Гуараю

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Гуараю
(Gwarayú)
Bågskjutande missionsindianer. Lokal, Guarayos, östra Bolivia. Stam, Gúarayú - SMVK - 005651.tif
Фота 1908 г. або 1909 г.
Агульная колькасць 12000 (2021)
Рэгіёны пражывання Балівія
Мова гуараю
Рэлігія шаманізм, каталіцызм
Блізкія этнічныя групы тупі, гуарані, чанэ, ваямпі

Гуараю, таксама гуараё (саманазва: Gwarayú, ісп.: Guarayos) — індзейскі народ на поўначы Балівіі. Агульная колькасць (2021 г.) — 12 000 чалавек[1].

Гуараю маюць агульнае паходжанне з індзейцамі тупі і гуарані, аднак у адрозненні ад апошніх здаўна з'яўляюцца аселымі земляробамі. Паляванне, рыбалоўства і збіральніцтва адыгрываюць толькі другасную ролю. Асноўныя земляробчыя культуры: маніёк, кукуруза, тытунь, бавоўнік. Сучасныя гуараю таксама трымаюць свойскую жывёлу, працуюць на лесанарыхтоўчых прадпрыемствах.

Да перыяда іспанскай каланізацыі гуараю знаходзіліся пад уплывам дзяржавы інкаў. Пасля яе ліквідацыі ўдзельнічалі ў нападах на іспанскія паселішчы ў раёне усходніх Анд, супраціўляліся хрысціянізацыі. Мяркуецца, што ў XVII ст. гуараю асімілявалі значную колькасць гуарані, што мігрыравалі з тэрыторыі сучаснага Парагвая пад ціскам бразільскіх бандэйрантаў. Гуараю таксама пакутавалі ад нападаў гандляроў рабамі і захворванняў, завезеных еўрапейцамі.

Паспяховая хрысціянізацыя гуараю адбылася толькі ў першай палове XX ст. пад уплывам нямецкіх францысканцаў. Хаця з пачаткам II Сусветнай вайны ўрад Балівіі ліквідаваў францысканскія місіі, створаная імі сацыяльная сістэма засталася актуальнай. У нашы дні існуе 78 паселішчаў гуараю, дзе створаны тэрытарыяльныя абшчыны. Фармальна большасць зямельнага фонду знаходзіцца ў прыватнай маёмасці, аднак кантралюецца абшчыннымі радамі. Існуе супольны Цэнтр арганізацыі нацыянальных паселішчаў гуараю (COPNAG).

Гуараю вядомы прыкладнымі мастацтвамі, вырабляюць на продаж музычныя інструменты, у тым ліку традыцыйныя.

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]