Таха Ясін Рамадан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Таха Ясін Рамадан
араб. طه ياسين رمضان الجزراوي‎‎
Taha Yassin Ramadan in 1998.png
Дата нараджэння 22 лютага 1938(1938-02-22)
Месца нараджэння
Дата смерці 20 сакавіка 2007(2007-03-20)[1][2] (69 гадоў)
Месца смерці
Пахаванне
Грамадзянства
Веравызнанне суніты
Партыя
Род дзейнасці палітык, ваенны
Commons-logo.svg Таха Ясін Рамадан на Вікісховішчы

Таха Ясін Рамадан аль-Джызраўі (араб. طه ياسين رمضان الجزراوي‎‎; 22 лютага 193820 сакавіка 2007) — былы віцэ-прэзідэнт Ірака, член савета рэвалюцыйнага камандавання Ірака. Пасля падзення рэжыму Садама Хусейна арыштаваны, абвінавачаны ў смерці 148 чалавек у паселішчы Эд-Дуджэйль і пакараны.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў Джазры, прыгарадзе Масула, у сям’і фермераў, па нацыянальнасці курд[3]. Пасля адмовіўся ад прозвішча Джызраўі. Скончыўшы ў 1958 годзе Ваенную акадэмію ў Багдадзе, ён быў звольнены з арміі і стаў банкаўскім клеркам. У 1956 годзе ён уступіў у партыю Баас, дзе ён працаваў і збіліўся з Садамам Хусейнам, калі аказваў яму дапамогу ў стварэнні партыйнай міліцыі. Гэтай структурай Рамадан камандаваў у далейшым на працягу некалькіх гадоў. Пасля перавароту Баас 1963 года стаў членам Савета рэвалюцыйнага камандавання Ірака. У 1970 годзе ён узначаліў рэвалюцыйны суд, пакараўшы смерцю 44 афіцэраў, абвінавачаных у змове з мэтай звяржэння ўрада. У ліпені 1979 года на спецыяльна скліканым пасяджэнні партыі Баас, Таха Ясін Рамадан заявіў, што існуе змова супраць тагачаснага прэзідэнта Садама Хусейна. Пасля шмат былі пакараныя. У той час ён узначальваў Народную армію, якая была распушчаная ў 1991, калі Садам зрабіў яго віцэ-прэзідэнтам Ірака. Рамадан насіў мянушку «Кулакі Садама» і лічыўся адным з самых жорсткіх прадстаўнікоў іракскага ўрада[4]. Іракскія эмігранты абвінавачвалі яго ў злачынствах супраць чалавецтва ў сувязі з яго роляй у падаўленні паўстання шыітаў на поўдні Ірака ў 1991 годзе і за ўдзел у забойстве тысяч курдаў на поўначы краіны ў 1988. Ён перажыў шэраг замахаў, у тым ліку два ў 1997 і адно ў 1999.

Пасля ўварвання ў 2003 г. войскаў міжнароднай кааліцыі ў Ірак, Таха Ясін Рамадан быў уключаны ЗША ў спіс найбольш іракскіх лідараў, выкананым у выглядзе калоды карт. Рамадан стаяў пад нумарам 20 у выглядзе дзясяткі бубен. Ён быў арыштаваны баевікамі Патрыятычнага саюза Курдыстана 18 жніўня 2003 года ў Масуле і перададзены кааліцыйным сілам[5]. Па паведамленні катарскага тэлеканала «Аль-Джазіра», Рамадан быў апрануты ў сялянскае адзенне і маскіраваўся пад простага мясцовага жыхара, жывучы ў Масуле з групай сваіх сваякоў і паплечнікаў[6].

Пасля рамадан паўстаў перад іракскім трыбуналам па справе Эд-Дуджэйль. 5 лістапада 2006 года суд прыгаварыў яго да пажыццёвага зняволення. Аднак 26 снежня Апеляцыйны суд рэкамендаваў перагледзець прысуд і прызначыць смяротнае пакаранне[7]. Суд накіраваў яго справу на адваротнае разгляд, заявіўшы, што прысуд быў занадта мяккім і не адпавядае маштабах злачынства. 12 лютага 2007 года ён быў прысуджаны да смяротнага пакарання праз павешанне[8].

20 сакавіка 2007 г., у чацвёртую гадавіну пачатку іракскай вайны, у 3 гадзіны раніцы ў былой штаб-кватэры ваеннай разведкі Ірака, у прысутнасці прадстаўнікоў урада, суддзі, лекара і адваката, быў павешаны былы віцэ-прэзідэнт Таха Ясін Рамадан. Чацвёртая пакаранне былога іракскага лідара на гэты раз не здымалася на відэа. Перад павешаннем быў вымераны вага Рамадана і абраная адпаведная даўжыня вяроўкі, каб не паўтарыўся інцыдэнт, які адбыўся з Барзанам ат-Тыкрыці, калі яго галава адарвалася ад тулава. Экс-віцэ-прэзідэнта Ірака пахавалі ў той жа вёсцы аль-Аўджа ў садзе, навакольны маўзалей, побач з двума іншымі членамі партыі «Баас»[9][10].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Bush: Iraq pullout could spill 'contagion of violence' // CNN.com — 2007.
  2. Taha Yasin Ramadan // Find a Grave — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Taha Yassin Ramadan , The Guardian (March 21, 2007). Праверана 24 мая 2010.
  4. Би-би-си | Главная | Задержан заместитель Саддама
  5. CBS/Associated Press Saddam's VP Is Captured. CBS News (19 жніўня 2003). Праверана 20 сакавіка 2007.
  6. Бывший вице-президент Ирака Рамадан передан американским военным: Мир: Lenta.ru
  7. Associated Press Iraqi court upholds Saddam's death sentence. NBC News (28 снежня 2006). Праверана 20 сакавіка 2007.
  8. Top Saddam aide sentenced to hang , BBS News (February 12, 2007). Праверана 20 сакавіка 2007.
  9. Former Iraq vice-president hanged , BBC News (March 20, 2007). Праверана 20 сакавіка 2007.
  10. KIM GAMEL Taha Yassin Ramadan, Saddam's Deputy, Is Hanged Before Dawn. Associated Press (20 сакавіка 2007). Архівавана з першакрыніцы 31 снежня 2007. Праверана 24 красавіка 2008.