Дзераза гадавая

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Дзераза гадавая
Lycopodium annotinum 1127100195.jpg
Агульны выгляд групы раслін
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Lycopodium annotinum L., 1753

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  17018
NCBI  13840
EOL  599070
GRIN  t:22968
IPNI  304983-2
TPL  tro-26600190

Дзераза гадавая[1] (Lycopodium annotinum) — шматгадовая травяністая вечназялёная споравая расліна, від рода Дзераза (Lycopodium)[2].

Назва[правіць | правіць зыходнік]

Дзераза гадавая, відлак, дзераза[3], бабін мур, вілак-дзераза, даршча, селяніка[4][5][6], бронец[3].

Батанічнае апісанне[правіць | правіць зыходнік]

517 Lycopodium clavatum, Lycopodium annotinum.jpg
Адрозненні дзеразы гадавой (В) ад дзеразы булавападобнай (А). Батанічная ілюстрацыя з кнігі К. А. М. Ліндмана «Bilder ur Nordens Flora», 1917—1926

Вечназялёная расліна з доўгім паўзучым галінастым сцяблом даўжынёй да 1,5 метра, якое нясе прамастойныя, дыхатамічна разгалінаваныя парасткі вышынёй 10-30 см. Галінкі пакрыты больш рэдка сядзячымі, чым у дзеразы булавападобнай, лісцямі[2]. Лісце без валасістага заканчэння, жорсткае, адагнутае ўніз, вузкаланцэтнае[2], размешчана ў 5-8 радоў. Каласкі адзіночныя, шчыльныя, сядзячыя, на аблісцелых верхавінках парасткаў.

Спарафілы круглавата-яйцападобныя, завостраныя, верхавінка іх вызубленая. Спарангіі дыяметрам 1,5-2 мм.

Споры прарастаюць цераз 6-7 гадоў. Полавая спеласць гаметафіта настае праз 12 гадоў.

Распаўсюджанне і экалогія[правіць | правіць зыходнік]

Расце ў яловых, радзей хваёвых і чорнаальховых лясах. Ценелюбівая расліна[2].

У Беларусі сустракаецца паўсюдна, але радзей за іншыя віды дзеразы[2].

Падвіды[правіць | правіць зыходнік]

Вылучаюць да шасці падвідаў:[7]

  • Lycopodium annotinum ssp. alpestre (Hartm.) A.Löve & D.Löve
  • Lycopodium annotinum ssp. pungens (Bach.Pyl.) Hultén
  • Lycopodium annotinum var. acrifolium Fern.
  • Lycopodium annotinum var. alpestre Hartm.
  • Lycopodium annotinum var. annotinum L.
  • Lycopodium annotinum var. pungens (Bach.Pyl.) Desv.

Зноскі

  1. Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский ботанический словарь.. — Минск: «Наука и техника», 1967. — С. 78. — 160 с. — 2 350 экз.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Плаун годичный // Лекарственные растения и их применение. — 5-е, перераб. и. доп.. — Мн.: «Наука и техника», 1974. — С. 66. — 592 с. — 120 000 экз.
  3. 3,0 3,1 Анненков Н.(руск.) бел. Ботанический словарь, Спб, 1878
  4. Васількоў І. Г. Матэрыялы да флоры Горацкага раёна. Праца навуковага таварыства па вывучэнню Беларуси, т. III. Горы-Горкі, 1927
  5. Носович И. И. Словарь белорусского наречия. Спб, 1870
  6. Чоловский К. Опыт описания Могилевской губернии. По программе и под редакцией А. С. Дембовецкого, кн. I. Могілев.
  7. Данные ITIS

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]