Сакмара

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Сакмара
башк.: Һаҡмар, руск.: Сакмара
Sakmara near Saraktash.jpg
Характарыстыка
Даўжыня 798 км
Плошча басейна 30 200 км²
Басейн Урал → Каспійскае мора
Расход вады 144 м³/с (за 55 км ад вусця)
Вадацёк
Выток  
 · Месцазнаходжанне хрыбет Уралтау (Паўднёвы Урал)
 · Каардынаты 53°17′58″ пн. ш. 58°07′35″ у. д.HGЯO
Вусце Урал
 · Месцазнаходжанне Арэнбург
 · Каардынаты 51°46′20″ пн. ш. 55°01′35″ у. д.HGЯO
Ухіл ракі 25 м/км
Размяшчэнне
Краіна Flag of Russia.svg Расія
Рэгіён Башкартастан/Арэнбургская вобласць
Сакмара (Башкартастан)
выток
выток
вусце
вусце
Commons-logo.svg Сакмара на Вікісховішчы

Сакма́ра (руск.: Сакма́ра[1], башк.: Һаҡмар ) — рака ў Расіі, правы прыток ракі Урал. Працякае праз тэрыторыі Башкартастана (348 км) і Арэнбургскай вобласці (412 км).

Даўжыня ракі 798 км. Плошча вадазбору 30 200 км². Сярэдні расход вады за 55 км ад вусця складае 144[1] м³/с. Сярэдні аб'ём сцёку 4,545[2] км³/год. Агульнае падзенне вышыні 570 м. Бярэ пачатак на схілах хрыбта Уралтау, цячэ на поўдзень у шырокай горнай даліне, агінаючы Зілаірскае плато, прарываецца ў глыбокую цясніну і паварочвае на захад. Упадае ў раку Урал за 327 км ад яе вусця на мяжы горада Арэнбурга і Арэнбургскага раёна. Рэчышча звілістае, меандруючае. Жыўленне ракі пераважна снегавое. Разводдзе з красавіка да пачатку чэрвеня. Замярзае ў лістападзе. Рака суднаходная ў ніжнім цячэнні да горада Кувандык.

Прытокі: Бувела, Кугізыл, Шэрда, Талатшы, Сапсал, Таўла, Баткатлы, Кувашлы, Магаш, Малы Юлук, Баракал, Бірмасбаш (Бірмас-Бас), Зілаір (Урман-Зілаір), Азям, Карагала (Катрала), Курачанка (Кураган), Бухарча (Бухарна), Куруіл, Касмарка, Вялікі Ік, Караелга, Салмыш, Каргалка, Сярэдняя Каргалка і інш.[3]

У 2005 годзе ў вярхоўі ракі створана вадасховішча[2].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Географический энциклопедический словарь: Географические названия / Гл. ред А. Ф. Трёшников; Ред. кол.: Э. Б. Алаев, П. М. Алампиев, А. Г. Воронов и др.. — М.: Сов. энциклопедия, 1983. — С. 367. — 538 с. — 100 000 экз.(руск.) 
  2. 2,0 2,1 Научно-популярная энциклопедия «Вода России»(руск.) 
  3. Река Сакмара // Государственный водный реестр РФ(руск.) 

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Сакмара // Географический энциклопедический словарь: Географические названия / Гл. ред А. Ф. Трёшников; Ред. кол.: Э. Б. Алаев, П. М. Алампиев, А. Г. Воронов и др.. — М.: Сов. энциклопедия, 1983. — С. 367. — 538 с. — 100 000 экз.(руск.) 

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]