Японія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Дзяржава Японія
日本国
Flag of Japan.svg Імператарская пячатка Японіі
Сцяг Японіі Імператарская пячатка Японіі

Каардынаты: 37°25′00″ пн. ш. 138°57′00″ у. д. / 37.416667° пн. ш. 138.95° у. д. (G) (O) (Я)

Japan (orthographic projection).svg
Гімн: «君が代»
Заснавана 11 лютага 660 да н.э.[1]
Афіцыйная мова Японская[2]
Сталіца Токіа
Найбуйнейшыя гарады Токіа, Іакагама, Осака
Форма кіравання канстытуцыйная манархія
Імператар
Прэм'ер-міністр
Акіхіта
Сіндза Абэ
Плошча
• Усяго
• % воднай паверхні

377.944[3] км²
0,8
Насельніцтва
• Ацэнка (2012)
• Перапіс (2010)
Шчыльнасць

126.659.683 чал. (10-я)
128.056.026 чал.
337,1 чал./км²  (36-я)
ВУП (ППЗ)
  • Разам (2014)
  • На душу насельніцтва

$4,866 трлн  (4-ы)
$38.297  (22-ы)
ВУП (намінал)
  • Разам (2014)
  • На душу насельніцтва

$5,228 трлн  (3-ы)
$41.150  (23-ы)
ІРЧП (2013) 0,912 (вельмі высокі) (10-ы)
Валюта Іена (¥, JPY)
Інтэрнэт-дамен .jp
Код ISO JP
Тэлефонны код +81
Часавы пояс +9

Японія (яп.: 日本, Nihon ці Nippon) — астраўная дзяржава ва Усходняй Азіі на астравах паўночна-заходняй часткі Ціхага акіяна на ўсходзе ад Кітая і Карэі, чацвёртая па памерах астраўная дзяржава свету (пасля Інданезіі, Мадагаскара і Папуа — Новай Гвінеі). У яе склад уваходзяць больш за 3.000 астравоў, найвялікшыя з якіх — Хакайда, Хансю, Сікоку, Кюсю. Высокаразвітая краіна.[4]

Японія ўваходзіць у лік краін-членаў Вялікай васьмёркі і АЦЭС, а таксама рэгулярна абіраецца нясталым членам Савета Бяспекі ААН. Хоць Японія афіцыйна адмовілася ад свайго права аб'яўляць вайну, яна мае вялікую сучасную армію, якая выкарыстоўваецца ў мэтах самаабароны і ў міратворчых аперацыях. Японія з'яўляецца адзінай краінай у свеце, супраць якой была ўжыта ядзерная зброя.

Прырода[правіць | правіць зыходнік]

Даўжыня берагавой лініі Японіі каля 30 тысяч кіламетраў. Заходнія берагі слаба парэзаны, усходнія і паўднёвыя маюць шмат заліваў і бухтаў. Каля 75 % тэрыторыі займаюць горы і ўзвышшы. На востраве Хакайда галоўныя хрыбты (Токаты, Хідака, Кітамі) выцягнуты з поўначы на поўдзень. На поўначы вострава Хансю 3 паласы сярэдневышынных гор — Дэва і Асахі на захадзе, Оў — у цэнтры, Кітакамі і Абукума — на ўсходзе; на поўдні хрыбты Хіда, Акаісі, Кісо, у цэнтры — тэктанічная ўпадзіна Фоса-Магна. Найвышэйшы пункт Японіі — Фудзіяма (3776 м.). Горны рэльеф пераважае на астравах Кюсю, Сікоку і Рукю. На нізіны і міжгорныя ўпадзіны прыпадае каля 20 % тэрыторыі, найбуйнейшыя Канто і Этыга (на востраве Хансю) і Ісікары (на востраве Хакайда). Актыўная вулканічная дзейнасць на заходнім узбярэжжы астравоў. Больш за 150 вулканаў, у т.л. 15 дзеючых (Асама, Бандай, Токаты, Міхара і іншыя). На ўсходнім узбярэжжы частыя землетрасенні (да 1,5 тысяч у год), адны з найбольш разбуральных — землетрасенне 1923 года, землетрасенне 2011 года.

Карысныя выкапні: каменны вугаль, жалезная руда, марганец, храміты, медзь, цынк, волава, ртуць, сурма, вапнякі, каалін, невялікія запасы нафты і газу. Клімат мусонны, на большай частцы тэрыторыі субтрапічны, на поўначы — умераны, на поўдні — трапічны. На клімат Японіі ўплываюць цячэнні Курасіа на поўдні і ўсходзе, Цусімскае на захадзе, халоднае Аясіа на паўночным усходзе. Сярэдняя тэмпература студзеня ад −5 °C на Хакайда да 6 °C на поўдні Японскіх астравоў і 16 °C на архіпелагу Рукю, ліпеня адпаведна 22 °C, 27 °C і 28 °C. Ападкаў на большай частцы тэрыторыі 1700—2000 мм, на поўдні да 4000 мм за год. Штогод бывае 15-20 тайфунаў, пераважна восенню.

Рэкі кароткія. паўнаводныя, багатыя гідраэнергіяй; найбуйнейшыя — Сінана, Тонэ, Ісікары, Тэсіа. Шмат азёр, найбуйнейшае Біва (716 км²). Глебы на поўначы падзолістыя і балотна-лугавыя, на поўдні і поўначы Хансю — буразёмы, на поўдні — жаўтазёмы і чырваназёмы. Пад лесам і хмязнякамі 67 % тэрыторыі. На поўначы Хакайда пераважаюць хвойныя лясы (елка і піхта), на паўднёвым захадзе Хакайда і паўночным усходзе Хансю — субтрапічныя вечназялёныя лясы (магнолія, бамбук), у гарах — хвоя, кіпарыс, туя. На поўдні Кюсю і на архіпелагу Рукю трапічныя лясы з пальмаў, фікусаў, сагаўнікаў, папарацей і інш. Жывёльны свет разнастайны, ёсць эндэмікі і рэлікты. З млекакормячых трапляюцца воўк, барсук, янотападобны сабака, японскі чорны мядзведзь, японскі макак; з птушак — дзяцел, сойка, жураўлі, дрозд, арол. Пашыраны паўзуны, яшчаркі, чарапахі. Прыбярэжныя раёны багаты рыбай, крабамі, малюскамі. Каля 25 % плошчы — ахоўныя тэрыторыі. 28 нацыянальных паркаў (Бандай-Асахі, Іосіна-Кумана, Сайкай, Сікоцу-Тоя, Фудзі-Хаконэ-Ідзу) і 55 квазінацыянальных паркаў (падпарадкоўваюцца прэфектурным урадам); шэраг падводных паркаў на мелкаводдзях, запаведнікі, рэзерваты і заказнікі.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У сярэдзіне 1-га тысячагоддзя да н.э. з поўдня Карэйскага паўвострава на Японскія астравы праніклі т.зв. протаяпонскія плямёны. З іх прыходам тут з'явіліся свойскія жывёлы — конь, карова; узнікла культура паліўнога рысу. На востраве Хакайда з айнамі змешваліся выхадцы з усходняга ўзбярэжа мацерыка Азіі. На астравах Кюсю і Сікоку і на поўдні Хансю айнскае насельніцтва асімілявалася з аўстранезійскімі плямёнамі. Працэс развіцця прышлых плямён, іх узаемадзеянне з мясцовым аўстранезійска-айнскім насельніцтвам адбываліся да 5 стагоддзя да н.э. Раннія пасяленцы жылі вясковымі абшчынамі, якія аб'ядноўваліся ў невялікія тэратарыяльныя або племянныя саюзы на чале з правадырамі. У 2-3 стагоддзях да н.э. яны вялі войны за пашырэнне сваіх тэрыторый. Пашырыліся паселішчы, умацаваныя насыпамі і равамі.

Паводле кітайскіх хронік легендарны імператар Дзіму-Тэно — нашчадак багіні Аматэрасу; у 660 годзе да н.э. ён стаў родапачынальнікам няспыннай дынастыі японскіх імператараў. На стадыі афармлення дзяржавы грамадства складалася кроўнароднасных кланаў. У канцы 3 стагоддзя н.э. цэнтр улады размяшчаўся на месцы сучаснага горада Нара на раўніне Ямата. У другой палове 4 стагоддзя імператары Ямата здзейснілі экспансіў на поўдзень, што паспрыяла кантактам з высокаразвітой цывілізацыяй Кітая. Развіццё японскай цывілізацыі стымулявалі імпарт жалеза, кітайская мова, літаратура, філасофія. Найбольш значная падзея гэтага часу — пранікненне ў Японію будызму і канфуцыянства. У канцы 6 стагоддзя пры імператарах дынастыі Сога будызм зрабіўся нацыянальнай рэлігіяй. Сінтаізм захаваў цырыманіяльнае значэнне. Працэс далучэння да кітайскай культуры далучыўся і на палітычныя інстытуты. Унутраная палітыка імператараў Ямата была накіравана на аб'яднанне краіны і афармленне ідэалогіі адзінаўладдзя. Важную ролю ў гэтым працэсе адыгралі ўведзеныя ў 604 годзе прынцам Сётоку Тайсі "Законапалажэнні з 17 артыкулаў", дзе ў якасці галоўнага палітычнага прынцыпу сфармуляваны вышэйшы суверынітэт і строгае падпарадкаванне малодшых старэйшым; усталявалася сістэма чыноўніцкіх рангаў і прыдворнага цырыманіялу.

Для гісторыі фарміравання японскай дзяржаўнасці вялікае значэнне мела эпоха Фудзівара (645-1192). Пачатак ёй паклаў "пераварот Тайка" (ад назвы года, калі ён адбыўся), у час якога прынц Наканаоэ скінуў уладу дынастыі Сога (645). 2-я палова 7 стагоддзя прайшла пад знакам "рэформ Тайка", у выніку якіх рэарганізаваны ўсе сферы адносін у краіне і ўмацавана імператарская ўлада кітайскай танскай мадэлі. Усе землі перайшлі ва ўласнасць дзяржавы, краіна падзелена на правінцыі і паветы на чале з губернатарамі і павятовымі начальнікамі. У 694 годзе пабудаваны першы сталічны горад Фудзівара-кьё. Працэс афармлення сярэднявечнай японскай дзяржавы завершаны ў 8 стагоддзі, на працягу якога тройчы пераносілася сталіца: у 710 годзе ў Нара, у 784 годзе ў Нагаока і ў 794 годзе ў Кіёта. Станаўленне грамадства суправаджалася адыходам ад класічнага ўзору дзяржаўнага ўладкавання, абазначылася тэндэнцыя да дэцэнтралізацыі ўлады. У канцы 9 стагоддзя ўлада належала прадстаўнікам роду Фудзівара, якія з 858 года кіравалі краінай у якасці рэгентаў пры малалетніх імператарах, а з 888 года — у якасці канцлераў пры паўналетніх. Характэрнай рысай сацыяльнага жыцця стала фарміраванне саслоўя самураяў.

Галандскія гандляры па ўяўленні японцаў

Круты паварот у гісторыі Японіі адбыўся ў 1192 годзе, калі вярхоўным правіцелем краіны з тытулам сёгун стаў Мінамота-но Ёрытома. З таго часу да 1868 года Японіяй кіравалі сёгуны, а імператары выконвалі толькі цырыманіяльныя функцыі. Першы сёгунат Мінамота праіснаваў да 1335 года. Гэта быў час росквіту гарадоў, рамёстваў і гандлю. У 1274 і 1281 гадах японцы паспяхова супраціўляліся ўварванню мангольскай арміі. Другі сёгунат Асікага (1335-1573) узнік у ходзе працяглых міжусобных войн. У пачатку 15 стагоддзя ўзмацнілася цэнтральная ўлада. Аднак пасля забойства Асікага Ёсіноры ў Японіі зноў разгарэліся міжусобныя войны, якія перараслі ў феадальную вайну 1467-1477. Місію аб'яднання краіны выканалі 3 палітычныя дзеячы: Ода Набунага, Таётомі Хідэёсі і Такугава Іэясу. У 1573 годзе Ода скінуў апошняга сёгуна з роду Асікага. Ён валодаў паловай правінцый і сталіцай Кіёта, здзейсніў рэформы, якія ліквідавалі раздробленнасць і спрыялі развіццю гарадоў. Аб'яднанне Японіі завяршыў пераемнік Ода — Таётомі Хідэёсі, які ў ходзе Імдзінскай вайны беспаспяхова спрабаваў заваяваць Карэю. Яго паплечнік Такугава Іэясу ў 1603 годзе абвясціў сябе сёгунам. Пачаўся апошні, трэці (1603-1867) сёгунат Такугава, асноўныя намаганні якога былі накіраваны на абмежаванне ўсеўладдзя даймё (уладарных князёў). Сёгуны з дынастыі Такугава стварылі цэнтралізаваную дзяржаву і ўсталявалі рэжым спадчыннай ваеннай дыктатуры. За імператарам захаваліся толькі цырыманільныя і рэлігійныя функцыі. Аграрная рэформа замацавала сялян за іх землямі. Пры першых Такугава строга былі размежаваны саслоўі: самураі, сяляне, рамеснікі, гандляры. Цэнтральнай фігурай ў дзяржаве стаў воін-самурай. Асноўную масу насельніцтва складала сялянства. Імкнучыся ўмацаваць сваю ўладу і пазбегнуць залежнасці ад еўрапейскіх дзяржаў, Такугава забаранілі любыя зносіны, у т.л. гандлёвыя, японцаў з еўрапейцамі (акрамя галандцаў; для абмежавана гандлю з Галандыя і Кітаем быў пакінуты адзіны порт — Нагасакі); кожны еўрапеец, які пранікаў на астравы Японіі, падлягаў смяротнаму пакаранню. 17 стагоддзе для Японіі было часам стабільнасці і росквіту. З канца 18 стагоддзя пачаўся эканамічны крызіс. Толькі ў 19 стагоддзі адбылося больш 1000 сялянскіх паўстанняў.

Першым прэм'ер-міністрам Японіі быў Хірабумі Іта.

Дзяржаўны лад і палітыка[правіць | правіць зыходнік]

Японія — канстытуцыйная манархія. Паводле канстытуцыі 1947 года кіраўнік дзяржавы — імператар (з 1989 года Акіхіта). Дзяржаўныя справы ажыццяўляе імператар па парадзе і з ухвалення кабінета міністраў, які нясе за іх адказнасць. Вышэйшая заканадаўчая ўлада належыць парламенту, які складаецца з 2 палат прадстаўнікоў (500 дэпутатаў) і саветнікаў (252 дэпутаты). Тэрмін паўнамоцтваў палаты прадстаўнікоў 4 гады, палаты саветнікаў 6 гадоў (з перавыбраннем паловы складу кожныя 3 гады). У палату прадстаўнікоў выбіраецца 300 дэпутатаў ад 11 аднамандатных акруг і 200 ад партый па прапарцыянальнай сістэме, у палату саветнікаў — 152 дэпутаты ад 47 прэфектур і 100 па прапарцыянальнай сістэме ад усёй краіны. Выканаўчую ўладу ажыццяўляе кабінет міністраў на чале з прэм'ер-міністрам, якога выбірае парламент.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Нацыянальны склад насельніцтва аднародны (99,4% японцы); невялікая колькасць карэйцаў (0,6%), айнаў, кітайцаў. Асноўныя рэлігіі — сінтаізм і будызм (84% вернікаў), 0,7% хрысціяне. Сярэдняя шчыльнасць 337 чалавек на 1 км². Найбольш шчыльна заселена раўніна Канто. Гарадскога насельніцтва 78%; каля 42% жыве ў гарадах з насельніцтвам больш за 3 млн. чалавек. Быйныя гарады: Токіа, Іакагама, Осака, Нагоя, Сапара, Кобэ, Кіёта, Фукуока, Кавасакі, Хірасіма, Такусіма. У прамысловасці занята 25% эканамічна актыўнага насельніцтва, у сельскай гаспадарцы — 5%.

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

На канец 2009-га фінансавага года Японія займала другое месца ў свеце (пасля ЗША) па намінальным значэнні ВУП[5], які складае больш за 5 трлн долараў ЗША, аднак, па дадзеных экспертаў, у жніўні 2010-га па гэтым паказчыку кітайская эканоміка абагнала японскую[6]; і трэцяе месца паводле парытэта пакупніцкай здольнасці (пасля ЗША і Кітая)[7]. Банкаўскія паслугі, страхаванне, нерухомасць, транспарт, дробны гандаль, тэлекамунікацыі і будаўніцтва граюць значную ролю ў эканоміцы краіны[8]. Японія валодае буйнымі вытворчымі магутнасцямі, і ў ёй знаходзяцца некалькі найбуйнейшых вытворцаў механічных транспартных сродкаў, электронікі, станкоў, сталі, суднаў, хімічных рэчываў, тэкстылю і харчовых прадуктаў[9]. Сектар паслуг складае тры чвэрці унутранага валавога прадукту.

Па стане на 2007 год Японія займала 19-е месца па адносінах ВУП да адпрацаваных гадзін[10]. Паводле індэксу Біг-Маку японскія рабочыя атрымліваюць самую высокую пагадзінную зарплату ў свеце. Сярод найбуйнейшых кампаній — Toyota Motor Corporation, Nintendo, NTT DoCoMo, Canon, Honda, Takeda Pharmaceutical, Sony, Nippon Steel, Tepco, Mitsubishi Motors і 711[11]. Акрамя таго, у ёй размяшчаецца некалькі найбуйнейшых банкаў і Такійская фондавая біржа, якая займае другое месца ў свеце па рынкавай капіталізацыі[12]. У 2006 годзе 326 японскіх кампаній ўваходзілі ў Forbes 2000, што складае 16,3% спісу.

У 2007 годзе асноўнымі партнёрамі Японіі па экспарту былі ЗША (20,4%), Кітай (15,3%), Паўднёвая Карэя (7,6%), Тайвань (6,3%), Ганконг (5,4%), а па імпарту - Кітай (20,5%), ЗША (11,6%), Саудаўская Аравія (5,7%), ААЭ (5,2%), Аўстралія (5%), Паўднёвая Карэя (4,4% ) і Інданезія (4,2%). Японія экспартуе механічныя транспартныя сродкі, электроніку і хімічныя рэчывы. У краіну ўвозяцца станкі і абсталяванне, выкапнёвая паліва, ежа (у асаблівасці ялавічына), хімічныя рэчывы, тэкстыль і прамысловая сыравіна[13].

Культура[правіць | правіць зыходнік]

У Японіі з канца I тысячагоддзя н. э. існуе развітая літаратура (так, тэкст японскага гімна датуецца IX-X стагоддзем). Да нашых дзён захоўваюцца помнікі жывапісу і архітэктуры з пачатку II тысячагоддзя. Вялікі ўплыў на японскую культуру ў перыяд яе станаўлення мела кітайская, а пасля Рэстаўрацыі Мэйдзі - заходнееўрапейская. У XX стагоддзі японскія анімэ і манга заваявалі прызнанне ў сусветным маштабе.

Тэатр[правіць | правіць зыходнік]

Тэатр кабукі ў Токіа

Вытокі японскага тэатра ў старажытных абрадах, культавых урачыстасцях. У 7-8 стагоддзях у Японію пранікаюць тэатральныя формы Карэі, Кітая, Індыі (музычна-танцавальныя паказы гагаку і бугаку), што садзейнічала фарміраванню класічнага тэатра Японіі. У канцы 14 стагоддзя на аснове запазычаных і мясцовых уяўленняў узнік тэатр но, які ўключаў музыку, танец і драматычнае дзеянне. Галоўныя дзеючыя асобы выступалі ў масках, акрамя выпадку, калі была рэалістычная роля; большасць сцэн — хор карцэнтаваў падзеі. Тэкст акцёры дэкламавалі ці гартанна спявалі. Усе ролі па традыцыі выконвалі мужчыны.

У пачатку 17 стагоддзя з ростам гарадоў пашырыліся тэатральныя жанры — тэатр лялек дзёруры (спалучаў мастацтва лялечнікаў, спевакоў-казачнікаў і музыкантаў) і тэатр кабукі. У пачатку 20 стагоддзя ўзніклі новыя жанры, створаныя ў выніку абнаўлення традыцыйнага тэатру (сімпа, сінкакугэкі) і еўрапейскіх форм (сучасная драма сінгэкі, опера, балет). Тэатральнае мастацтва падзяляецца на традыцыйнае (бугаку, но, кабукі, дзёруры) і еўрапейскае (драма, опера, балет).

Своеасаблівая праслойка паміж імі — сімпа (японская гарадская меладрама) і сінкакугэкі (драма, асновай якой — сцэны бітваў на мячах). Рэпертуар сучасных тэатраў складаюць пераклады п'ес еўрапейскіх і амерыканскіх драматургаў, а таксама творы сучасных японскіх аўтараў.

Жывапіс[правіць | правіць зыходнік]

Японскі жывапіс — адзін з найбольш старажытных і вытанчаных з японскіх відаў мастацтваў, характарызуецца шырокай разнастайнасцю жанраў і стыляў.

Для японскага жывапісу, як і для літаратуры, уласціва адвядзенне вядучага месца прыродзе і адлюстраванне яе ў якасці носьбіта чароўнага пачатку.

Пачынаючы з X стагоддзя ў японскім жывапісе вылучаюць кірунак ямато-э, карціны ўяўляюць сабой гарызантальныя скруткі, якімі ілюстравалі літаратурныя творы. У XIV стагоддзі развіваецца стыль гохуа (манахромная акварэль), а ў першай палове XVII стагоддзя мастакі пачынаюць друкаваць укіё-э - гравюры на дрэве, на якіх малявалі гейш, папулярных акцёраў тэатра кабукі і пейзажы.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Выданне Ман'ёсю 12 стагоддзя

Развіваецца на японскай мове. Першыя паэтычныя помнікі на японскай мове з 8 стагоддзя; летапіс "Кодзікі" — збор народнай эпічнай творчасці і паэтычная анталогія пераважна ў жанры танка "Ман'ёсю" ("Збор мірыяд пялёсткаў"). У 10 стагоддзі выйшла анталогія класічнай паэзіі ранняга Сярэднявечча "Збор даўніх і новых песень". Вяршыня класічнай літаратуры Японіі — "Аповесць пра Гэндзі" (11 стагоддзе) Мурасакі Сікібу. У 13-15 стагоддзях зарадзіўся жанр гункі — ваенная эпапея "Хэйкэ манагатары" ("Паданне пра дом Тайра"). У 14-15 стагоддзях расквітнеў паэтычны жанр рэнга ("нанізанне страфы"), узніклі тэатр масак но і першыя п'есы ёкёку на сюжэты народных паданняў і гераічных эпапей (драматург і акцёр Матакіё Дзэамі). У 16 стагоддзі зарадзілася гарадская літаратура; майстар гарадской навелы укіёдзосі — Іхара Сайкаку. Драматургія 17—18 ст. арыентавалася на тэатр лялек дзёруры і тэатр кабукі. Найбуйнейшы прадстаўнік — Цікамацу Мандзаэмон. У паэзіі панаваў жанр хайку (Мацуа Басё, Ёса Бусон, Кабаясі Іса). На мяжы 18—19 ст. развівалася апавядальная літаратура (Уэда Акінары).

У пачатку 19 стагоддзя рэалістычныя традыцыі гарадской літаратуры прадаўжаў Дзіпэнся Іку. Быў створаны самы вялікі раман класічнай японскай літаратуры Хаккэндэн. Пасля незавершанай рэвалюцыі 1867—1868 гадоў адбыліся вялікія зрухі ў развіцці літаратуры, шырока перакладаліся творы заходнееўрапейскіх пісьменнікаў. Пачатак новай літаратуры даў трактат «Сутнасць рамана» Цубауці Сёё, які паставіў на першы план пачуццёвасць і індывідуальнае жыццё. У аснове японскага рэалізму — раман «Плывучае воблака» Футабатэя Сімэя. З паяўленнем паэтычны зборнік «Сінтайсісё» («Зборнік вершаў новай формы») усталяваўся жанр свабоднага верша — сі (Акіка Ёсана, Кітамура Такоку). Паралельна з рамантычнай паэзіяй развіваўся рэалістычны кірунак, у якім сцвердзіўся размоўны свабодны верш (дзіюсі), што стаў пануючай паэтычнай формай 20 стагоддзя.

У пачатку 20 стагоддзя пад уплывам творчасці Э. Заля ўзнік рух за натуралізм (Кафу Нагаі). Сацыяльная праблематыка, разрыў паміж ідэалам і рэчаіснасцю — галоўныя тэмы японскіх рэалістаў (Кунікіда Допа, Нацумэ Сосэкі, Тасон Сімадзакі, Катай Таяма, Асаму Дадзай). У 1920—1930-я гады ўзніклі плыні пралетарскай літаратуры (Такунага Сунаа, Ёсікі Хаяма), неарамантызму (Дзюн'іціра Танідзакі), неагуманізму, «школа новага майстэрства» (неарэалізму; Р. Акутагава). Прынцыпы мадэрнісцкай эстэтыкі адбіліся на творчасці групы «неасенсуалістаў» (Рыіцы Ёкаміцу). У пачатку 21 стагоддзя папулярным пісьменнікам быў Харукі Муракамі.

Беларуска-японскія адносіны[правіць | правіць зыходнік]

Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Японіяй ўстаноўлены 26 студзеня 1992 года. З студзеня 1993 года функцыянуе Пасольства Японіі ў г.Мінску. У чэрвені 1995 года адкрыта Пасольства Беларусі ў г.Токіа.

У 1999 годзе адбыліся візіты ў Токіа беларускай урадавай дэлегацыі пад кіраўніцтвам кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Міхаіла Мясніковіча, а таксама дэлегацыі прадстаўнікоў дзелавых колаў нашай краіны для ўдзелу ў Канферэнцыі па гандлёва-эканамічным супрацоўніцтве і прыцягненню інвестыцый у эканоміку Рэспублікі Беларусь на базе Японскай арганізацыі знешняга гандлю ДЖЭТРА. Развіваецца міжпарламенцкае супрацоўніцтва.

У 2001 годзе па запрашэнні названай групы Японію наведала дэлегацыя Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь на чале з Намеснікам Старшыні Савета Рэспублікі М.А.Аўласевічам.

У чэрвені 2004 года была заснавана Асацыяцыя дружбы і парламенцкіх сувязей з Рэспублікай Беларусь Палаты прадстаўнікоў японскага парламента. Кіраўніком Асацыяцыі з'яўляецца дэпутат Е.Аона. У выніку парламенцкіх выбараў у Японіі ў жніўні 2009 года Е.Аона пераабраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў на чарговы тэрмін, ён таксама застаўся старшынёй Асацыяцыі дружбы і парламенцкіх сувязей з Рэспублікай Беларусь. У перыяд 8-9 кастрычніка 2007 года адбыўся візіт у г.Мінск Генеральнага дырэктара Бюро еўрапейскіх адносінаў МЗС Японіі Т.Харады. 22-24 кастрычніка 2009 арганізаваны візіт у Рэспубліку Беларусь Е.Аона, дэпутата Палаты прадстаўнікоў парламента Японіі, старшыні Асацыяцыя дружбы і парламенцкіх сувязей з Рэспублікай Беларусь.

Пачынаючы з 2000 года, праведзена сем раўндаў беларуска-японскіх кансультацый паміж МЗС, апошні з якіх адбыўся ў снежні 2009 года.

З верасня 2001 года ў рэгіёне Кансай акрэдытаваны Ганаровы консул Рэспублікі Беларусь Т.Сінгу. З красавіка 2013 года ў рэгіёне Тахоку акрэдытаваны Ганаровы консул Рэспублікі Беларусь М.Сасакі.[14]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.18 Кн.1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2004. — Т. 18. — С. 281-293. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0295-4 (Т. 18 Кн. 1).

Зноскі

  1. Легендарная дата
  2. De facto, закона аб афіцыйнай мове няма
  3. Japan Statistical Yearbook 2010 (англ.) 
  4. Займае другое месца ў свеце па ўзроўні развіцця прамысловасці пасля ЗША
  5. World Economic Outlook Database: Country comparisons. Gross domestic product, current prices (англ.) . Міжнародны валютны фонд (октябрь 2009). Праверана 25 студзеня 2010.
  6. China Passes Japan to Become No. 2 Economy — NYTimes.com
  7. World Economic Outlook Database: Country comparisons. Gross domestic product based on purchasing-power-parity valuation of country GDP (англ.) . Міжнародны валютны фонд (апрель 2009). Архівавана з першакрыніцы 21 жніўня 2011. Праверана 25 студзеня 2010.
  8. er 6 Manufacturing and Construction, Statistical Handbook of Japan, Ministry of Internal Affairs and Communications
  9. World Factbook; Japan—Economy. CIA (2006-12-19). Праверана 28 снежня 2006.
  10. Groningen Growth and Development Centre (GGDC). GGDC (2009-01-26). Архівавана з першакрыніцы 21 жніўня 2011. Праверана 30 лістапада 2009.
  11. Japan 500 2007, Financial Times
  12. Market data. New York Stock Exchange (2006-01-31). Retrieved on 2007-08-11.
  13. Blustein, Paul. «China Passes U.S. In Trade With Japan: 2004 Figures Show Asian Giant’s Muscle». The Washington Post (2005-01-27). Retrieved on 2006-12-28.
  14. Сайт Пасольства Рэспублікі Беларусь у Японіі