Шчытні

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Шчытні
Triops australiensis.jpg
Triops australiensis
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Notostraca G. O. Sars, 1867

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  83757
NCBI  63729
EOL  6925
FW  133207

Шчы́тні (Notostraca) — атрад шчэлепаногіх ракападобных.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Даўжыня цела з адросткам да 10 см, з шырокім дахападобным плоскім карапаксам — шчытком (адсюль назва), на якім спераду размешчана пара складаных (фасетчных) вачэй і няпарнае простае вочка. На галаве 5 пар, на грудзях да 70 пар грудных лістападобных ног, вонкавая частка якіх пераўтворана ў жабры. Брушка сегментаванае, з адросткам (тэльсанам) і парай доўгіх ніткападобных прыдаткаў.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Вядомы з верхняга карбону, выкапнёвыя вельмі падобныя да сучасных. Адносяцца да адзінага сямейства Triopsidae з двума родамі Triops і Lepidurus. У сусветнай фаўне адрозніваецца да некалькіх дзясяткаў сучасных відаў.

Пашыраны паўсюдна ў прэсных часовых вадаёмах і азёрах. На Беларусі ў веснавых снегавых лужынах, якія перасыхаюць, і часовых вадаёмах адзначаюцца 2 віды: шчыцень вясновы, або хвастаты (Lepidurus apus) і шчыцень звычайны (Triops cancriformis).

Асаблівасці біялогіі[правіць | правіць зыходнік]

Раздзельнаполыя, але самцы трапляюцца значна радзей за самак, таму размнажэнне пераважна партэнагенетычнае. Самкі выносяць яйцы ў яйцавых мяшках на 11-й пары грудных ног, адкладваюць іх на дно вадаёма, дзе яны зімуюць. Яйцы вельмі жыццяздольныя (да 15 гадоў пасля высыхання і прамярзання ажываюць). Лічынкі — наупліусы. Развіццё з метамарфозай. Працягласць жыцця да 1 месяца.

Кормяцца дэтрытам, парасткамі водных раслін, дробнымі воднымі жывёламі. Паядаюць малькоў рыб, чым шкодзяць рыбнай гаспадарцы. Пажыва для рыб і вадаплаўных птушак.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]