Умберта I

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Пра заснавальніка Савойскага дому гл. Гумберт I, граф Савоі
Умберта I
Umberto I
Umberto I di Savoia.jpg
сцяг
2-і кароль Італіі
9 студзеня 1878 — 29 ліпеня 1900
Каранацыя: 9 студзеня 1878
Папярэднік: Віктар Эмануіл II
Пераемнік: Віктар Эмануіл III
 
Нараджэнне: 14 сакавіка 1844({{padleft:1844|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})
Сардзінскае каралеўства, Турын
Смерць: 29 ліпеня 1900({{padleft:1900|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:29|2|0}}) (56 гадоў)
Італія, Монца
Род: Савойская
Бацька: Віктар Эмануіл II
Маці: Адэльгейда Габсбург
Жонка: Маргарыта Савойская

Умберта I (італ.: Umberto I; 14 сакавіка 1844, Турын, Сардзінскае каралеўства — 29 ліпеня 1900, Монца, Італія) — другі кароль Італіі з 1878 года, з Савойскай дынастыі.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Сын Віктара Эмануіла II, старэйшы брат Амадэя Іспанскага.

Яшчэ да ўзыходжання на прастол Умберта праявіў сябе як храбры салдат у другой бітве пры Кустоце (якую італьянцы, аднак, з трэскам прайгралі). Разам з тым Умберта не быў асоба здольным палітыкам, яму бракавала бацькаўскай гнуткасці — ён вельмі спадзяваўся на простыя сілавыя метады, не заўсёды ішоў на саступкі, а то і зусім ігнараваў асобныя праблемы краіны, лічачы іх «невылечнымі рысамі італьянскага характару» (у прыватнасці, згаленне сялянства Медзаджорна, якое прыняло катастрафічныя памеры і ў вялікай ступені спрыялае радыкалізацыі італьянскага грамадства і ўзмацненню іміграцыі ў Амерыку). Абразіўшыся тым, што французы «адвялі з-пад носа Туніс» (1881), ён даў Бісмарку ўцягнуць Італію ў Траісты саюз. З-за ўзброеных распраў з бастуючымі рабочымі, прадпрынятымі па яго загадзе, ён быў вельмі непапулярны. Да ўсяго іншага, у гады яго кіравання Італія ўстала на шлях каланіяльных заваяванняў, былі распачаты войны ў Самалі і Эфіопіі, якія абыйшліся краіне велізарнымі матэрыяльнымі і значнымі людскімі стратамі, але далі ў сутнасці ніякіх вынікаў (набыццё італьянцамі, у канчатковым выніку, пустэльнага, засушлівага, беднага на рэсурсы Самалі, да таго ж з мяцежным мусульманскім насельніцтвам было проста не ў стане ні акупіць выдаткаў, ні даць задавальненне грамадскай думцы).

У 1900 годзе быў застрэлены ў Монцы анархістам Гаэтана Брэшы.

У гонар Умберта I у Італіі названа шмат вуліц і грамадскіх устаноў, у тым ліку найбуйнейшая рымская бальніца і велічная Галерэя Ўмберта I («Galleria Umberto I») у Неапалі.

Умберта I, як і бацька, пахаваны ў рымскім Пантэоне.

Сям'я[правіць | правіць зыходнік]

З 1868 года быў жанаты на сваёй стрыечнай сястры Маргарыце Савойскай. У яе гонар названа піца «Маргарыта». У шлюбе нарадзіўся адзіны сын Віктар Эмануіл III (18691947).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Giorgio Candeloro. Storia dell’Italia moderna. Feltrinelli. Milano. 1986.