Васіль Якаўлевіч Ерашэнка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Васіль Якаўлевіч Ерашэнка
Василий Яковлевич Ерошенко
Eroshenko Vassili 001.jpg
Дата нараджэння:

12 студзеня 1890({{padleft:1890|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})

Месца нараджэння:

Белгародская вобласць

Дата смерці:

23 снежня 1952({{padleft:1952|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:23|2|0}}) (62 гады)

Месца смерці:

Абухоўка, Стараскольскі раён, Курская вобласць, РСФСР, СССР

Грамадзянства:

Расійская імперыя

Род дзейнасці:

Аўтар, паэт, пісьменнік, Эсперантыст, настаўнік і перакладчык

Мова твораў:

эсперанта, японская мова

1921 год Харбін

Васі́ль Я́каўлевіч Ерашэ́нка (31 снежня 1889 (12 студзеня 1890), слаб. Абухоўка, Старааскольскі павет, Курская губерня, Расійская імперыя — 23 снежня 1952, в. Абухоўка, Старааскольскі раён, Курская вобласць, РСФСР, СССР) — эсперантыст, пісьменнік сімваліст, паэт, музыкант, педагог. Літаратурныя творы пісаў на эсперанта і японскай мове.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў сям'і селяніна. Страціў зрок у дзяцінстве. У 1899—1908 гадах вучыўся ў Маскоўскай школе для сляпых дзяцей, гуляў у Маскоўскім аркестры сляпых. Сустрэча з эсперантысткай Ганнай Шарапавай адкрывае для таленавітага юнака новыя перспектывы. Пасля вывучэння міжнароднай мовы эсперанта, ён накіроўваецца ў 1912 годзе ў Англію, дзе вучыцца ў Каралеўскім інстытуце сляпых, а потым, у 1914 годзе ў Японію, дзе вучыцца ў Такійскай школе сляпых. У Японіі знаёміцца з шэрагам вядомых літаратараў, журналістаў, рэвалюцыянераў. У прыватнасці, яго сябрам быў японскі драматург Акіта Удзяку. Пасля вывучэння японскай мовы, публікаваў у японскіх часопісах свае казкі і нарысы. Пасля сустрэчы з Агнэс Александэр зацікавіўся рэлігіяй Бахаі і быў першым перакладчыкам «Запаветных слоў» Бахаулы на эсперанта.

У 1916—1919 гадах жыў і працаваў у Сіаме, Бірме, Індыі. У 1919 годзе вярнуўся ў Японію, адкуль быў высланы ў 1921 годзе з-за падазрэнняў у прыхільнасці да бальшавізму. Прыбыў ва Уладзівасток, але з-за Грамадзянскай вайны не здолеў выехаць з Далёкага Усходу. У 1921—1923 гадах жыве і працуе ў Кітаі. Выкладаў эсперанта ў Пекінскім універсітэце, быў знаёмы з шэрагам кітайскіх пісьменнікаў, найперш з класікам кітайскай літаратуры Лу Сінем, які напісаў пра Ерашэнку нарыс і перакладаў яго творы на кітайскую мову. У 1923 годзе прыехаў з Кітая ў Германію, дзе ўдзельнічаў у кангрэсе эсперантыстаў у Нюрнбергу. З 1924 па 1929 жыў у Маскве.

У 1929—1930 гадах здзяйсняе падарожжа на Чукотку. Да 1935 года жыве і працуе ў Ніжнім Ноўгарадзе і Маскве. У 1935 годзе заснаваў першую ў Туркменіі школу для сляпых каля горада Мары, дзе застаецца да 1945 года. У 1946—1948 гадах настаўнік Маскоўскай школы для сляпых дзяцей. У 1949—1951 жыве і працуе ў Ташкенце. У 1952 годзе смяротна хворы на рак, пераязджае ў Абухоўку, дзе працуе над апошняй кнігай. Вялікія архівы пісьменніка ў розны час і пры розных абставінах былі знішчаны.

Творы Ерашэнкі, створаныя ў Японіі і Кітаі, якія зрабілі яго вядомым у гэтых краінах, у СССР не перакладалі да 1962 года. Пра Васіля Ерашэнку напісана кніга «Чалавек, які ўбачыў свет», аўтар Аляксандр Харкаўскі.

Творы Ерашэнкі[правіць | правіць зыходнік]

На рускай мове[правіць | правіць зыходнік]

  • Встречи на Чукотке. — «Жизнь слепых». 1930, № 7-8.
  • За что сражаются слепые за рубежом. — «В ногу со зрячими». 1931, № 1, с. 31-32
  • Заграничное путешествие слепого эсперантиста В. Ерошенко (Пераклад з эсперанта А. Шарапавай. — «La Ondo de Esperanto». 1913, № 1, с. 7-10 (паралельны тэкст на эсперанта)
  • Избранное. М. 1977 (пер. з японскай, кітайскай моў і эсперанта)
  • Колыбельная. — «Жизнь слепых» 1968, № 12, с. 33 (пераклад з эсперанта К. Гусева).
  • Любоў да людзей. — «Жизнь слепых». 1968, № 12, С. 38 (пераклад з эсперанта К. Гусева)
  • Под дубиной миллиардеров. — «В ногу со зрячими». 1932, № 3, с. 21-22.
  • Сердце орла. Белгород, 1962 (пераклад з кітайскай, японскай моў і эсперанта; уключае ўспаміны пра Ерашэнку).
  • Странички из моей школьной жизни. — «Путь Октября», 12.XI.1961, 17.XI.1961, 19.XI.1961, 22.XI.1961 (пераклад з эсперанта).
  • Счастливое детство. — «Жизнь слепых». 1938, № 19, с.53-55.
  • Тот, кому суждено жить. — «Белгородская правда»", 11.I.1970 (пераклад з эсперанта).
  • Трагедия цыплёнка. — «Призыв». 1968, № 1, с. 19 (пераклад з кітайскай мовы).
  • Трёхходовая шахматная задача. «Собеседник». Вып. 2. Воронеж, 1973 (пер. з эсп.).
  • Чукотская элегия. — «Собеседник». Вып.2. Воронеж, 1973 (пер. з эсп.).
  • Цветок справедливости. — «Призыв». 1968, № 1, с 16-18 (пераклад з кітайскай мовы)

Выданне перакладаў на украінскую мову[правіць | правіць зыходнік]

  • Василь Єрошенко. Квітка справедливості. Київ, Молодь, 1969.
  • Василь Єрошенко. Казки та легенди. Київ, Видавець Карпенко, 2004, 2006

На японскай мове[правіць | правіць зыходнік]

  • Поўны збор твораў Ерашэнкі. Е. 1-3. Токіа, 1969.
  • Бірманскае паданне. — «Сенэн Курабу». 1920—1921.
  • Грушавае дрэва (Новыя дзіцячыя казкі). — «Асахі» 16-22.1.1921.
  • Дзень усеагульнага міра. — «La Movado». 1972, № 254, с. 4-5; № 255, с. 6-7 (паралельны тэкст на эсперанта).
  • Дождж ідзе. — «Васэда бунгаку». 1916, № 1.
  • Нататкі аб высылцы з Японіі. — «Кайдзо». 1922, верасень.
  • Збан мудрасці. — «Сэнэн Курабу». 1920—1921.
  • Сусветны пажар ці вар'ят у начы. — «Кайхо». 1922, май.
  • Мудрэц-Час. — «Варэра». 1923, студзень.
  • Вежа, якая падае. — «La Movado»? № 248-252
  • Апошні енк. Токіа, 1921.
  • Песня заранка. Токіа, 1921
  • Для чалавецтва. Токіа, 1924
  • Апавяданне папяровага ліхтарыка. — «Кібо». 1916, № 1
  • Апавяданні Вітамайтала (Папулярныя індыйскія лягенды). — "Сенэн Курабу. 1920—1921.
  • Апавяданні Ерашэнкі. Токіа, 1970 (паралельны тэкст на эсперанта).
  • Марнатраўства марскога цмока. — «Варэра». 1920, кастрычнік.
  • Самаадданая смерць бязбожніка. — «Варэра». 1920. снежань
  • Краіна Вясёлкі. — «Варэра». 1921. ліпень
  • Дзіўны кот. — «Варэра», 1921, сакавік.
  • Цесная клетка. — «Кайдзо». 1921, ліпень
  • Каля балота. — «La Movado». 1972, № 264, с. 9-11; № 265, с. 8-10 (паралельны тэкст на эсперанта).
  • Кветка справядлівасці. — «Танэмаку хіто», 1922, люты.
  • Чукоцкая элегія. — «La Movado». 1970, № 230, с. 5 (паралельны тэкст на эсперанта)

На кітайскай мове[правіць | правіць зыходнік]

  • Казкі. Шанхай, 1922

На эсперанта[правіць | правіць зыходнік]

  • Eroŝenko V. Ĝemo de unu soleca animo/ Ŝanhajo? 1923. Enkonduko de Hujucz.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]