Іаана I Наварская
| Жанна I Наварская фр.: Jeanne I de Navarre |
|||
 |
|||
|
|||
|---|---|---|---|
| 5 кастрычніка 1285 — 4 красавіка 1305 | |||
| Папярэднік: | Марыя Брабанцкая | ||
| Пераемнік: | Маргарыта Бургундская | ||
|
|||
| 22 ліпеня 1274 — 4 красавіка 1305 | |||
| Папярэднік: | Генрых I Тоўсты | ||
| Пераемнік: | Людовік I | ||
|
|||
| 22 ліпеня 1274 — 4 красавіка 1305 | |||
| Папярэднік: | Генрых I Тоўсты | ||
| Пераемнік: | Людовік I | ||
| Нараджэнне: | 12 студзеня 1271 Бар-сюр-Сен, Об, Шампань |
||
| Смерць: | 4 красавіка 1305 (34 года) Венсен, Францыя |
||
| Дынастыя: | Дом дэ Блуа-Шампань | ||
| Бацька: | Генрых I Тоўсты | ||
| Маці: | Бланка д'Артуа | ||
| Муж: | Філіп IV, кароль Францыі | ||
| Дзеці: | сыны: Людовік X Сварлівы, Філіп V Доўгі, Карл IV Прыгожы, Роберт дочкі: Маргарыта, Бланка, Ізабела Французская |
||
Жанна (Хуанна) I Наварская (фр.: Jeanne I de Navarre, 17 красавіка 1271, Бар-сюр-Сен, Об, Шампань — 4 красавіка 1305, Венсен, Францыя), прынцэса з Шампаньскага дому, кіруючая каралева Навары з 1274 года, дачка і спадчынніца Генрыха I Наварскага і каралева Францыі з 1285 як жонка Філіпа IV Прыгожага.
У 1274 годзе памёр бацька Жанны Генрых I (кароль Навары). Акрамя Жанны, у караля не засталося законных дзяцей, а паколькі да гэтага часу ў жывых ужо не было нікога з прамых нашчадкаў па мужчынскай лініі шампанскай дынастыі, якая кіравала Наварай з 1234, Жанна была абвешчана графіняй Шампані і каралевай Навары. Рэгентам краіны пры малалетняй каралеве стала яе маці Бланка д’Артуа. Новай каралеве і яе маці прыйшлася абараняць свая маёмасць ад замахаў розных замежных дзяржаў, якія маглі лёгка захапіць багатыя ўладанні ў Шампані і Навары. Гэта вымусіла Бланку звярнуцца за падтрымкай да французскага караля Філіпу III. 6 жніўня 1284 трынаццацігадовая Жанна выйшла замуж за спадчынніка французскай кароны Філіпа, які праз год стаў каралём Філіпам IV. Гэта шлюб даў магчымасць далучыць да каралеўскага дамена Шампань, а таксама прывёў да першага аб'яднання Францыі і Навары ў рамках асабістай уніі (да 1328 года). З 1285 года каралева Францыі. У 1304 годзе заснавала ў Парыжы Наварскую калегію. Яна накіравала армію супраць графа дэ Бар, які падняў паўстанне супраць яе, як графіні Шампані.
Жанна Наварская памерла пры загадкавых акалічнасцях на 35-м годзе жыцці 4 красавіка 1305 падчас родаў, і некаторыя летапісцы лічылі, вінаватым у яе смерці Філіпа IV. Трое выжылых сыноў паслядоўна займалі прастол Францыі, а адзіная выжылая дачка стала каралевай Англіі. Пасля яе смерці ў 1305 годзе ў Навары яе спадчыннікам стаў старэйшы сын Людовік, будучы Людовік X, кароль Францыі. А Шампань апынулася далучана да дамена караля Францыі.
Сям'я і дзеці [правіць]
Была замужам з 16 жніўня 1284 за Філіпам IV (1268—29 лістапада 1314), каралём Францыі. Гэта шлюб даў магчымасць далучыць да каралеўскага дамену Шампань, а таксама прывёў да першага аб'яднання Францыі і Навары ў рамках асабістай уніі (да 1328 года).
У гэтым шлюбе нарадзіліся:
- Маргарыта (1288 — 6 снежня 1312)
- Людовік X (4 кастрычніка 1289 — 5 чэрвеня 1316), кароль Францыі (з 1314) і Навары (з 1307)
- Бланка (1290—1294)
- Філіп V (17 лістапада 1291 — 3 студзеня 1322), кароль Францыі і Навары (з 1316)
- Ізабела (1292 — 27 жніўня 1358), жонка з 25 студзеня 1308 г. англійскага караля Эдуарда II і маці Эдуарда III. Ад Ізабелы паходзяць прэтэнзіі Плантагенетаў на французскую карону, якія паслужылі прыназоўнікам да пачатку Стогадовай вайны.
- Карл IV (18 чэрвеня 1294 — 1 лютага 1328), кароль Францыі і Навары (з 1322)
- Роберт (1297 — жнівень 1308)
Літаратура [правіць]
- Doherty, P.C. Isabella and the Strange Death of Edward II
| Дынастыя Дом дэ Блуа-Шампань | ||
| Папярэднік Генрых III Шампанскі |
каралева Навары сумесна з Філіпам I Графіня Шампані 1274—1305 |
Пераемнік Людовік I |
| Папярэднік Марыя Брабанцкая |
Каралева Францыі 1285—1305 |
ПераемнікМаргарыта Бургундская |
