Барыс Рыгоравіч Галёркін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Барыс Рыгоравіч Галёркін
Boris Galerkin 01.jpg
Дата нараджэння

4 сакавіка 1871(1871-03-04)[1][2]

Месца нараджэння

Полацк, Віцебская губерня, Расійская імперыя[3][4]

Дата смерці

12 ліпеня 1945(1945-07-12)[5] (74 гады) ці 12 чэрвеня 1945(1945-06-12)[2] (74 гады)

Месца смерці

Ленінград, РСФСР, СССР[3]

Месца пахавання

Літаратарскія масткі[d]

Грамадзянства

Расійская імперыя, СССР

Род дзейнасці

матэматык, інжынер

Навуковая сфера

матэматыка

Месца працы

Акадэмія навук СССР[d]

Навуковая ступень

доктар тэхнічных навук, доктар навук

Навуковае званне

акадэмік АН СССР

Альма-матар

Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны тэхналагічны інстытут

Навуковы кіраўнік

В. Л. Кірпічоў(руск.) бел.

Вядомыя вучні

С. А. Шусцікаў

Вядомы як

аўтар метаду канчатковых элементаў

Узнагароды і прэміі
Ордэн Леніна Ордэн Леніна
Сталінская прэмія — 1942
Commons-logo.svg Барыс Рыгоравіч Галёркін на Вікісховішчы

Барыс Рыгоравіч Галёркін (20 лютага (4 сакавіка) 1871, Полацк — 12 ліпеня 1945, Ленінград) — расійскі і савецкі механік і матэматык (найбольш вядомы сваімі вынікамі ў галіне тэорыі пругкасці); акадэмік АН СССР (1935; член-карэспандэнт з 1928 года), інжынер-генерал-лейтэнант (1942), Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР (1934)[6].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў яўрэйскай рамеснай сям’і. Ужо з 12 гадоў падпрацоўваў перапіскай папер у сіроцкім судзе (верагодна, у той час у яго і выпрацаваўся прыгожы дробны почырк).

Курс гімназіі здаў экстэрнам (у Мінску ў 1893 годзе ва ўзросце 22 гадоў) — вочна вучыцца не атрымалася з-за таго, што бацька трымаўся вельмі нацыяналістычных поглядаў і забараняў яму вучыць рускую мову. У тым жа годзе паступіў у Пецярбургскі тэхналагічны інстытут. Падчас вучобы там падпрацоўваў прыватнымі ўрокамі па матэматыцы і старажытнаяўрэйскай мове[7]. Як і многія іншыя студэнты-тэхнолагі, ён апынуўся ўцягнутым у палітычнае жыццё, увайшоў у сацыял-дэмакратычны гурток. У год заканчэння інстытута (1899) ён стаў членам РСДРП.

У 1899 годзе скончыў Пецярбургскі тэхналагічны інстытут[6] і пачаў працаваць на Харкаўскім заводзе(руск.) бел. Рускага паравозабудаўнічага і механічнага таварыства(руск.) бел..

У 1903 годзе ён — інжынер на лініі Кітайска-Усходняй чыгункі, якая будуецца, праз паўгода — загадчык тэхаддзела Паўночнага механічнага і кацельнага завода ў Санкт-Пецярбургу.

У 1906 Б. Р. Галёркін становіцца членам Пецярбургскага Камітэта РСДРП і становіцца прафесійным рэвалюцыянерам (нідзе не служыць).

У 1906 годзе быў арыштаваны і за ўдзел у рэвалюцыйным руху асуджаны на 1,5 гады зняволення. Прысуд апынуўся дзіўна мяккім, калі ўлічыць, што пры арышце некаторыя камітэтчыкі адстрэльваліся.

У заключэнні напісаў першую сваю навуковую працу «Тэорыя падоўжнага выгібу і ўжыванне яе да разліку канструкцый» (апублікавана ў 1909).

З 1909 года пачаў працаваць выкладчыкам у Пецярбургскім тэхналагічным інстытуце. У 1920 годзе абраны загадчыкам кафедры будаўнічай механікі і тэорыі пругкасці на механічным факультэце[6]. У 1924—1929 гадах выкладаў таксама ў ЛДУ.

У 1934 годзе атрымаў дзве вучоныя ступені: доктара тэхнічных навук і доктара матэматыкі, а таксама званне заслужанага дзеяча навукі і тэхнікі РСФСР.

У 1939 годзе пагадзіўся ўзначаліць кафедру будаўнічай механікі Ваеннага інжынерна-тэхнічнага ўніверсітэта ў Санкт-Пецярбургу. Удзельнічаў у абароне Ленінграда.

Кансультаваў праектаванне і будаўніцтва буйных гідраэлектрастанцый (Волхаўская ГЭС(руск.) бел., Днепрагэс(руск.) бел. і інш.) і цеплаэлектрастанцый ў СССР[6]. Па завяршэнні будаўніцтва Днепрагэс (1932) Б. Р. Галёркін — член Урадавай камісіі па яго прыёмцы. У 1936 ён быў прызначаны старшынёй камісіі па экспертызе праекта канструкцыі Палаца Саветаў у Маскве(руск.) бел..

Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені 1942 года[6]. Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна.

Памёр 12 ліпеня 1945 года. Пахаваны на Літаратарскіх мастках(руск.) бел. Волкаўскіх могілак(руск.) бел. Санкт-Пецярбурга

Навуковая дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Навуковыя працы па будаўнічай механіцы і тэорыі пругкасці[6].

Барыс Галёркін распрацаваў метады рашэння дыферэнцыяльных раўнанняў тэорыі пругкасці: яго імем названы метад канчатковых элементаў(руск.) бел. матэматычнага аналізу, які ўжываецца для колькаснага і аналітычнага рашэння дыферэнцыяльных ўраўненняў у прыватных вытворных(руск.) бел..

Адзін са стваральнікаў тэорыі выгібу пласцінак.

Метады Галёркіна(руск.) бел. ўключаюць у сябе:

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

  • Собр. соч. Т. 1-2. — М., 1952-53.

Ушанаванне памяці[правіць | правіць зыходнік]

У гонар Б. Р. Галёркіна названы астэроід(укр.) бел.

Зноскі

  1. http://isaran.ru/?q=ru/person&guid=7296B3D9-9610-15C5-0031-737A76B693CD
  2. 2,0 2,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  3. 3,0 3,1 Галёркин Борис Григорьевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  4. И. Б.‎ Галеркин, Борис Григорьевич // Еврейская энциклопедияСПб.: 1910. — Т. 6. — С. 75.
  5. Галёркин Борис Григорьевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Галёркин Борис Григорьевич // Биографический справочник — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 134. — 737 с.
  7. А. П. Филин Очерки об ученых-механиках. М.: Издательский дом Стратегия, 2007. 784 с.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 6 Кн. 2: Усвея — Яшын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2003. — Т. 6. — 616 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0276-8.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]