Септуагінта

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Фрагмент Септуагінты: радок тэкста з Ездры

Септуагінта (грэч.: Η μετάφραση των Εβδομήκοντα грэчаскі Стары Запавет) — старажытны пераклад яўрэйскай Бібліі і некаторыя звязаныя з імі тэкстаў на грэчаскую мову кайнэ, датаваныя канцом 2-га стагоддзя да нашай эры. Септуагінта цытуецца ў Новым Запавеце, у прыватнасці, у працах апостала Паўла, а таксама ў Апостальскіх Айцоў і больш позніх грэчаскіх Айцоў Царквы, і працягвае служыць у Старым Запавеце ва Усходнеправаслаўнай царкве.

Лічыцца, што Пталамей II спансаваў пераклад для выкарыстання александрыйскімі яўрэямі, якія не маглі свабодна гаварыць на іўрыце, але свабодна валодалі грэчаскай мовай кайнэ, якая была распаўсюджана ў Егіпце і Усходняга Міжземнамор'я ад смерці Аляксандра Македонскага ў 323 г. да н.э. і аж да развіцця візантыйскай грэчаскай мовы каля 600 года н.э.

Септуагінту не трэба блытаць з сям'ю ці больш іншых грэчаскіх версіях Старога Запавету, большасць з якіх не захавалася, акрамя некалькіх фрагментаў.

Гісторыя перакладу[правіць | правіць зыходнік]

Лічыцца, што пераклад быў зроблены каля 3-га стагоддзя да н.э. Гэта пацвярджаецца шэрагам фактараў: выкарыстанне ранняй грэчаскай кайнэ, цытаты з Септуагінты пачынаючы ўжо з 2-га стагоддзя да нашай эры, і раннія рукапісы датаваныя 2-ім стагоддзям.

Сперша была перакладзена Тора, іншыя кнігі былі перакладзеныя на бліжэйшыя два-тры стагоддзі, некаторыя з іх маглі быць пераведзеныя двойчы ў розных версіях, а потым зведзены ў адну рэдакцыю. Пераклад пачаўся ў 3 стагоддзі да н.э. і быў завершаны да 132 годзе да н.э.

Септуагінта з'яўляецца асновай для Старой лацінскай, славянскай, сірыйскай, старой армянскай, грузінскай і старой копцкай версій хрысціянскага Старога Запавету.

Мова перакладу[правіць | правіць зыходнік]

Некаторыя раздзелы Септуагінты змяшчаюць ідыёмы і фразы на аснове семіцкіх моў, такіх як іўрыт і арамейская мова. У некаторых кнігах, такіх, як Данііла і Выслоўі, бачны моцны грэчаскі ўплыў. Яўрэйская грэчаская кайнэ існуе ў першую чаргу як катэгорыя літаратуры, ці культурная катэгорыя, і за выключэннем некаторых адметнасцей рэлігійнай лексікі не адрозніваецца ад іншых разнавіднасцей грэчаскай кайнэ, якая лічыцца асобным дыялектам грэчаскай мовы.

Септуагінта таксама карысная для высвятлення дамасарэтскага іўрыта. Многія ўласныя імёны ў грэчаскай Септуагінты пішуцца з галоснымі, у той час як у яўрэйскіх тэкстах не было галосных. Тым не менш, даследчыкі лічаць, што не ўсе старажытныя гукі яўрэйскай мовы былі дакладныя з грэчаскім эквівалентам.