Агаткі двухдомныя

Агаткі двухдомныя
Навуковая класіфікацыя
прамежныя рангі Дамен:  Эўкарыёты Царства:  Расліны Аддзел:  Кветкавыя Клас:  Двухдольныя Парадак:  Астракветныя Сямейства:  Астравыя Падсямейства:  Астравыя Трыба:  Gnaphalieae Род:  Агаткі Від:  Агаткі двухдомныя
Міжнародная навуковая назва
Antennaria dioica (L.) Gaertn. 1791
Сінонімы
Antennaria dioica var. hyperborea (D.Don) Greene Antennaria hyperborea D.Don Antennaria insularis Greene Gnaphalium dioicum L.
Сістэматыка на Віківідах Выявы на Вікісховішчы ITIS   36728 NCBI   49054 EOL   467918 IPNI   30111520-2 TPL   gcc-134033

Ага́ткі двухдомныя (Antennaria dioica) — від кветкавых раслін сямейства Астравыя (Asteraceae).

Назвы

Народныя назвы: сухотнік палявы, шчасце, пух, кацалапкі, мёртвае зелле, сухапут, аўдулькі, магільнік, цьмен, грызнік, коткі, скочыкі, стакротка.

Батанічнае апісанне

Батанічная ілюстрацыя Якаба Штурма з кнігі «Deutschlands Flora in Abbildungen», 1796

Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 5—30 см, двухдомная, густа апушаная белалямцавымі валаскамі. Карэнішча галінастае, парасткі шматлікія, сцелюцца і ўкараняюцца. Лісце серабрыста-шэрае, прыкаранёвае ланцэтнае або лапацістае, у разетках, сцябловае — лінейна-ланцэтнае. Кветкі трубчастыя белыя (двухполыя), ружовыя (песцікавыя) у круглаватых або яйцападобных кошыках, сабраных у шчыткападобна-галоўчатыя суквецці, зрэдку кошыкі адзіночныя. Лісцікі абгорткі сухія, плеўкавыя. Плод — дробная гладкая сямянка з чубком.

Распаўсюджанне

На тэрыторыі Беларусі растуць у сухіх лясах (пераважна хваёвых), на лугах і схілах. Цвітуць у маі—чэрвені.

Значэнне

Лекавая (кроваспыняльны і жаўцягонны сродак) расліна, мае ў сабе дубільныя рэчывы, смалу, спанін, вітамін К, фітастэрол. З лекавай мэтай выкарыстоўваюцца сцёблы з лісцем (збіраюцца ў час цвіцення) і кветкі (да распускання). Дэкаратыўная расліна (вядомая пад назвай антэнарыя), прыдатная на дывановыя клумбы, бардзюры, сухія букеты.

Літаратура

• Калініна З. Агаткі // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с., іл. — 10 000 экз. — С. 26.
• Кошачья лапка // Лесная энциклопедия: В 2-х т. / Гл. ред. Воробьёв Г. И.; Ред. кол.: Анушин Н. А., Атрохин В. Г., Виноградов В. Н. и др. — М.: Сов. энциклопедия, 1985. — Т. 1. — С. 465. — 563 с. — 100 000 экз. (руск.)

Спасылкі

• Кошачья лапка двудомная — Antennaria dioica: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)