Ясяноўка (Манецкі павет)
| Вёска | |||
| Ясяноўка | |||
|---|---|---|---|
| польск.: Jasionówka | |||
|
|||
| 53°24′00″ пн. ш. 23°02′00″ у. д.HGЯO | |||
| Краіна |
|
||
| Ваяводства | Падляскае | ||
| Павет | Манецкі | ||
| Вясковая гміна | Ясяноўка | ||
| Гісторыя і геаграфія | |||
| Часавы пояс | UTC+1, летам UTC+2 | ||
| Насельніцтва | |||
| Насельніцтва |
|
||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||
| Паштовы індэкс | 19-122 | ||
| Іншае | |||
| 0030797 | |||
| jasionowka.pl | |||
| Паказаць/схаваць карты | |||
Ясяноўка[2][3][4], часам Ясянёўка[5] (польск.: Jasionówka)— вёска ў Польшчы, каля ракі Бярозаўкі. Цэнтр сельскай гміны Монькаўскага павета Падляскага ваяводства. Размешчана за 16 км на захад ад Монькаў, за 33 км ад Беластока.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім
[правіць | правіць зыходнік]Упершыню Ясяноўка ўпамінаецца ў XVI ст. Неўзабаве яна атрымала статус мястэчка. У 1553 годзе тут збудавалі першы касцёл.
У 1569 годзе згодна з умовамі Люблінскай уніі Ясянёўка перайшла да Каралеўства Польскага.
Пад уладай Прусіі і Расійскай імперыі
[правіць | правіць зыходнік]У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Ясяноўка апынулася ў складзе Прусіі, з 1807 года — у складзе Расійскай імперыі, у Беластоцкім павеце Беластоцкай вобласці (з 1842 года ў Гродзенскай губерні). У 1897 годзе статус паселішча панізілі да вёскі.
У часы Першай сусветнай вайны ў 1915 годзе Ясяноўку занялі войскі Германскай імперыі.
Найноўшы час
[правіць | правіць зыходнік]25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Ясяноўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай I з’езду КП(б) Беларусі яна ўвайшла склад Беларускай ССР[6]. Згодна з Рыжскім мірным дагаворам 1921 года вёска апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. У гэты час тут было 29 жылых дамоў.
З пачаткам Другой сусветнай вайны ў верасні 1939 года Ясяноўку акупавалі войскі Трэцяга Рэйха, але праз тыдзень вёску перадалі СССР згодна з пактам Молатава-Рыбентропа. У лістападзе 1939 года Ясяноўка ўвайшла ў склад БССР, у Беластоцкі раён Беластоцкай вобласці. З чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 года вёска зноў знаходзілася пад акупацыяй нацысцкай Германіі. 16 жніўня 1945 года ўлады СССР перадалі Ясяноўку Польскай Народнай Рэспубліцы.
Насельніцтва
[правіць | правіць зыходнік]- XIX стагоддзе: 1878 год — 1452 чал.[7]; 1897 год — 1565 чал.
- XX стагоддзе: 1921 год — 1759 чал., з іх паводле веры 436 каталікоў, 7 праваслаўных, 1 евангеліст, 1306 іўдзеяў і 9 татараў; паводле нацыянальнасці (згодна з афіцыйнай польскай статыстыкай) 480 палякаў, 1 беларус і 1278 яўрэяў[8]
- XXI стагоддзе: 2015 год — 764 чал.
Славутасці
[правіць | правіць зыходнік]- Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (XVII ст.)
- Могілкі: каталіцкія, капліца; іўдзейскія
- Сядзіба Валовічаў
Галерэя
[правіць | правіць зыходнік]- Славутасці Ясяноўкі
-
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы
-
Капліца на каталіцкіх могілках
-
Сядзіба Валовічаў
-
Іўдзейскія могілкі
Вядомыя асобы
[правіць | правіць зыходнік]- Вацлаў Пянткоўскі (1902—1991) — беларускі каталіцкі святар, арганізатар нелегальнай духоўнай семінарыі.
У Ясяноўцы пахаваны Міхал Валовіч, удзельнік вызваленчага паўстання 1830—1831 гадоў.
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/062013908022-0030797?var-id=1639616&format=jsonapi Праверана 5 кастрычніка 2022.
- ↑ niva.bialystok.pl Ясяноўка. www.google.com. Праверана 14 лютага 2026.
- ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі : у 4 т. / Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь, Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Белкартаграфія»; рэдкалегія: В. Л. Насевіч (галоўны рэдактар) [і інш.]. — Мінск: Белкартаграфія. — Т. 2 / [складзены і падрыхтаваны да друку ў 2012 г. ; спецыяльны змест распрацавалі: Я. К. Анішчанка і інш.]. — 1 атлас (347, [4] с.) : каляр., карты, тэкст, іл., паказальнік с. — ISBN 978-985-508-245-4. С. 96.
- ↑ Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 236-2010 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Рэспублікі Польшча на беларускую мову». Гл. польска-беларускую практычную транскрыпцыю.
- ↑ Беларуская вёска ў эпоху зьменаў . Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org. Праверана 14 лютага 2026.
- ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі : у 4 т. / Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь, Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Белкартаграфія»; рэдкалегія: В. Л. Насевіч (галоўны рэдактар) [і інш.]. — Мінск: Белкартаграфія. — Т. 4 / [рэд. В.Л. Насевіч]. — 270 с., іл. с. — ISBN 978-985-508-476-2. С. 20.
- ↑ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom III: Haag — Kępy (польск.). — Warszawa, 1882. S. 483.
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 5: województwo białostockie. — Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924. S. 14.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Jasionówka 2 (2) // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom III: Haag — Kępy (польск.). — Warszawa, 1882. — S. 483.
- Jasionówka 1 (1) // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XV, cz. 2: Januszpol — Wola Justowska (польск.). — Warszawa, 1902. — S. 10.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]
На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ясяноўка (Манецкі павет)- Ясяноўка (Манецкі павет) на сайце Radzima.org