Суфізм

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Суфізм (араб.: تصوف‎‎) — рэлігійна-містычны кірунак у ісламе. Пад гэтым тэрмінам аб'ядноўваюцца ўсе мусульманскія вучэнні, галоўнай мэтай якіх з'яўляецца распрацоўка тэарэтычных падставаў і практычных спосабаў, якія забяспечваюць магчымасць непасрэдных зносінаў чалавека з Богам. Лічыцца, што першыя суфіі з'явіліся на рубяжы VIII і IX стагоддзяў у Іраку і Сірыі. Прызнаючы рэальным толькі існаванне Алага, а навакольныя рэчы і з'явы — яго эманацыяй, паслядоўнікі суфізма аб'яўляюць вышэйшай мэтай жыцця містычнае злучэнне душы чалавека з Богам, тым самым суфізм мае падабенства са светапоглядам дгармічных рэлігій. Суфіі спрабуюць зразумець патаемны сэнс караністычных адкрыццяў, для чаго строга прытрымліваюцца прадпісанняў Карана і Суны, якія ўдзельнічаюць у чуваннях, прымаюць абяцанні, прытрымліваюцца дадатковых пастоў. Разам яны прапаведуюць містычную некарыслівую любоў да Алага, жадаючы зліцца з ім. Канчатковай мэтай суфізма лічыцца знішчэнне сваіх якасцей як асобы, што павінна пацягнуць поўнае спалучэнне, зліццё з чароўнай ісцінай.

«Злучэнне з бажаством», па вучэнню суфізма адбываецца ў экстазе, да якога павінны даводзіць сябе вернікі. У араба-ісламскай тэрміналогіі суфіем з'яўляецца той, хто закаханы ў ісціну і рухаецца да дасканаласці. Рух да нейкай абстрактнай праўды з дапамогай любові і адданасці Богу суфіі называюць «тарыкатам» (шляхам).

Для ранняга суфізму характэрна пантэізм з асобнымі матэрыялістычнымі элементамі. Пасля пад уплывам неаплатонаўскай, індыйскай філасофіі і некаторых ідэй хрысціянства цэнтральнае месца ў суфізме займаюць аскетызм і крайні містыцызм. У тэасофскай традыцыі суфізм атаясамліваецца з эзатэрычным ісламам.

Суфізм з'яўляецца неаднастайным рухам, гэта значыць да яго далучаліся прадстаўнікі розных багаслоўскіх школаў і напрамкаў ісламу. Ён неаднаразова гуляў значную ролю ў палітычным жыцці мусульманскіх краін як ідэалогія паўстанцкіх рухаў, а таксама антыкаланіяльнай барацьбы.

Постаці суфізма[правіць | правіць зыходнік]

Рытуалы[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0251-2 (Т. 15).

Вонкавія спасылкі[правіць | правіць зыходнік]