Не рыдай Мяне, Маці

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Ікона «Не рыдай Мяне, Маці» з Гродзенскага музея гісторыі рэлігіі. Сярэдзіна XIX стагодзя

«Не рыдай Мяне, Маці» — іканаграфічная кампазіцыя, якая прадстаўляе Хрыста у магіле: аголенае цела Збавіцеля напалову пагружана ў труну, галава крыху апушчана, вочы заплюшчаныя, рукі складзеныя крыж-накрыж. За спіной Хрыста крыж, часта з прыладамі мук.

Назва ўзята з ірмасу дзевятай песні канону Касмы Маюмскага(руск.) бел. на Вялікую Суботу(руск.) бел., які паслужыў таксама адной з крыніц іканаграфіі:

Не рыдай Мене, Мати, зрящи во гробе, Его же во чреве без семене зачала еси Сына: востану бо и прославлюся, и вознесу со славою непрестанно, яко Бог, верою и любовию Тя величающия

Часцей за ўсё злева (у адносінах да гледача) ад Хрыста малюецца Багародзіца, якая аплаквае яго, склад іншых маючых адбыцца розны ў розных зводах i паўтарае падбор персанажаў сцэны Укрыжавання. Таксама вядомыя адзінкавыя выявы Хрыста без аплакваючых.

У спалучэнні з выявай Нерукатворнага Абраза Збаўцы, утварае ўстойлівую складовую кампазіцыю «Спас Нерукатворны — Не рыдай Мяне, Маці», пры гэтым Спас Нерукатворны (часцей з анёламі) адлюстроўваецца ў верхнім рэгістры іконы, а кампазіцыя «Не рыдай Мяне, Маці» — у ніжнім.

Кампазіцыя сумяшчае сцэны «Зняцця з крыжа» і «Палажэння у магілу», якія прысвечаны аплакванню Хрыста. На думку іншых даследчыкаў — «Мандыліён(руск.) бел.» і «Akra Tapeinosis(руск.) бел.»[1]

Сцэна аплаквання Хрыста Марыяй ў заходнім мастацтве атрымала найменне «П'ета́» (італ.: pietà — аплакванне).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі