Іаана I Наварская

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Жанна I Наварская
фр.: Jeanne I de Navarre
JeanneINavarre.jpg
сцяг
Каралева Францыі
5 кастрычніка 1285 — 4 красавіка 1305
Папярэднік: Марыя Брабанцкая
Пераемнік: Маргарыта Бургундская
сцяг
Каралева Навары
22 ліпеня 1274 — 4 красавіка 1305
Папярэднік: Генрых I Тоўсты
Пераемнік: Людовік I
сцяг
Графіня Шампані
22 ліпеня 1274 — 4 красавіка 1305
Папярэднік: Генрых I Тоўсты
Пераемнік: Людовік I
 
Нараджэнне: 12 студзеня 1271({{padleft:1271|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})
Бар-сюр-Сен, Об, Шампань
Смерць: 4 красавіка 1305({{padleft:1305|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:4|2|0}}) (34 гадоў)
Венсен, Францыя
Дынастыя: Дом дэ Блуа-Шампань
Бацька: Генрых I Тоўсты
Маці: Бланка д'Артуа
Муж: Філіп IV, кароль Францыі
Дзеці: сыны: Людовік X Сварлівы, Філіп V Доўгі, Карл IV Прыгожы, Роберт
дочкі: Маргарыта, Бланка, Ізабела Французская

Жанна (Хуанна) I Наварская (фр.: Jeanne I de Navarre, 17 красавіка 1271, Бар-сюр-Сен, Об, Шампань — 4 красавіка 1305, Венсен, Францыя), прынцэса з Шампаньскага дому, кіруючая каралева Навары з 1274 года, дачка і спадчынніца Генрыха I Наварскага і каралева Францыі з 1285 як жонка Філіпа IV Прыгожага.

У 1274 годзе памёр бацька Жанны Генрых I (кароль Навары). Акрамя Жанны, у караля не засталося законных дзяцей, а паколькі да гэтага часу ў жывых ужо не было нікога з прамых нашчадкаў па мужчынскай лініі шампанскай дынастыі, якая кіравала Наварай з 1234, Жанна была абвешчана графіняй Шампані і каралевай Навары. Рэгентам краіны пры малалетняй каралеве стала яе маці Бланка д’Артуа. Новай каралеве і яе маці прыйшлася абараняць свая маёмасць ад замахаў розных замежных дзяржаў, якія маглі лёгка захапіць багатыя ўладанні ў Шампані і Навары. Гэта вымусіла Бланку звярнуцца за падтрымкай да французскага караля Філіпу III. 6 жніўня 1284 трынаццацігадовая Жанна выйшла замуж за спадчынніка французскай кароны Філіпа, які праз год стаў каралём Філіпам IV. Гэта шлюб даў магчымасць далучыць да каралеўскага дамена Шампань, а таксама прывёў да першага аб'яднання Францыі і Навары ў рамках асабістай уніі (да 1328 года). З 1285 года каралева Францыі. У 1304 годзе заснавала ў Парыжы Наварскую калегію. Яна накіравала армію супраць графа дэ Бар, які падняў паўстанне супраць яе, як графіні Шампані.

Жанна Наварская памерла пры загадкавых акалічнасцях на 35-м годзе жыцці 4 красавіка 1305 падчас родаў, і некаторыя летапісцы лічылі, вінаватым у яе смерці Філіпа IV. Трое выжылых сыноў паслядоўна займалі прастол Францыі, а адзіная выжылая дачка стала каралевай Англіі. Пасля яе смерці ў 1305 годзе ў Навары яе спадчыннікам стаў старэйшы сын Людовік, будучы Людовік X, кароль Францыі. А Шампань апынулася далучана да дамена караля Францыі.

Сям'я і дзеці[правіць | правіць зыходнік]

Была замужам з 16 жніўня 1284 за Філіпам IV (126829 лістапада 1314), каралём Францыі. Гэта шлюб даў магчымасць далучыць да каралеўскага дамену Шампань, а таксама прывёў да першага аб'яднання Францыі і Навары ў рамках асабістай уніі (да 1328 года).


У гэтым шлюбе нарадзіліся:

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Doherty, P.C. Isabella and the Strange Death of Edward II
Пры напісанні гэтага артыкула выкарыстоўваўся матэрыял з Энцыклапедычнага слоўніка Бракгаўза і Ефрона (1890—1907).
Дынастыя Дом дэ Блуа-Шампань
Папярэднік
Генрых III Шампанскі
каралева Навары
сумесна з Філіпам I

Графіня Шампані
12741305
Пераемнік
Людовік I
Папярэднік
Марыя Брабанцкая
Каралева Францыі
12851305
ПераемнікМаргарыта Бургундская