яны сцвярджаюць, што дэтэрмінізм несумяшчальны са свабодай волі, класіфікуюцца як інкампатыбілісцкія. Калі ж роля дэтэрмінізму ў гэтым пытанні адмаўляецца, то такія пазіцыі завуцца кампатыбілісцкімі.

Прынцып свабоды волі мае следствы ў рэлігіі, этыцы і навуцы. Да прыкладу, у рэлігіі свабода волі мае на ўвазе, што жаданні і выбар чалавека могуць суіснаваць з боскім усёведаннем. У этыцы існаванне свабоды волі вызначае, ці могуць людзі несці маральную адказнасць за свае дзеянні. У навуцы вывучэнне свабоды волі можа выявіць спосабы прагназавання чалавечых паводзін.

Спасылкі

• Free Will. Stanford Encyclopedia of Philosophy
• The Gottschalk Homepage — англамоўны сайт, прысвечаны вучэнню Готшалька з Орбэ аб прадвызначэнні і свабоду волі. На сайце даступная падрабязная бібліяграфія, а таксама лацінскія працы Готшалька