Эржэбет Батары

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Елізавета Батары
венг.: Erzsébet Báthory
Alžbeta Bathory.jpg
Імя пры нараджэнні

Эржэбет Батары

Мянушка

«Чахціцкая пані»
«Крывавая Графіня»
«Чахціцкая пачвара»

Дата нараджэння

7 жніўня 1560({{padleft:1560|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})

Месца нараджэння

Ньірбатар, Каралеўства Венгрыя

Грамадзянства

Flag of Hungary (1867-1918).svg Каралеўства Венгрыя

Дата смерці

21 жніўня 1614({{padleft:1614|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})

Месца смерці

замак Чэйтэ, Каралеўства Венгрыя (цяпер Славакія)

Забойствы
Колькасць ахвяр

30—650?

Перыяд забойстваў

каля 15851610

Асноўны рэгіён забойстваў

Славакія

Матыў

лічыла, што кроў маладых дзяўчын можа вярнуць ёй маладосць

Арышт і пакаранне
Пакаранне

пажыццёвае зняволенне

Елізавета ці Э́ржэбет Ба́торы (венг.: Báthory Erzsébet, славацк.: Alžbeta Bátoriová; 7 жніўня 1560 года, Н'ірбатар, Венгрыя — 21 жніўня 1614 Чахціцэ, Славакія), называемая таксама Чахціцкая пані ці Крывавая Графіня — венгерская графіня, пляменніца Стэфана Батары, сумна вядомая масавымі забойствамі маладых дзяўчын. З'яўляецца, паводле Кнігі Гінэса, самым масавым серыйным забойцам.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Яе бацькамі былі Д'ьёрдзь Батары і Ганна Батары (сястра будучага караля Польшчы Стэфана Батары і дачка палаціна Венгрыі Іштвана IV), якія паходзяць з дзвюх галін адной сям'і — Батары.

Лізавета правяла сваё дзяцінтсва ў замку Эчэд. Ў 11 годзе яна была заручана з дваранінам Ферэнцам Надашдзі і перасялілася ў яго замак у Шарвара. Ў 1575 Лізавета выйшла замуж за Ферэнца Надашдзі (наглядчыка імператарскіх стайняў і венгерскага генерала) у Вранаве. У 1578 годзе яе муж быў прызначаны камандуючым венгерскімі вайскамі ў вайне супраць турак. За яго маніякальную жорсткасць у адносінах да палонных туркаў празвалі яго «Чорны бей» («Чорны віцязь»). У якасці шлюбнага падарунка Надашдзі падараваў Лізавеце Чахціцкі замак у славацкіх Малых Карпатах, які ў той час быў маёмасцю імператара.

У 1602 годзе Надашдзі выкупіў замак у Рудольфа ІІ. Надашдзі ўвесь час праводзіў у ваенных паходах. Такім чынам, Лізавета ўзяла на сябе абавязкі па кіраванню гаспадаркай. У іх было 5 дзяцей: Ганна, Кацярына, Міклаш, Урсула і Павел.

Неўзабаве пасля набыцця замка, у 1604 годзе, Ферэнц памер, і Лізавета засталася ўдавой.

Дакладны час, калі Лізавета пачала забіваць дзяўчын, невядомы. Прынята лічыць, што гэта адбылося паміж 1585 і 1610 гадамі. Верагодна, што муж і сваякі ведалі аб гэтым і стараліся яе ў гэтым абмяжоўваць. Большасць ахвяр — гэта мясцовыя сялянкі. У 1610 годзе чуткі аб забойствах пачалі даходзіць да двару Габсбургаў. Імператар Матвей даручыў палаціну Венгрыі графу Дз'ёрдзю Турзе расследаваць справу. 29 снежня 1610 года Турза з узброеным атрадам уварваўся ў замак і заспеў Лізавету Батары з падручнымі, якія катавалі чарговых ахвяр. Негледзячы на доказы, і нават на тое, што яе замкнулі ў яе ж замку на некаторы час, быццам для яе ж бяспекі, пакуль яна не паўстане перад судом, Лізавета так ніколі і не была на судзе. Вядомае імя Батары (брат Чахціцкай пані, Габар Батары, кіраваў Трансільваніяй)зрабіла сваю справу. Тым не менш, астатак жыцця Лізавета правяла ў зняволенні ва ўласным Чахціцкім замку. Суд над падручнымі графіні адбыўся 2 студзеня 1611 года ў Бітчанскім замку — рэзідэнцыі палаціна Д.Турзы. Усе яны былі прысуджаны да смяротнага пакарання.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]