Ваенны пераварот у Судане (2021)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Ваенны пераварот у Судане
October 2021 Sudanese coup d'état.jpg
Дата 25 кастрычніка 2021
Месца Судан Хартум, Судан
Вынік перамога ваенных
Праціўнікі
Узброеныя сілы Судана:
  • • Сілы аператыўнай падтрымкі
Суверэнны савет Судана
Камандуючыя
Абдэль Фатах аль-Бурхан Абдала Хамдок #
Агульныя страты
10 забітых і 140 параненых сярод мірных жыхароў[1][2][3][4]

25 кастрычніка 2021 года ў Судане адбыўся ваенны пераварот, падчас якога прынамсі 5 высокапастаўленых асоб былі затрыманыя, у тым ліку прэм’ер-міністр Абдала Хамдок[5][6][7][8]. Мела месца блакаванне доступу да мабільнай сувязі і Інтэрнэту ў краіне[9][10]. Было абвешчана аб увядзенні рэжыму надзвычайнага становішча і роспуску ўрада[11][12].

Перадумовы[правіць | правіць зыходнік]

Прэзідэнт Амар аль-Башыр, які кіраваў краінай з моманту дзяржаўнага перавароту 1989 года, быў скінуты вайскоўцамі ў 2019 годзе пасля некалькіх тыдняў масавых пратэстаў. Пратэстоўцы былі прыхільнікамі «Сіл свабоды і пераменаў», якія пагадзіліся на падзеле ўлады з вайскоўцамі, стварыўшы Суверэнны савет Судана[13].

У верасні 2021 года адбылася няўдалая спроба ваеннага перавароту. Са слоў міністра інфармацыі, злачынцамі былі «прыхільнікамі ранейшага рэжыму«, якія спрабавалі ўзяць пад кантроль будынка дзяржаўных тэлерадыёвяшчальных кампаній і цэнтральнае вайсковае камандаванне. Пасля інцыдэнту былі арыштаваны 60 ваенных[14][15][16].

З тых часоў напружанасць у адносінах паміж вайскоўцамі і грамадзянскімі асобамі ўзрасла, паколькі ваенныя лідары пачалі патрабаваць рэформаў з боку «Сіл свабоды і пераменаў» і заклікалі да адстаўкі асоб з кабінета міністраў[17].

16 кастрычніка пратэстоўцы выйшлі на вуліцы, патрабуючы змены ўлады. Яны заклікалі генерала Абдэль Фатаха аль-Бурхана, старшыні Суверэннага савета, захапіць кантроль над краінай[17].

21 кастрычніка праваенные пратэстоўцы правялі сядзячую дэманстрацыю ля прэзідэнцкага палаца, у той час як тысячы людзей выйшлі на вуліцы ў падтрымку пераходнага ўрада[18]. 24 кастрычніка яны заблакавалі асноўныя дарогі ў Хартуме. Сілы бяспекі ўжылі слёзацечны газ для разгону натоўпу[19].

Ход падзей[правіць | правіць зыходнік]

24 кастрычніка 2021 года суданскія вайскоўцы арыштавалі прынамсі пецярых высокапастаўленых дзяржаўных дзеячаў Судана. Пазней паведамлялася аб масавых адключэннях Інтэрнэту і мабільнай сувязі па ўсім Судане[9][10][16][20][21].

Па словах сведкі агенцтва Reuters, падчас перавароту на вуліцы Хартума выйшлі байцы сіл хуткай падтрымкі[22].

Пазней у той жа дзень Абдэль Фатах аль-Бурхан абвясціў надзвычайнае становішча і абвясціў аб роспуску ўрада і суверэннай рады[11][12][23]. У тэлезвароце ён заявіў, што новы тэхнакратычны ўрад будзе кіраваць краінай да наступных выбараў, якія адбудуцца ў ліпені 2023 года[24].

Па дадзеных саудаўскай тэлекампаніі Al Hadath TV, узброеныя сілы змясцілі грамадзянскага прэм’ер-міністра Абдалу Хамдока пад хатні арышт пасля аблогі яго дома[8][25]. Міністр прамысловасці Ібрагім аль-Шэйх, губернатар Хартума Айман Халід і міністр інфармацыі Хамза Балул таксама былі ўзяты пад варту[25]. Былі арыштаваныя члены кіруючай суверэннага савета Махамед аль-Факі і Фейсал Салех, саветнік прэм’ер-міністра па СМІ[5].

У пазнейшых паведамленнях сцвярджалася, што яны былі дастаўлены ў неўстаноўленае месца, і незразумела, ці ёсць сярод іх Хамдок[26]. Па словах сведак, ваенныя разгорнуты па ўсёй сталіцы, абмяжоўваючы перамяшчэнне грамадзянскіх асоб. Міжнародныя рэйсы былі прыпынены пасля закрыцця аэрапорта Хартума[21]. Адразу ж пасля інцыдэнту міжнародныя назіральныя групы, паведамілі аб маштабных адключэннях Інтэрнэту ў Судане. Гэтыя перабоі пазней былі пацверджаны міністэрствам інфармацыі[15]. Таксама паведамлялася пра перабоі ў працы мабільнай сувязі[9][10].

Грамадзяне, якія выступалі супраць ваеннага перавароту, выйшлі на вуліцы Хартума. Арыштаваны Абдала Хамдок падчас перавароту заклікаў выходзіць на дэманстрацыі[27]. Вайскоўцы пачалі страляніну па натоўпе пратэстоўцаў. Пацярпелі 12 грамадзянскіх асоб[28].

Пазней колькасць ахвяр павялічылася да 7 загінуўшых і 140 параненых. Пазней колькасць забітых вырасла да 10.

Наступствы[правіць | правіць зыходнік]

Пагроза застацца без фінансавай падтрымкі звонку заахвоціла суданскіх вайскоўцаў аднавіць на пасадзе Абдалу Хамдока. 21 лістапада Бурхан падпісаў у Хартуме пагадненне з Хамдокам аб вяртанні апошняга на пасаду прэм’ер-міністра. Аднак прадстаўнікі грамадзянскай супольнасці, якія ўвесь месяц гэтага дамагаліся, вырашылі не спыняць пратэсты. У выніку сутыкненняў дэманстрантаў з сіламі правапарадку ў краіне за гэты месяц загінула каля 40 чалавек[29].

Рэакцыя[правіць | правіць зыходнік]

Джэфры Д. Фелтман, спецыяльны пасланнік ЗША на Афрыканскім Рогу, заявіў, што Злучаныя Штаты «глыбока ўстрывожаны» першапачатковымі паведамленнямі аб ваенным перавароце[30][31].

Місія Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у Судане асудзіла дзяржаўны пераварот і заклікала да неадкладнага вызвалення ўсіх арыштаваных чыноўнікаў[30][32].

Афрыканскі Саюз выступіў з заявай, у якім таксама заклікаў вызваліць палітычных лідараў[24].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Во время протестов в Судане погибли семь человек(руск.) . РИА Новости.
  2. Sudan coup: Seven protesters killed and dozens injured, BBC (26 кастрычніка 2021).
  3. Лейсан Давлетшина Военные в Судане открыли стрельбу по участникам протеста(руск.) . Известия (25 кастрычніка 2021).
  4. Sudan coup: Protests continue after military takeover, BBC (25 October 2021).
  5. 5,0 5,1 Sudan’s army detains PM and other civilian leaders in coup attempt(англ.) . the Guardian (25 кастрычніка 2021).
  6. Арестованный премьер Судана Хамдук призвал граждан «защищать революцию»(руск.) . Газета.Ru.
  7. В Судане начался военный переворот. lenta.ru.
  8. 8,0 8,1 Министерство информации Судана подтвердило сообщения о задержании министров(руск.) . РИА Новости.
  9. 9,0 9,1 9,2 Похищение премьера, задержание министров и политических лидеров: что известно о попытке военного переворота в Судане(руск.) . RT на русском.
  10. 10,0 10,1 10,2 Глеб Гладков Столица Судана оказалась без связи и интернета в ходе переворота(руск.) . Известия (25 кастрычніка 2021).
  11. 11,0 11,1 Лидер Судана объявил о введении ЧП и роспуске Суверенного совета и кабмина. ТАСС.
  12. 12,0 12,1 "Это военный переворот". Армия Судана арестовала переходное правительство и объявила чрезвычайное положение(руск.) . BBC News Русская служба (25 кастрычніка 2021).
  13. Sudan on the brink amid scramble for democracy, BBC News (19 кастрычніка 2021). Праверана 25 кастрычніка 2021.
  14. СМИ: за попыткой переворота в Судане стоят офицеры из числа сторонников экс-президента. ТАСС.
  15. 15,0 15,1 Sudan's military takes power in coup, arrests prime minister(англ.) . ABC News.
  16. 16,0 16,1 Sudanese government official says failed coup plotters were from Bashir regime. CNN.
  17. 17,0 17,1 Sudan: Protesters demand military coup as crisis deepens, BBC News (17 кастрычніка 2021). Праверана 25 кастрычніка 2021.
  18. Crowds take to Sudan’s streets after calls for rival protests(англ.) . www.aljazeera.com.
  19. Security forces fire tear gas to disperse protesters in Khartoum(англ.) . www.aljazeera.com.
  20. Sudan's civilian leaders arrested - reports. www.msn.com.
  21. 21,0 21,1 Sudan Officials Detained, Communication Lines Cut in Apparent Military Coup, Bloomberg.com (25 кастрычніка 2021). Праверана 25 кастрычніка 2021.
  22. Sudan’s army detains PM and other civilian leaders in coup attempt(англ.) . the Guardian (25 кастрычніка 2021).
  23. ‘Utterly unacceptable’: World reacts to Sudan ‘coup’(англ.) . www.aljazeera.com.
  24. 24,0 24,1 Live: Sudan’s General Burhan dissolves government, declares state of emergency(англ.) . France 24 (25 кастрычніка 2021).
  25. 25,0 25,1 Sudan security forces arrest PM Hamdok, civilian leaders(англ.) . www.aljazeera.com.
  26. Sudan military dissolves government, arrests PM in ‘coup’(англ.) . South China Morning Post (25 кастрычніка 2021).
  27. В Судане начались уличные протесты из-за госпереворота. lenta.ru.
  28. Лейсан Давлетшина Военные в Судане открыли стрельбу по участникам протеста(руск.) . Известия (25 кастрычніка 2021).
  29. Переворот в Судане развернулся
  30. 30,0 30,1 The Latest: Key pro-democracy group condemns Sudan coup(англ.) . AP NEWS (25 кастрычніка 2021).
  31. В США обеспокоены сообщениями о захвате переходного правительства Судана(руск.) . RT на русском.
  32. Спецпредставитель генсека ООН обеспокоен переворотом в Судане(руск.) . РИА Новости.