Ірана-іракская вайна

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Ірана-іракская вайна
Capture in Khorramshahr.jpg
Іракскія салдаты, узятыя ў палон у Харэмшэхры
Дата

22 верасня 198020 жніўня 1988

Месца

Ірак, Іран, Персідскі заліў

Прычына

Тэрытарыяльныя прэтэнзіі Ірака адносна левага берага памежнай ракі Арвандруд

Вынік

Аднаўленне даваеннай сітуацыі

Змены

Без змен

Праціўнікі
Ірак Ірак
Ir mohajedin.gif АМІН
Іран Іран
Flag of KDP.png Пешмерга
Flag of PUK.png Пешмерга
Камандуючыя
Ірак Садам Хусейн
Ірак Аднан Хейралах
Ірак Алі Хасан аль-Маджыд
Ir mohajedin.gif Масуд Раджаві
Ірак Махамед Джэсем аль-Джабуры
Ірак Султан Хашым Ахмад
Ірак Хамід Раджа Салах ат-Тыкрыці
Іран Рухала Хамейні
Іран Акбар Рафсанджані
Іран Алі Шамхані
Іран Мастафа Чамран
Іран Алі Саяд-Шыразі
Flag of KDP.png Масуд Барзані
Flag of PUK.png Джаляль Талабані
Сілы бакоў
190 000 салдат


4500 танкаў
4000 бранемашын
7330 артгармат
500+ самалётаў
100+ верталётаў[1]
305 000 салдат
(+ 500 000 народнае апалчэнне)
1000 танкаў
1000 бранемашын
3000 артгармат
720 самалётаў
65 верталётаў[2]
Commons-logo.svg Аўдыё, фота, відэа на Вікісховішчы

Шаблон:Ірана-іракская вайна

Ірана-Іракская вайна (1980—88) была выклікана ідэалагічным і палітыка-эканамічным процістаяннем Ірана і Ірака, у т.л. іх барацьбой за кантроль над нафтавымі рэсурсамі ў Персідскім заліве; Іран імкнуўся таксама скінуць кіруючы ў Іраку рэжым С. Хусейна.

Вайна пачалася з уступлення ў верасні 1980 іракскіх войск у іранскую правінцыю Хузестан з намерам Ірака змяніць на сваю карысць межы, устаноўленыя ў 1975 паводле дагавора з Іранам. Пасля адкрыцця Іракам «другога фронту» ў Курдыстане іранскія войскі да мая 1982 адваявалі амаль усе акупіраваныя Іракам тэрыторыі і да 1988 рабілі шматлікія, але малавыніковыя наступленні на пазіцыі іракскіх войск. 3 1982 вайна суправаджалася ўзаемнымі бамбардзіроўкамі гарадоў, з 1984 вялася «танкерная вайна» (узаемныя напады на судны-танкеры). Узнікла пагроза інтэрнацыяналізацыі вайны (Ірак падтрымалі Кувейт і Саудаўская Аравія; каб засцерагчы ад небяспекі транспартныя шляхі экспарту нафты, свае ваенныя караблі ў Персідскі заліў накіравалі ЗША, Вялікабрытанія і Францыя; з 1987 баявыя караблі ЗША, якія канваіравалі кувейцкія танкеры, уступалі ў сутыкненні з іранскімі ВМС).

Доўгі час ААН не ўдавалася спыніць вайну дыпламатычнымі сродкамі. Нарэшце пры пасрэдніцтве генеральнага сакратара ААН Х. Перэса дэ Куэльяра Ірак і Іран пагадзіліся на перагаворы аб перамір'і (1988). 16.8.1990 заключаны мірны дагавор.

Агульныя страты ў вайне паводле розных падлікаў склалі ад 500 тыс. да 1 млн. чал., эканамічныя страты абедзвюх краін — каля 400 млрд. долараў.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Ірана-Іракская вайна 1980—88 // БЭ ў 18 т. Т. 7. Мн., 1998.

Шаблон:Саддам Хусейн