Біблія
З Вікіпедыя.
БІБЛІЯ (ад грэч.: βιβλία / biblia — кнігі, звод кніг[1][2]) — збор старажытных рэлігійных тэкстаў кананізаваных ў іудаізме і хрысціянстве[1][2], гістарычных паданняў — літаратурных і фальклорных твораў, складзеных у розныя часы многімі асобамі[3]. Створана ў 8 ст. да н.э. - 2 ст. н.э., з'яўляецца літаратурным помнікам старажытнай пісьменнасці[2].
Уключае міфы пра паходжанне свету і чалавека, рэлігійныя павучанні, догматы, прароцтвы, малітвы і інш., на працягу тысячагоддзяў біблейскія творы распаўсюджваліся ў рукапісах[2]. У Бібліі адлюстраваліся вераванні, культы, традыцыі, сацыяльныя ўмовы жыццядзейнасці людзей розных гістарычных эпох, іх маральна-этычныя прынцыпы, уяўленні аб светабудове і да т.п. Яе ідэі, вобразы, нормы складаюць духоўную аснову хрысціянскай культуры, з'яўляюцца адной з важных крыніц развіцця мастацкай культуры, фармавання ідэалаў і ўзораў, якія вызначаюць менталітэт грамадства[1]. Біблейскія сюжэты, матывы, вобразы і сімвалы выкарыстоўвае літаратура, выяўленчае, тэатральнае, музычнае і іншыя віды мастацтва[2].
Негледзячы на шэраг змешчаных гістарычных недакладнасцей, фантастычных звестак і некаторыя супярэчнасці, лічыцца царквой за свяшчэннае пісанне[3]. Складаецца з дзвюх частак — Старога і Новага запаветаў[3][1][2]. Іудзейская рэлігія прызнае толькі Стары запавет, хрысціянская - абедзве часткі[2].
Стары запавет (39 кніг) уключае помнікі старажытнаяўрэйскай літаратуры 12-2 ст. да н.э.[1], у якіх апавядаецца пра дахрысціянскія часы, г.зн. пра часы да н.э.[3], яго цэнтральнай часткай з'яўляецца Тора (у хрысціянскай традыцыі - Пяцікніжжа)[1], якая прыпісваецца прароку Майсею[1]. Іудзейскі і хрысціянскі Старыя запаветы розняцца.
Новы запавет (27 кніг), складаюць помнікі раннехрысціянскай літаратуры 2-ой пал. 1 - пач. 2 ст., напісаныя пераважна на грэчаскай мове[1], у якіх апісваецца жыццё і дзейнасць Ісуса Хрыста і пашырэнне яго вучэння[3].
На тэрыторыі Беларусі спісы асобных біблейскіх кніг або іх фрагментаў з'явіліся, верагодней за ўсё) пасля хрышчэння Русі (986—988). У 12 ст. перапісваннем свяшчэнных кніг, займалася Ефрасіння Полацкая. Пра сталую біблейскую традыцыю на гэтай тэрыторыі сведчаць рукапісныя помнікі: Аршанскае, Полацкае, Друцкае евангеллі, Смаленскі псалтыр і інш. Першым унікальным навукова-папулярным друкаваным выданнем Бібліі на роднай мове, блізкай да тагачаснай старабеларускай літаратурнай мовы, была Біблія Ф. Скарыны. Пазней у 1563 выдадзена Берасцейская біблія (Радзівілаўская Біблія). Выданнем біблейскіх кніг займаўся С. Будны, В. Цяпінскі, І. Фёдараў і П. Мсціславец, С. Собаль, М. Вашчанка і інш.[2]
Сініла Г.В. Біблія як феномен культуры і літаратуры. –Мн: Беларуская навука, 2003. • Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік. –Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. ISBN 985-11-0277-6. • Скарына Ф. Творы: Прадмовы, сказанні, пасляслоўі, акафісты, пасхалія / Уступ. арт., падрыхт. тэкстаў, камент., слоўнік А.Ф. Коршунава, паказальнікі А.Ф. Коршунава, В.А. Чамярыцкага. —Мн.: Навука і тэхніка, 1990. —207 с.: іл. С.157. ISBN 5-343-00151-3. • Чалавек і грамадства: Энцыклапедычны даведнік. –Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1998. ISBN 985-11-0108-7.
[правіць] У Сеціве
Біблія — сховішча мультымедыйных матэрыялаў
- Біблія. Кнігі Сьвятога Пісаньня Старога і Новага Запавету кананічныя ў беларускім перакладзе – Перакладчык В. Сёмуха – Wordl Wide Printing / Duncanville, USA – 2002 — Эл. версія на старонцы эл. рэсурсу knihi.com
