Persea

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Persea
Avocado fruitnfoliage.jpg
Авакада (Persea americana), плады і лісце
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Persea Mill., 1754

Сінонімы
Tamala Raf.
Тыпавы від
Віды
Гл. раздзел Віды
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  18148
NCBI  3434
EOL  37256
GRIN  g:9138
IPNI  21476-1
FW  54628

Persea род вечназяленых дрэў і кустоў сямейства лаўровыя (Lauraceae). Налічваецца каля ста відаў[3], большай часткай з трапічных рэгіенаў Амерыкі. Найбольш вядомы від — авакада (Persea americana): важная пладовая культура, культывуецца па ўсім свеце дзеля ядомых пладоў.

Назва[правіць | правіць зыходнік]

Навуковая назва роду ўтворана ад імя старажытнагрэчаскага міфалагічнага героя Персея[4]. Філіп Мілер, які выкарыстаў гэта імя пры апісанні дадзенага роду, пазычыў яго ў старажытнагрэчаскіх аўтараў, Тэафраста і Гіпакрата, якія называлі так нейкае егіпецкае дрэва — магчыма, Cordia myxa або які-небудзь від з роду Mimusops[5].

Распаўсюджванне[правіць | правіць зыходнік]

Род мае разарваны арэал: каля 70 відаў раслін распаўсюджаныя ў тропіках і субтропіках Паўднёвай і Паўночнай Амерыкі; адзін від — Persea indica — з’яўляецца эндэмікам Макаранезіі (сустракаецца на Азорскіх і Канарскіх астравах, на Мадэйры, каля 80 відаў растуць ва Усходняй і Паўднёва-Усходняй Азіі[6].

Persea americana культывуюць у многіх рэгіенах планеты, у тым ліку ў краінах Карыбскага мора, у Фларыдзе, у Ізраілі, у Афрыцы.

Батанічнае апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Прадстаўнікі роду — вечназяленыя хуткарослыя дрэвы вышыней да 30 м, часам кусты.

Лісце ў раслін эліптычнае, скурыстае.

Кветкі кволыя, у адных відаў двухполыя, у іншых аднаполыя. Пялесткаў шэсць. Тычынак дзевяць. Песцік адзін.

Плод — аднанасенная ягада[7]. Мае грушападобную або круглую форму, у некаторых відаў даволі буйная — да прыкладу, у Persea indica даўжыня плоду дасягае 25 см[6].

Віды[правіць | правіць зыходнік]

Некаторыя віды[8] паводле сайта GRIN (калі не пазначана іншае):

Шэраг відаў, якія раней адносілі да роду Persea, пазней былі перанесены ў іншыя роды:

  • від Persea theobromifolia A.H.Gentry (1977) аднесены да роду Caryodaphnopsis[9]. Дрэва вышынёй да 40 м з шаравата-зялёнымі кветкамі і чырванавата-карычневымі зваротнаяйкападобнымі пладамі. Сустракаецца ля падножжа Анд у цэнтральным Эквадоры. Рэдкая расліна, занесена ў Міжнародную Чырвоную кнігу як від, што знаходзіцца пад пагрозай знікнення[10].
  • Persea krugii Mez — Mutisiopersea[11].

Зноскі

  1. Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
  3. 99 согласно данным The Plant List: Persea(Праверана 27 чэрвеня 2011)(Проверено 27 июня 2011)
  4. Головкин Б. Н. О чём говорят названия растений. — М.: Агропромиздат, 1986. — С. 107. — 160 с. — (Популярная библиотека школьника). — 110 000 экз. — УДК 581
  5. Quattrocchi, Umberto (2000). CRC World Dictionary of Plant Names. 3 M-Q. CRC Press. p. 2015. ISBN 9780849326776. http://books.google.com/books?id=kaN-hLL-3qEC&. 
  6. 6,0 6,1 Ботаника, 2006
  7. Яковлев, Челомбитько, 1990, с. 223
  8. Спіс відаў роду на сайце GRIN.(англ.)  (Праверана 12 студзеня 2010)
  9. The Plant List: Persea theobromifolia
  10. Белоусова Л. С., Денисова Л. В. Редкие растения мира. — М.: Лесная промышленность, 1983. — С. 216. — 344 с. — 20 000 экз. — УДК 581.5
  11. The Plant List: Persea krugii

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Persea // Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с англ. = Botanica / ред. Д. Григорьев и др. — М.: Könemann, 2006. — С. 654. — 1020 с. — ISBN 3-8331-1621-8.
  • Яковлев Г. П., Челомбитько В. А. Ботаника: Учеб. для фармац. институтов и фармац. фак. мед. вузов / Под ред. И. В. Грушвицкого. — М., 1990. — 367 с. — 63 000 экз. — ISBN 5-06-000084-2.