Даянч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
«Даянч»
Вокладка першага нумара.jpg
Тып часопіс
Заснавальнік Мухамедмурад Саламатаў
Галоўны рэдактар Мухамедмурад Саламатаў
Заснавана 1991
Спыненне публікацый 1992
Мова руская, туркменская
Галоўны офіс Масква

«Даянч» (туркм.: Daýanç) — незалежны туркменскі часопіс. Галоўны рэдактар — журналіст і філосаф Мухамедмурад Саламатаў, вядомы на Захадзе як «туркменскі Сахараў»[1]. Выдаваўся ў 19911992 гадах у Маскве на рускай і туркменскай мовах. У выданні прымала ўдзел інтэлігенцыя з руху «Агзыбірлык» і іншых груп, апазіцыйных Ніязаву[2].

Зарэгістраваны 25 красавіка 1991 года Дзяржаўным камітэтам СССР па друку ў Маскве[3]. У верасні 1991 года быў падпісаны да друку першы нумар выдання[4], дзе была змешчана фатаграфія туркменскай жанчыны з ахапкам галля на спіне. Жанчына сімвалізуе сабой Туркменію. 11 сакавіка 1992 года 24 500 экзэмпляраў першага нумара былі арыштаваны ў аэрапорце Ашгабата супрацоўнікамі аддзела па барацьбе з крадзяжамі сацыялістычнай уласнасці. У першым нумары сярод матэрыялаў была і Усеагульная дэкларацыя правоў чалавека, упершыню апублікаваная на туркменскай мове. Па сцвярджэнню Джумамурада Кіясава, першы нумар фінансавалі ён сам і прадпрымальнік Караджа Караджаеў, які пазней эміграваў у Швейцарыю[3].

У красавіку 1992 года выйшаў наступны нумар выдання пад назвай «Даянч-экспресс». У выданні быў апублікаваны артыкул «Туркменский хунвейбин», прысвечаны палкоўніку Даўлетаву. Артыкул быў выкарыстаны туркменскай уладай для суда над рэдактарам Мухамедмурадам Саламатавым, на якім ён быў аштрафаваны[3]. 28 красавіка 1992 года былі арыштаваны ў аэрапорце Ашгабата 2000 экзэмпляраў «Даянч-экспресса» і рэдактар выдання[5], які 3 кастрычніка 1992 года быў жорстка збіты невядомымі. У 1992 годзе выйшаў трэці і апошні нумар выдання[3].

Зноскі

  1. Как исчезала туркменская оппозиция (недаступная спасылка). Газета.Ru (21 снежня 2006). Архівавана з першакрыніцы 18 снежня 2021. Праверана 18 снежня 2021.
  2. Slavomír Horák. Turkmenistan at the Last Stage of Perestroika. Determinants of an Authoritarian Path // Cahiers d’Asie centrale. — 2016. — Vol. 26.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Мухамедгельды Бердыев.. Журнал «Даянч» (1991-1992). TurkmenMedia. Архівавана з першакрыніцы 5 ліпеня 2009. Праверана 18 снежня 2021.
  4. Mehrdad Haghayeghi. Media and Politics in Central Asia // Demokratizatsiya: The Journal of Post-Soviet Democratization. — 1995. — Vol. 3. — № 2. — P. 219.
  5. The Current Digest of the Post-Soviet Press. — 1992. — Vol. 44, No. 17. — P. 27.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]