Казімірова (Асіповіцкі раён)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Вёска
Казімірова
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 2235
Аўтамабільны код
6
Казімірова на карце Беларусі ±
Казімірова (Асіповіцкі раён) (Беларусь)
Казімірова (Асіповіцкі раён)
Казімірова (Асіповіцкі раён) (Магілёўская вобласць)
Казімірова (Асіповіцкі раён)

Казіміро́ва[1] (Казімірава, трансліт.: Kazimirova, руск.: Казимирово) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Градзянскага сельсавета.

У 19 ст. - маёнтак дваранаў Нямчынавічаў.

У 1897 г. - фальварак Пагарэльскай воласці Ігуменскага павету. 11 двароў, 62 жыхара.

На пачатку 20 ст. - 10 двароў, 37 жыхароў.

У 1907 годзе Казімірава ўяўляла сабой засценак і адносілася да Пагарэльскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні. Школа была адчынена ў 1912 годзе.

У 1917 г. - 18 двароў, 116 жыхароў.

15 чэрвеня 1923 года ў вёсцы было створана сельскагаспадарчае таварыства "Працаўнік". У 1925 годзе ў мясцовай школе (4-гадовая беларускамоўная) навучалася ўжо 39 вучняў. У 1930 годзе тут быў створаны калгас "Кастрычнік"; акрамя таго, мелася свая кузня.

У 1926 г. у Казімірова жыло 122 жыхары (21 двор).

У другой палове 1930-ых Казімірова закранулі рэпрэсіі. Былі арыштаваныя тры браты Шпілеўскія, адзін з якіх быў калгаснікам, другі служыў кавалерыстам у Бердзічаве, а трэці працаваў на мінскім заводзе "Цепи Галля". Акрамя іх арыштавалі чытырох Сухоцкіх - трое працавалі на зямлі, а чацверты быў электракранаўшчыком на Уралвагонзаводзе. Быў арыштаваны і лесаруб Бернард Пятровіч.

У 1940 г. у Казімірова было 33 двары.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў Казімірава партызаны размясцілі заставу. Па ўспамінах старажылаў, каля тыдня ў вёсцы месцілася нямецкае падраздзяленне, пасля немцы спалілі вёску (было спалена 28 двароў). Засталося толькі некалькі хат. Многіх мужчын сагналі ў калгасную стайню і ўганалі на працы. Некаторыя здолелі ўцячы ў Асіповічах, пры перасадцы. Іншыя даехалі да хутара пад Мірам і ўжо адтуль дабіраліся да хаты.

На фронце загінула 10 жыхароў.

1959 г. - 109 жыхароў, 1970 г. - 56 жыхароў, 1986 г. - 19 жыхароў (12 гаспадарак), 2002 г. - 4 жыхары (4 гаспадаркі).

Планіроўка вёскі - лінейная, у адну вуліцу з двухбаковай драўлянай забудовай сядзібнага тыпу.

На вясковых каталіцкіх могілках размяшчаецца магіла Васіля Ціхановіча Шумілава, партызана 210-га асобнага атрада Клічаўскага аператыўнага цэнтра, які загінуў у жніўні 1942 года ў баі з фашысцкімі захопнікамі. У 1970 годзе на магіле ўстанавілі абеліск.

На гэтых старых могілках у асноўным пахаваныя: Аляхновічы, Алешкевічы, Шабуні, Багуцкія, Сакалоўскія, Сухоцкія, Пракаповічы, Шпілеўскія, Жаўрыды. Частка з іх - жыхары суседніх Каменіч і іншых населеных пунктаў (Вернікоўскія, Аляшкевічы, Суднікі).

Надпісы на надмагіллях у асноўным пачынаюцца з S.P. ці D.O.M. , скончваюцца Prosi o Anielski Pozdrowenie ( P.A.P., P. о А. Р.  і інш. варыяцыі) ці kto Przeczyta Prosze Zmuwic Trzy Zdrowas Marya.

Пасля ўстанаўлення савецкай улады мова помнікаў пачынае мяняцца на рускую, з'яўляюцца пахаванні з ўсходнеславянскімі імёнамі (раней толькі польскія), хоць часцяком прозвішчы адны і тыя ж, што на польскамоўных надмагіллях.

Усяго на могілках каля 60 дарэвалюцыйных надмагілляў. Самае старое знаходзіцца над магілай Яна Аляшкевіча, які памёр у 1837 г.

Мова надпісаў польская, бо асноўнае насельніцтва вёскі складалі шляхцічы-каталікі, якія самі сябе называлі палякамі. Мова помнікаў мае мясцовыя асаблівасці, якія з'явіліся праз тое, што мясцовая каталіцкая засцянковая шляхта добра не ведала літаратурнай польскай мовы, у асноўным мела зносіны па-беларуску.

Жылі ў вёсцы і праваслаўныя.

Таксама на могілках знаходзіцца драўляны касцёл Св. Юзафа (1906 г.). У паваенны час людзі збіраліся і маліліся ў адной з хат, дзе быў "каталіцкі кружок".

Як сцвярджае даследнік архітэетуры А.М. Кулагін, існавала ў вёсцы і драўляная ўніяцкая царква, пабудаваная ў 18 стагоддзі, на месцы храма фундаванага Юдзіцкімі ў канцы 17 ст. Не захавалася.

У паваенны час у вёсцы жылі: Сіпачы, Мізгаі, Маліцкія, Аляхновічы, Пятровічы, Трабушэўскія, Навіцкія, Каладзінскія, Віткоўскія, Беразоўскія, Галіцкія, Кудзелькі, Шпілеўскія, Сухоцкія.

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Магілёўская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2007. — 406 с. ISBN 978-985-458-159-0. (DJVU). Сустракаецца таксама варыянт Казімі́рава

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]