Лакаматыў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Паравоз Су-250-64

Лакаматыў (фр.: locomotive ад лац.: loco moveo — зрушваю з месца) — самаходная цягавая машына для перамяшчэння па рэйкавым пуці цягнікоў або асобных вагонаў; частка чыгуначнага рухомага саставу.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Першыя паспяховыя мадэлі лакаматываў былі пабудаваны корнскім вынаходнікам Рычардам Трэвітыкам. У 1804 годзе яго паравы лакаматыў працягнуў састаў па пуцях металургічнай фабрыкі Пенідарэн, што каля Мартыр Тыдфіл ва Уэльсе. Пры гэтым, хоць лакаматыў працягнуў па пуцях 10 тон жалеза і 70 пасажыраў у пяці вагонах на 14 км, гэта стала вялікай нагрузкай для формаў рэек, якія выкарыстоўваліся ў той час. Лакаматыў зрабіў толькі тры паездкі. Трэвітык пасля гэтай спробы стварыў яшчэ некалькі лакаматываў, адзін з якіх выкарыстоўваўся на шахтах у Тынсадзе на поўначы Англіі, дзе быў убачаны маладым Джорджам Стэфенсанам.[1]

Першым паспяховым лакаматывам на паравай цязе быў лакаматыў для зубчастай чыгункі Мэцью Мюрэя «Salamanca», пабудаваны для вузкакалейнай Middleton Railway у 1812 годзе. Пасля ў 1813 годзе Крыстаферам Блэкетам і Уільямам Хедлі для «Wylam Colliery Railway» быў пабудаваны «Пыхкаючы Білі» (англ.: Puffing Billy). Цяпер гэты лакаматыў знаходзіцца ў Музеі навукі ў Лондане і з'яўляецца найстарэшым цягніком у свеце.[2]

Класіфікацыя лакаматываў[правіць | правіць зыходнік]

Па тыпу энергетычнай устаноўкі[правіць | правіць зыходнік]

Па тыпу энергетычнай устаноўкі лакаматывы падзяляюць на:

  • паравозы — з паравой машынай;
  • цеплавозы — з рухавіком унутранага згарання, звычайна дызельным;
  • газатурбавозы — з газатурбінным рухавіком;
  • электравозы — з цягавымі электрарухавікамі, атрымліваюць энергію з кантактнай сеткі.

Па роду службы[правіць | правіць зыходнік]

Па роду службы лакаматывы падпадзяляюць на грузавыя, пасажырскія і манеўровыя.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 1999. — 560 с.: іл. ISBN 985-11-0155-9 (т. 9), ISBN 985-11-0035-8.

Зноскі

  1. Hamilton Ellis The Pictorial Encyclopedia of Railways — The Hamlyn Publishing Group. — С. 12. (англ.) 
  2. Hamilton Ellis The Pictorial Encyclopedia of Railways — The Hamlyn Publishing Group. — С. 20–22. (англ.) 

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]