Горад Нежын

Горад Нежын Ніжин Сцяг Герб 51.042778, 31.87361151°02′34″ пн. ш. 31°52′25″ у. д.51.042778° пн. ш. 31.873611° у. д.    Краіна Украіна Раён Нежынскі раён Гарадскі галава Прыходзька М. В. Першае згадванне 1078 Ранейшыя назвы Уненеж Горад з 1625 Плошча 43,2 км² Сярэдняя точка 121 м Тып клімату ўмераны умерана кантынентальны Афіцыйная мова Украінская мова Насельніцтва (2010) 74105 чалавек Шчыльнасць 1773.15 чал./км² Нацыянальны склад украінцы, рускія Канфесійны склад праваслаўе, пратэстанцтва Часавы пояс UTC+2 Тэлефонны код +380-4631 Паштовыя індэксы 16600 Аўтамабільны код СВ; ММ, МН (1995-2004 гг.); РМ (1992-1994 гг.) КОАТУУ 7410400000 Афіцыйны сайт http://www.nizhynrada.org/ (укр.)

Нежын

Нежын на Вікісховішчы

Нежын (укр.: Ніжин) — горад ў Чарнігаўскай вобласці Украіны, адміністратыўны цэнтр Нежынскага раёна.

Гісторыя

• У 1078 г. - упершыню згадваецца ў Летапісы Рускім па Іпацьеўскім спісе («Аповесць мінулых часоў»).
• У 1239 г. - (у кастрычніку) атрад мангольскага хана Менгу па дарозе на Чарнігаў знішчыў ўмацавання Уненжа (Нежына). Амаль паўтара стагоддзя тут вандравалі нікому не падпарадкаваныя атрады броднікаў (берладнікаў).
• У 1320 г. - Нежын уваходзіў да Вялікага Княства Літоўскага і меў назву як "Ніжынскае гарадзішча".
• У 1380 г. - па дамове паміж маскоўскім князем Дзмітрыем Данскім і чарнігаўскім князем Дзмітрыем Альгердавічам Нежын увайшоў у склад Вялікага Княства Літоўскага, і ўвайшоў у склад кааліцыі княстваў, якую ўзначальвае маскоўскі князь. Кааліцыя стала вынікам імкнення маскоўскага князя выйсці з-пад залежнасці татарскай Залатой Арды і барацьбы за далучэнне ўдзельных княстваў былой старажытнарускай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім, якое таксама прэтэндавала на ролю "збіральніка" старажытнарускай спадчыны.
• У 1500—1503 г. - з прычыны маскоўска-літоўскай вайны Нежын у складзе Чарнігава-сіверскай зямлі, адышоў да Масковіі.
• У 1514 г. - Уненж называецца Нежын. І гетман Яўстафій Ружынскі ўтварыў "Нежынскі казацкі полк".
• У 1618 г. - згодна з Деулінскай Дамовай ўся Сіверская зямля з Чарнігавам і Нежынам трапляе пад уладу Польшчы і сыходзіць у склад Кіеўскага ваяводства. Польскай кароль Жыгімонт III Ваза пачаў умацоўваць асноўныя горада, і на месцы старога гарадзішча ўзведзены новы горад і земляная цытадэль.
• У 1625 г. - 26 сакавіка Нежын атрымаў Магдэбургскае права.
• У 1648 г. - у чэрвені войска Багдана Хмяльніцкага вызвалілі Нежын ад польскага панавання. Сфармавалі Нежынскі казацкі полк (10 тыс. казакоў). Казакі Нежынскага палка ў 1649 г. прымалі ўдзел у паходзе на Кодак. У 1653 г. пад камандаваннем Івана Золотаренко ваявалі на поўначы Чарнігаўшчыны, а ў 1654-1655 гг. прымалі ўдзел у вызваленні Беларусі ад польска-літоўскіх захопнікаў.
• У 1649 г. - Нежын быў зроблены цэнтрам кіравання аднаго з вялікіх маларасійскіх казацкіх палкоў "Нежынскі" (10000 казакоў), і заставаўся ім да 1782 г..
• У 1654 г. - паводле рашэнняў Пераяслаўскай Рады і сакавіцкіх артыкулаў, Нежын, як і ўся тэрыторыя Левабярэжжа Украіны, быў далучаны да Расіі.
• У 1668 г. - маскоўскія войскі пад камандаваннем князя Рамаданаўскага спалілі горад, якія разграмілі антымаскоўскае паўстання.
• У 1708 г. - Нежын быў прыпісаны да Кіеўскай губерні, у 1781 г. прызначаны павятовым горадам Чарнігаўскага намесніцтва, у 1797 г. ўвайшоў у склад Маларасійскай губерні, у 1802 г. - Чарнігаўскай.
• У 1831 г. - Магдэбургскае права юрыдычна адменена ўказам Мікалая I. Паступова Нежын ператвараецца ў правінцыйны гарадок Расійскага дзяржавы.
• У 1943 г. - Нежын вызвалілі ад нямецкіх акупантаў.

Дынаміка колькасці насельніцтва Нежына

• у 1782 г. - 11000 жыхароў,
• у 1897 г. - 32000 ж.,
• у 1914 г. - 52000 ж.,
• у 1918 г. - 30000 ж.,
• у 1939 г. - 39000 ж.,
• у 1943 г. - 25000 ж.,
• у 1980 г. - 72800 ж.,
• у 1990 г. - 80600 ж.,
• у 2006 г. - 76600 ж.,

Мікалаеўскі сабор у г. Нежын

Вядомыя асобы

• Марк Навумавіч Бернес

Крыніцы

• Ніжин // Чернігівщина:Енциклопедичний довідник (За ред. А. В. Кудрицького]]). — К.: УРЕ, 1990, стор. 492—498
• Малаков Д. В., Дерлеменко Є. А. По історичних містах Київської Русі: Фотопутівник. — К.: Мистецтво, 1990.
• Мень М. Євреї в Ніжині. Науковий збірник. — Ніжин, 2001.
• Ніжин — офіційний сайт міста
• Офіційний веб-сайт Ніжинської єпархії Української Православної Церкви
• Андрій Кокотюха. Під брендом огірка // Український тиждень, № 40, 2.10.2009
• Мій рідний Ніжин
• История Нежина в цифрах и датах
• Владислав Дятлов. Ніжин: нарис про церковне місто // сайт «Православ'я в Україні»
• Віртуальний тур по місту Ніжин
• Ніжин // Модель 21
• Ніжин // Офіційний веб-сайт управління культури і туризму Чернігівської ОДА
• Місто Ніжин на офіційному сайті Асоціації міст України
• NEZHIN (NYEZHIN) jewishencyclopedia (англ.) 

Спасылкі

• Афіцыйны сайт Нежынскага гарадскога савета